Ses mesafe zayıflaması nedir?
Ses, kaynağından uzaklaştıkça yayılarak dağılır. Boş alana yayılan ideal bir nokta kaynağında, ses basınç seviyesi (SPL) mesafeye bağlı olarak ters kare yasasına göre azalır. Bu hesaplama aracı, referans bir mesafedeki ses seviyesini bildiğinizde yeni bir mesafedeki ses seviyesini bulmanızı sağlar.
Nasıl kullanılır?
Bilinen ses seviyesini L1 (desibel cinsinden), ölçümün yapıldığı r1 mesafesini ve seviyeyi öğrenmek istediğiniz yeni r2 mesafesini girin. Hesaplama aracı, tahmini L2 seviyesini ve dB cinsinden toplam zayıflamayı (düşüşü) verir.
Formülün açıklaması
Temel denklem şudur:
$$L_2 = \text{L1 (dB)} - 20 \cdot \log_{10}\!\left(\frac{\text{r2 (m)}}{\text{r1 (m)}}\right)$$Ses şiddeti mesafenin karesiyle azalsa da SPL logaritmik olarak ölçüldüğünden, katsayı 10 değil 20'dir. İşinize yarayacak pratik bir sonuç: mesafeyi her iki katına çıkardığınızda seviye \(20 \cdot \log_{10}(2) \approx 6\) dB düşer.
Örnek hesaplama
Diyelim ki bir makine 1 metrede 90 dB üretiyor. 10 metrede zayıflama \(20 \cdot \log_{10}(10/1) = 20 \cdot 1 = 20\) dB olur; dolayısıyla
$$L_2 = 90 - 20 = 70 \text{ dB}$$1 metreden 2 metreye geçmek \(20 \cdot \log_{10}(2) \approx 6\) dB'lik bir düşüş sağlar ve yaklaşık 84 dB'ye iner.
Sıkça Sorulan Sorular
Kapalı mekânlarda da işe yarar mı? Formül serbest alan (yansımasız) koşulunu varsayar. Kapalı mekânlarda yansımalar ve yankı gerçek düşüşü azaltır; bu nedenle gerçek seviyeler genellikle tahmin edilenden daha yüksek olur.
Neden 10·log10 değil de 20·log10? Ses basıncı \(1/r\) ile orantılıdır ve dB cinsinden SPL, bir basınç oranının \(20 \cdot \log_{10}\)'unu kullanır; bu da mesafe iki katına çıktığında −6 dB kuralını verir.
r2, r1'den küçük olabilir mi? Evet. Kaynağa yaklaşırsanız (\(r2 < r1\)) zayıflama negatif olur, yani ses seviyesi artar.
