Vida Adımı Nedir?
Vida adımı, bir vida veya cıvatanın ekseni boyunca ölçülen, bir diş tepesinden bir sonrakine olan mesafedir. Metrik bağlantı elemanları bu mesafeyi doğrudan milimetre cinsinden belirtir (örneğin M8×1,25 cıvatanın adımı 1,25 mm'dir). İnç (imperyal) sistemdeki bağlantı elemanları ise bir inçe kaç dişin sığdığını belirtir; yani inç başına diş sayısını (TPI). Bu hesaplama aracı iki sistem arasında serbestçe dönüşüm yaparak bir bağlantı elemanını tanımanıza, diş açmanıza veya doğru kılavuz ve paftayı seçmenize yardımcı olur.
Nasıl Kullanılır?
Öncelikle standardınızı seçin. İnç sistemindeki bir cıvata için İnç Sistemi (TPI) seçeneğini işaretleyin ve inç başına diş sayısını girin (örneğin 1/4-20 bir cıvata için 20). Metrik bir cıvata için Metrik (diş/mm) seçeneğini işaretleyin ve milimetre başına kaç diş bulunduğunu girin. Araç, adımı hem milimetre hem de inç cinsinden, ayrıca eşdeğer TPI değeriyle birlikte verir; böylece iki standart arasında karşılaştırma yapmak kolaylaşır.
Formülün Açıklaması
Adım, basitçe diş yoğunluğunun tersidir. Metrik sistemde adım (mm) = 1 ÷ mm başına diş sayısı. İnç sisteminde ise adım (inç) = 1 ÷ TPI. Bir inç 25,4 mm'ye eşit olduğundan, inç sistemindeki bir dişin metrik adımı 25,4 ÷ TPI ile bulunur.
$$\text{Pitch (mm)} = \frac{1}{\text{TPI}} \times 25.4$$$$\begin{gathered} \text{Pitch}_{in} = \frac{1}{\text{TPI}} \\[1.5em] \text{Pitch}_{mm} = \frac{1}{\text{TPI}} \times 25.4 \end{gathered}$$
$$\begin{gathered} \text{Pitch}_{mm} = \frac{1}{\text{Threads/mm}} \\[1.5em] \text{TPI} = 25.4 \times \text{Threads/mm} \end{gathered}$$
Çözümlü Örnek
1/4-20 UNC bir cıvatanın inç başına 20 dişi vardır. İnç cinsinden adım = \(1 \div 20 = 0{,}05\) inç. Metriğe çevirince: \(0{,}05 \times 25.4 = 1{,}27\) mm. Yani her diş tepesi bir sonrakinden 1,27 mm uzaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Adım ile hatve (lead) aynı şey midir? Tek ağızlı (single-start) dişlerde evet. Çok ağızlı dişlerde ise hatve = adım × ağız sayısı.
Kaba diş ile ince diş arasındaki fark nedir? Kaba dişlerde adım daha büyüktür (birim uzunlukta daha az diş bulunur); ince dişlerde ise adım daha küçük, diş sayısı daha fazladır.
Adımı bir cetvelle ölçebilir miyim? Bilinen bir uzunlukta dişleri sayıp bölebilirsiniz; ancak küçük bağlantı elemanları için diş tarağı (diş adımı mastarı) çok daha hassas sonuç verir.
