Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Bu hesaplayıcı, arıtılmış suda hedeflediğiniz kimyasal derişimini dozaj pompası için uygulanabilir bir besleme debisine çevirir. Su debisini, istediğiniz dozu (mg/L), kimyasalın satın alındığı haliyle konsantrasyonunu ve yoğunluğunu (özgül ağırlık) girmeniz yeterlidir. Sonuç olarak gereken aktif madde miktarını, saatlik ürün kütlesi ve hacmini, mL/dk cinsinden pompa ayarını ve sipariş ile tank boyutlandırma için günlük tüketimi görürsünüz.
Nasıl kullanılır?
Debiyi m³/saat, dozu mg/L (g/m³ ile aynıdır), ağırlıkça yüzde aktif madde oranını (örneğin sodyum hipoklorit için 12,5; tesiste çözülen kuru ürün için 100), çözeltinin yoğunluğunu kg/L cinsinden ve tesisin günde kaç saat çalıştığını girin. Dozu belirlemek için jar testi veya proses sonuçlarından yararlanın; konsantrasyon ve yoğunluk için her zaman tedarikçinin teknik veri föyünü kontrol edin.
Formül açıklaması
1 mg/L = 1 g/m³ olduğundan, saatlik aktif madde kütlesi debi ile dozun çarpımıdır:
$$\dot{m}_{active} = \frac{Q \times D}{1000}\ \text{kg/h}$$Burada \(Q\) = m³/saat cinsinden debi, \(D\) = mg/L cinsinden dozdur. Ürün yalnızca \(P/100\) oranında aktif madde içerir ve sıvı hacmi yoğunluğa \(SG\) bağlıdır:
$$\dot{V} = \frac{Q \times D}{1000 \times (P/100) \times SG}\ \text{L/h}$$
Çözümlü örnek
100 m³/saat debideki suya, yoğunluğu 1,2 olan %12,5'lik hipokloritle 5 mg/L klor dozlayalım:
$$\dot{m}_{active} = \frac{100 \times 5}{1000} = 0.5\,\text{kg/h}$$$$\dot{m}_{product} = \frac{0.5}{0.125} = 4\,\text{kg/h}$$$$\dot{V} = \frac{4}{1.2} = 3.33\,\text{L/h} \approx 55.6\,\text{mL/min}$$24 saatte bu, 96 kg veya 80 L üründür.
Sık sorulan sorular
Hesaba klor ihtiyacı veya artık klor dahil mi?
Hayır. Doz, suya eklediğiniz miktardır. Dozu seçerken klor ihtiyacı (demand), alkalinite tüketimi ve suyun diğer kimyasal özellikleri ayrıca göz önünde bulundurulmalıdır.
Konsantrasyon neden önemli?
Aynı aktif madde dozu için %50'lik bir ürün, %12,5'lik üründen dört kat daha az hacim gerektirir.
ABD birimlerini kullanabilir miyim?
Önce dönüştürün: 1 MGD yaklaşık 157,7 m³/saattir; 1 mg/L ise iki sistemde de aynıdır.
Tipik Arıtma Kimyasallarının Konsantrasyonları ve Özgül Ağırlıkları
Hesap makinesi, satın aldığınız çözeltinin ürün konsantrasyonunu (% a/a aktif) ve özgül ağırlığını (kg/L) gerektirir. Tablo, yaygın su arıtma kimyasalları için gösterge niteliğinde ticari değerleri listeler. Değerler yalnızca göstergedir; tedarikçinin veri föyü ve analiz sertifikası her zaman geçerlidir.
| Kimyasal | Tipik ticari konsantrasyon (% a/a) | Yaklaşık ÖA (kg/L) |
|---|---|---|
| Sodyum hipoklorit | 10–15 (kullanılabilir klor olarak) | 1,10–1,20 |
| Demir(III) klorür | ~40 (FeCl3 olarak) | ~1,40 |
| Alüminyum sülfat (sıvı şap) | ~8 (Al2O3 olarak) | ~1,32 |
| Sodyum hidroksit (kostik soda) | 50 | ~1,52 |
| Sodyum hidroksit (kostik soda) | 25–30 | ~1,28–1,33 |
| Sülfürik asit | 98 | ~1,84 |
| Polialüminyum klorür (PACl) | ~10 (Al2O3 olarak) | ~1,2–1,35 |
| Hidroklorik asit | 31–33 | ~1,16 |
Konsantrasyonun hangi esasa göre verildiğini kontrol edin (örneğin kullanılabilir klor, Al2O3 veya FeCl3) ve hedef dozunuzun aynı esası kullandığından emin olun. Konsantrasyon ve ÖA, sıcaklıkla birlikte değişir; hipoklorit ise yaşlandıkça konsantrasyonunu kaybeder.
Tipik Doz Aralıkları
Tablo, tipik uygulamalar için yaygın olarak verilen doz aralıklarını göstermektedir. Bunlar yalnızca göstergedir. Doğru doz; ham su kalitesine, kavanoz testlerine, tesis performansına ve yerel yönetmeliklere bağlıdır.
| Uygulama | Tipik doz (mg/L) | Notlar |
|---|---|---|
| İçme suyunun klorla dezenfeksiyonu | ~1–5 | Doz, klor talebini karşılayacak ve bir kalıntı bırakacak düzeyde olmalıdır. Musluk noktasında yaklaşık 0,2–0,5 mg/L serbest klor kalıntısı yaygın bir kılavuz değerdir. DSÖ'nün klor için sağlığa dayalı kılavuz değeri 5 mg/L'ye kadardır. |
| Şap ile koagülasyon | ~10–50 | Bulanıklığa, organik maddelere, alkaliniteye ve pH'a bağlıdır. |
| Demir(III) klorür ile koagülasyon | ~5–40 | Kavanoz testiyle belirleyin; alkalinite ve pH etkisini kontrol edin. |
| pH ayarlaması (asit veya kostik) | Büyük ölçüde değişir | Alkaliniteye ve hedef pH'a bağlıdır; titrasyon veya bir pH kontrol döngüsü kullanın. |
| Polimer (koagülant veya flokülant yardımcısı) | ~0,1–2 | Belirli ürüne çok duyarlıdır; fazla dozaj filtrasyonu olumsuz etkileyebilir. |
Dozları her zaman ülkenizdeki geçerli içme suyu veya deşarj yönetmelikleriyle ve tedarikçi ile operatör kılavuzlarıyla doğrulayın. Bu genel bilgidir, profesyonel tavsiye niteliği taşımaz.
Dozajlama Senaryosu Karşılaştırması
Her satır hesap makinesinin yöntemini kullanır: aktif kimyasal \(A = \text{akış} \times \text{doz} / 1000\) kg/sa, ardından \(Q = A / (S/100 \cdot \rho)\) L/sa, mL/dk = L/sa × 1000 / 60 ve günlük hacim = L/sa × çalışma saati.
| Senaryo | Akış (m³/sa) | Doz (mg/L) | Konsantrasyon (%) | ÖA (kg/L) | Besleme (L/sa) | Besleme (mL/dk) | Çalışma saati | Günlük hacim (L) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A: Hipoklorit, %12,5 | 100 | 5 | 12,5 | 1,2 | 3.33 | 55,6 | 24 | 80,0 |
| B: Aynı doz, varsayımsal %50 ürün (ÖA 1,2 varsayıldı) | 100 | 5 | 50 | 1,2 | 0,83 | 13,9 | 24 | 20,0 |
| C: Daha büyük akış, düşük klor dozu, %12,5 hipoklorit | 250 | 2 | 12,5 | 1,2 | 3,33 | 55,6 | 24 | 80,0 |
| D: Demir(III) klorür koagülasyonu | 50 | 30 | 40 | 1,4 | 2.68 | 44,6 | 8 | 21,4 |
Senaryo A için çalışma kontrolü: \(A = 100 \times 5 / 1000 = 0.5\) kg/sa; ürün litre başına \(0.125 \times 1.2 = 0.15\) kg aktif klor içerir; dolayısıyla \(Q = 0.5 / 0.15 = 3.33\) L/sa, bu da 3333 / 60 ≈ 55,6 mL/dk veya 24 saatte 80 L demektir.
Senaryo D için çalışma kontrolü: \(A = 50 \times 30 / 1000 = 1.5\) kg/sa; \(0.40 \times 1.4 = 0.56\) kg/L; \(Q = 1.5 / 0.56 = 2.68\) L/sa, ya da 8 saatte yaklaşık 21,4 L.
Notlar: A ve C senaryoları, yalnızca akış ile dozun çarpımının önemli olduğunu gösterir (her ikisi de 0,5 kg/sa verir). Senaryo B, konsantrasyon azaldıkça besleme hızının orantılı olarak düştüğünü gösteren varsayımsal bir karşılaştırmadır; gerçek hipoklorit %50 olarak satılmaz. Senaryo D, 30 mg/L dozunun ürün esasında FeCl3 olarak ifade edildiğini varsayar.