Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu araç, dairesel bir borunun içinden geçen akışkanın hacimsel debisini (Q) hesaplar. Borunun iç çapını ve ortalama akış hızını girmeniz yeterlidir; debiyi anında saniyede metreküp (m³/s), saniyede litre (L/s) ve saatte metreküp (m³/sa) olarak görürsünüz. Su ve sıkıştırılamayan tüm akışkanlar için geçerli olan hesaplama; mühendisler, tesisatçılar, HVAC (ısıtma-soğutma-havalandırma) tasarımcıları ve öğrenciler tarafından dünya genelinde kullanılır. Hesaplama tutarlı SI birimleriyle yapıldığından her yerde aynı şekilde uygulanabilir.
Formülün açıklaması
Debi, borunun kesit alanı ile ortalama hızın çarpımına eşittir: $$Q = \frac{\pi \cdot D^{2}}{4} \cdot v$$ Buradaki \(\pi D^{2}/4\) ifadesi, çapı \(D\) olan bir dairenin alanıdır. Bu alanı \(v\) hızıyla çarptığınızda, birim zamanda herhangi bir kesitten geçen hacmi elde edersiniz. Birimleri tutarlı tutun: \(D\) için metre, \(v\) için metre/saniye kullanırsanız sonuç doğrudan m³/s olarak çıkar.
Nasıl kullanılır?
1. Borunun iç çapını metre cinsinden girin (örneğin 100 mm'lik bir boru = 0,1 m). 2. Ortalama akış hızını metre/saniye olarak girin. 3. Hesaplanan debiyi okuyun. Hesaplayıcı, işlemde kullanılan kesit alanını da gösterir.
Çözümlü örnek
Diyelim ki \(D = 0{,}1\) m ve \(v = 2\) m/s olsun. Alan: $$A = \frac{\pi \times 0{,}1^{2}}{4} = \frac{3{,}14159 \times 0{,}01}{4} = 0{,}00785398 \text{ m}^{2}.$$ Debi: $$Q = 0{,}00785398 \times 2 = 0{,}0157080 \text{ m}^{3}/\text{s}$$ olur; bu da 15,708 L/s ya da yaklaşık 56,55 m³/sa demektir.
Sık sorulan sorular
İç çapı mı yoksa dış çapı mı kullanmalıyım? Her zaman iç çapı (boru deliği çapını) kullanın; çünkü akışkanın gerçekte içinden geçtiği kesit budur.
mm'yi m'ye nasıl çeviririm? Milimetreyi 1000'e bölün. 50 mm'lik bir boru 0,05 m'dir.
Sürtünme veya basınç kaybını hesaba katıyor mu? Hayır. Bu araç, belirli bir hız için teorik hacimsel debiyi verir. Sürtünme kayıpları için Darcy-Weisbach veya Hazen-Williams yöntemleri gerekir.
