Bu Hesaplayıcı Ne İşe Yarar?
Çatı Alanı Hesaplayıcı, binanızın düz taban ölçülerinden ve çatı eğiminden yola çıkarak çatının gerçek eğimli yüzey alanını tahmin eder. Eğimli bir çatı yukarı doğru yükseldiği için, asıl yüzeyi her zaman kapladığı zemin alanından daha geniştir. Bu yüzey alanını bilmek, genellikle "kare" (her biri 100 fit kare) cinsinden ölçülen kiremit, şingıl, su yalıtım örtüsü ve diğer çatı malzemelerinden doğru miktarda sipariş vermenizi sağlar.
Not: Hesaplama, ABD ve İngiltere gibi ülkelerde yaygın olan fit (ft) ve inç (in) birimleri ile "çatı karesi" (roofing square) ölçü sistemine göre yapılır. Türkiye'de çatı alanı genellikle metrekare (m²) cinsinden hesaplandığından, sonuçları \(1\ \text{ft}^2 \approx 0{,}0929\ \text{m}^2\) ve 1 çatı karesi \(\approx 9{,}29\ \text{m}^2\) oranlarıyla dönüştürebilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
Binanızın taban uzunluğunu ve genişliğini (çatının kapladığı alanın dış ölçüleri) fit cinsinden girin. Ardından çatı eğimini, yükseklik/açıklık (rise/run) biçiminde belirtin — örneğin yaygın bir eğim 6/12'dir; yani çatı her 12 inçlik yatay açıklıkta 6 inç yükselir. Hesaplayıcı size toplam çatı yüzey alanını, çatı karesi sayısını ve eğimi hem yüzde hem de açı olarak verir.
Formül Açıklaması
Önce taban alanı, uzunluk ile genişliğin çarpılmasıyla bulunur. Eğim ise, (yükseklik ÷ açıklık) değerinin karesinin bir fazlasının karekökü olan bir eğim faktörü oluşturur. Taban alanını bu eğim faktörüyle çarptığınızda gerçek eğimli yüzey alanını elde edersiniz:
$$\text{Çatı Alanı} = \left( \text{Uzunluk} \times \text{Genişlik} \right) \times \sqrt{1 + \left( \frac{\text{yükseklik}}{\text{açıklık}} \right)^{2}}$$Düz bir çatıda eğim faktörü 1,0'dır; çatı dikleştikçe bu değer büyür. Dolayısıyla daha dik bir çatı, aynı taban alanı için daha fazla malzeme gerektirir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki 40 ft × 30 ft ölçülerinde, 6/12 eğimli bir bina var. Taban alanı:
$$\text{Taban alanı} = 40 \times 30 = 1.200\ \text{ft}^2$$Eğim faktörü:
$$\sqrt{1 + \left( \frac{6}{12} \right)^{2}} = \sqrt{1{,}25} \approx 1{,}1180$$Çatı alanı:
$$1.200 \times 1{,}1180 \approx 1.341{,}6\ \text{ft}^2$$yani yaklaşık 13,4 çatı karesi olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu, taban alanıyla aynı şey mi? Hayır. Taban alanı düz zemin alanını ifade eder; çatı alanı ise eğimi de hesaba katar ve her zaman taban alanına eşit ya da ondan büyüktür.
Saçaklar veya alınlıklar dahil mi? Tahmin, girdiğiniz ölçülerle tanımlanan alanı kapsar. Saçak çıkmalarını dahil etmek istiyorsanız bunları uzunluk ve genişliğe ekleyin; sipariş verirken de fire payı (genellikle %10–15) eklemeyi unutmayın.
Çatı karesi nedir? Bir çatı karesi (roofing square), 100 fit karelik çatı yüzeyidir — çatı ustalarının fiyat verirken ve malzeme sipariş ederken kullandığı standart birimdir.
