Su Debisi Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, dairesel bir boru içinden geçen suyun (ya da sıkıştırılamayan herhangi bir akışkanın) hacimsel debisini hesaplar. Hesaplamada borunun kesit alanı ile ortalama akış hızı arasındaki süreklilik bağıntısı kullanılır. Borunun iç çapını ve akış hızını girmeniz yeterlidir; araç debiyi yaygın olarak kullanılan birkaç birimde verir: saniyede metreküp, saniyede litre, dakikada litre, saatte metreküp ve ABD galonu/dakika (US GPM).
Nasıl Kullanılır?
1. Borunun iç çapını milimetre cinsinden ölçün (dış çapı değil, iç açıklığı yani boru çapını kullanın). 2. Ortalama akış hızını metre/saniye olarak girin. 3. Ortaya çıkan debiyi tercih ettiğiniz birimde okuyun. Bu araç; boru çapı seçimi, pompa kapasitesinin kontrolü ve sulama, tesisat, ısıtma-soğutma (HVAC) sistemlerinde iletim debilerinin tahmini için idealdir.
Formülün Açıklaması
Debi \(Q = A \times v\) şeklinde hesaplanır; burada A borunun iç kesit alanı, v ise ortalama hızdır. Dairesel bir boru için \(A = \frac{\pi}{4} \times D^2\) olur. Çap, kareye alınmadan önce milimetreden metreye çevrilir; böylece alan m² ve debi m³/s cinsinden çıkar. Birim katsayılarıyla çarpılarak diğer sonuçlar elde edilir (L/s için ×1000, L/dk için ×60000, m³/saat için ×3600, US GPM için ×15850.3).
$$Q = \frac{\pi}{4} \left(\frac{\text{Diameter (mm)}}{1000}\right)^2 \times \text{Velocity (m/s)}$$
Örnek Hesaplama
İç çapı 100 mm olan bir borudan su 2 m/s hızla akıyor olsun. Önce D = 0,1 m alınır, böylece \(A = \frac{\pi}{4}(0{,}1)^2 = 0{,}0078540\) m² bulunur. Ardından \(Q = 0{,}0078540 \times 2 = 0{,}0157080\) m³/s elde edilir; bu değer 15,708 L/s, yaklaşık 942,5 L/dk, 56,5 m³/saat ya da kabaca 249 US GPM'ye karşılık gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
İç çapı mı yoksa dış çapı mı kullanmalıyım? Her zaman iç çapı (boru açıklığını) kullanın; gerçek akış alanı budur.
Her sıvı için geçerli mi? Evet. \(Q = A \times v\) bağıntısı her akışkan için geçerlidir; geometri değişmez, yalnızca hız farklılık gösterir.
Tipik bir boru akış hızı ne kadardır? Su besleme hatlarında 1–2,5 m/s aralığı yaygındır. Daha yüksek hızlar gürültüye, aşınmaya ve büyük basınç kayıplarına yol açar.
