Công Cụ Tính Độ Dốc / Grade

Công Cụ Tính Độ Dốc / Grade

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

Độ dốc=Độ cao (m)Khoảng cách ngang (m)×100%θ=arctan⁡(Độ cao (m)Khoảng cách ngang (m))d=Độ cao2+Khoảng cách ngang2\begin{gathered} \text{Độ dốc} = \frac{\text{Độ cao (m)}}{\text{Khoảng cách ngang (m)}} \times 100\% \\[1.5em] \theta = \arctan\!\left(\frac{\text{Độ cao (m)}}{\text{Khoảng cách ngang (m)}}\right) \qquad d = \sqrt{\text{Độ cao}^{2} + \text{Khoảng cách ngang}^{2}} \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Độ dốc (Grade)
25%
độ cao trên khoảng cách ngang
Góc nghiêng 14,04°
Chiều dài mặt dốc (cạnh huyền) 12,369
Tỉ lệ (1/N) 1 in 4

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ tính độ dốc / grade là gì?

Công cụ này chuyển đổi độ cao (chênh lệch theo phương thẳng đứng) và khoảng cách ngang (chiều dài theo phương ngang) thành độ dốc, thể hiện theo nhiều cách hữu ích: phần trăm grade, góc nghiêng tính bằng độ, chiều dài thực của mặt dốc (cạnh huyền), và tỉ lệ "1/N". Bạn có thể dùng bất kỳ đơn vị nào miễn là nhất quán — mét, feet hay inch — vì grade và góc nghiêng đều là đại lượng không thứ nguyên.

Cách sử dụng

Nhập độ cao và khoảng cách ngang bằng cùng một đơn vị, sau đó xem kết quả. Phần trăm grade là con số quan trọng nhất, thường được dùng cho đường sá, đường dốc (ramp), mái nhà và hệ thống thoát nước. Góc nghiêng tiện lợi cho xây dựng và lượng giác, trong khi tỉ lệ 1/N được dùng phổ biến cho đường ray xe lửa và đường dốc dành cho người khuyết tật.

Giải thích công thức

Grade đơn giản là độ cao chia cho khoảng cách ngang, rồi nhân với 100: $$\text{grade}\% = \frac{\text{độ cao}}{\text{khoảng cách ngang}} \times 100$$. Góc nghiêng là arctang của tỉ số độ cao trên khoảng cách ngang: $$\theta = \arctan\!\left(\frac{\text{độ cao}}{\text{khoảng cách ngang}}\right)$$. Chiều dài thực của mặt dốc tính theo định lý Pythagoras: $$L = \sqrt{\text{độ cao}^2 + \text{khoảng cách ngang}^2}$$. Lưu ý một hiểu lầm phổ biến: grade 100% tương ứng với góc 45°, chứ không phải thẳng đứng.

Quảng cáo
Tam giác vuông thể hiện độ cao, khoảng cách ngang, chiều dài dốc và góc nghiêng theta
Độ dốc so sánh độ cao thẳng đứng với khoảng cách ngang.

Ví dụ minh họa

Một con đường lên cao 3 m trên quãng đường ngang 12 m. $$\text{Grade} = \frac{3}{12} \times 100 = \mathbf{25\%}$$ Góc nghiêng \(= \arctan(3/12) = \arctan(0{,}25) \approx \mathbf{14{,}04°}\). Chiều dài mặt dốc \(= \sqrt{3^2 + 12^2} = \sqrt{153} \approx 12{,}369 \text{ m}\). Tỉ lệ \(= \text{khoảng cách ngang} / \text{độ cao} = 12 / 3 = \mathbf{1/4}\).

Bảng chuyển đổi độ dốc, góc và tỉ lệ

Độ dốc phần trăm bằng độ cao chênh lệch chia cho khoảng cách ngang, nhân với 100. Góc được tính theo \(\theta = \arctan(\text{độ cao}/\text{khoảng ngang})\), và tỉ lệ "1 trên N" được tính theo \(N = \text{khoảng ngang}/\text{độ cao}\). Các giá trị đã được làm tròn.

Độ dốc phần trăm Góc (độ) Tỉ lệ (1 trên N) Độ cao trên 100 đơn vị khoảng ngang
1% 0.57° 1:100 1
2% 1.15° 1:50 2
5% 2.86° 1:20 5
8.33% 4.76° 1:12 8.33
10% 5.71° 1:10 10
12.5% 7.13° 1:8 12.5
15% 8.53° khoảng 1:6.67 15
20% 11.31° 1:5 20
25% 14.04° 1:4 25
50% 26.57° 1:2 50
100% 45° 1:1 100

Độ cao và khoảng ngang phải dùng cùng một đơn vị (mét, feet, inch), vì độ dốc là tỉ số không có thứ nguyên.

Giới hạn độ dốc và tiêu chuẩn thông thường

Các con số dưới đây là ví dụ thường được trích dẫn. Nhiều số liệu áp dụng riêng cho Hoa Kỳ hoặc cho thực hành kỹ thuật chung. Quy chuẩn xây dựng địa phương, cơ quan quản lý đường bộ và đơn vị vận hành đường sắt đặt ra giới hạn riêng, vì vậy hãy kiểm tra các quy định áp dụng cho dự án của bạn.

Ứng dụng Giới hạn thông thường Nguồn / ghi chú
Đường dốc tiếp cận cho người khuyết tật, độ dốc theo chiều đi Tối đa 1:12 (8.33%), với độ cao tối đa 30 in (760 mm) cho mỗi đoạn dốc Tiêu chuẩn ADA 2010 của Hoa Kỳ về thiết kế tiếp cận
Lối đi tiếp cận, độ dốc ngang Tối đa 1:48 (khoảng 2.08%) Tiêu chuẩn ADA 2010 của Hoa Kỳ
Mặt đi bộ không phải đường dốc Dưới 1:20 (5%) Tiêu chuẩn ADA của Hoa Kỳ coi mặt đi bộ dốc hơn 1:20 là đường dốc
Đường bộ, độ dốc tối đa Khoảng 6–12%, tùy theo cấp đường, tốc độ thiết kế và địa hình Thực hành thiết kế đường cao tốc chung (ví dụ hướng dẫn AASHTO của Hoa Kỳ); thay đổi theo quốc gia và cơ quan quản lý
Tuyến đường sắt chính Thường dưới khoảng 1–4% Thực hành đường sắt chung; thay đổi theo quốc gia và loại hình vận tải
Ống thoát nước và thoát nước bề mặt, độ dốc tối thiểu Khoảng 1% (1:100) Quy tắc kinh nghiệm phổ biến; mức tối thiểu chính xác phụ thuộc vào kích thước ống và quy chuẩn cấp thoát nước hoặc hệ thống ống nước địa phương
Độ dốc mái Thường là 4:12 (33%, 18.4°) đến 6:12 (50%, 26.6°) với mái nhà ở; mái dốc thấp bắt đầu khoảng 1/4:12 (khoảng 2%) Quy ước của Hoa Kỳ về độ cao tính bằng inch trên 12 in khoảng ngang; yêu cầu vật liệu thay đổi theo nhà sản xuất và quy chuẩn
Quảng cáo

Diễn giải kết quả độ dốc của bạn

Các dải mô tả này chỉ là hướng dẫn chung, không phải giới hạn theo quy chuẩn:

  • 0–2%: gần như phẳng; nhìn bằng mắt thì khá bằng phẳng, dù nước thoát chậm.
  • 2–5%: thoai thoải; thường gặp ở lối đi bộ và địa hình nhẹ.
  • 5–10%: vừa phải; dễ nhận thấy khi đi bộ hoặc đạp xe. Giới hạn đường dốc tiếp cận 8.33% (1:12) nằm trong dải này.
  • 10–20%: dốc; thường gặp ở đường lái xe dốc và đường đèo.
  • Trên 20%: rất dốc; cầu thang, địa hình leo trèo và mái dốc đứng.

Độ dốc và góc phân kỳ ở vùng dốc đứng. Ở giá trị thấp, hai đại lượng gần như tỉ lệ thuận (khoảng 1.75% trên mỗi 1°). Độ dốc tăng nhanh hơn khi mặt nghiêng dựng đứng hơn: 45° tương ứng độ dốc 100%, còn một mặt thẳng đứng sẽ có độ dốc vô hạn. Vì vậy độ dốc 100% không có nghĩa là 90°.

Chiều dài mặt dốc lớn hơn khoảng ngang. Đó là cạnh huyền: \(L = \sqrt{\text{độ cao}^2 + \text{khoảng ngang}^2}\). Ví dụ: độ cao 2 m trên khoảng ngang 40 m cho độ dốc \(\frac{2}{40} \times 100\% = \) 5%. Góc là \(\arctan(0.05) \approx 2.86^\circ\), và chiều dài mặt dốc là \(\sqrt{2^2 + 40^2} = \sqrt{1604} \approx 40.05\) m. Trên các mặt dốc thoai thoải, hai chiều dài gần bằng nhau, nhưng trên mặt dốc đứng thì sự chênh lệch đáng kể.

Quy ước tỉ lệ. Tỉ lệ như 1:12 được viết là 1 đơn vị độ cao trên N đơn vị khoảng ngang, vì vậy độ dốc 5% ở trên là 1:20. Hãy đối chiếu kết quả của bạn với các tiêu chuẩn áp dụng cho dự án (xem bảng giới hạn ở trên) và xác nhận yêu cầu địa phương trước khi thiết kế hoặc thi công.

Câu hỏi thường gặp

Grade 100% có phải là dốc thẳng đứng không? Không. Grade 100% nghĩa là độ cao bằng khoảng cách ngang, tức góc 45°. Một bức tường thẳng đứng sẽ có grade vô cùng lớn.

Tôi nên dùng đơn vị nào? Đơn vị nào cũng được, miễn là độ cao và khoảng cách ngang dùng chung một đơn vị. Phần trăm và góc nghiêng không phụ thuộc vào đơn vị.

Làm sao để chuyển grade thành góc? Lấy arctang của grade ở dạng số thập phân: \(\text{góc} = \arctan(\text{grade}\% / 100)\).

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê