Công Cụ Tính CFM Ống Gió

Công Cụ Tính CFM Ống Gió

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức

CFM=Chiều rộng (in)×Chiều cao (in)144×Vận tốc (FPM)\text{CFM} = \frac{\text{Chiều rộng (in)} \times \text{Chiều cao (in)}}{144} \times \text{Vận tốc (FPM)}

Ví dụ

CFM=12×8144×900=600\text{CFM} = \frac{12 \times 8}{144} \times 900 = 600
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Lưu lượng gió qua ống
600
CFM (feet khối mỗi phút)
Diện tích mặt cắt ngang ống gió 0,6667 sq ft
Vận tốc theo feet mỗi giây 15 ft/s
Đường kính tròn tương đương 11,06 in
Chu vi ống gió 40 in

Báo lỗi nội dung trang này

Công cụ này làm được gì

Công Cụ Tính CFM Ống Gió chuyển đổi kích thước ống gió và vận tốc không khí thành lưu lượng thể tích, tính bằng CFM (feet khối mỗi phút). Công cụ dùng được cho cả ống gió tôn hình chữ nhật lẫn ống tròn, đồng thời cho biết diện tích mặt cắt ngang, vận tốc quy đổi sang feet mỗi giây, đường kính tròn tương đương và chu vi ống. Đây chính là những con số mà kỹ thuật viên HVAC, người cân chỉnh hệ thống (balancer) và thợ lắp đặt tự làm cần đến khi chọn kích thước nhánh ống, kiểm tra xem ống gió hiện hữu có tải nổi lượng gió mà một phòng yêu cầu hay không, hoặc khi chuyển từ ống trục chữ nhật sang ống mềm, ống xoắn spiral. Phương pháp tính thuần túy là hình học nên áp dụng được ở bất kỳ quốc gia nào; chỉ có đơn vị là hệ đo lường Anh (imperial) — vốn là chuẩn phổ biến trong ngành HVAC tại Mỹ. Ở Việt Nam, hồ sơ thiết kế thường dùng m³/h hoặc l/s và vận tốc m/s, nên nếu bản vẽ của bạn theo hệ mét thì hãy quy đổi trước khi nhập (1 inch = 25,4 mm; 1 CFM ≈ 1,699 m³/h; 1 FPM ≈ 0,00508 m/s).

Ống gió chữ nhật dạng đẳng trục với mũi tên kích thước chiều rộng, chiều cao và mũi tên dòng khí dọc trục ống
Lưu lượng gió bằng diện tích mặt cắt ngang của ống gió nhân với vận tốc gió đi qua ống.

Giải thích công thức

Lưu lượng gió đơn giản là diện tích nhân với vận tốc:

$$\text{CFM} = A_{ft^2} \times V_{FPM}$$

trong đó \(A_{ft^2}\) = diện tích mặt cắt ngang ống gió tính bằng feet vuông và \(V_{FPM}\) = vận tốc gió trung bình tính bằng feet mỗi phút. Vì kích thước ống gió được cho theo inch nên diện tích phải chia cho 144:

$$A_{ft^2} = \frac{W \times H}{144} \quad \text{(ống chữ nhật)}, \qquad A_{ft^2} = \frac{\pi d^{2}}{4 \times 144} \quad \text{(ống tròn)}$$

Đường kính tròn tương đương — rất tiện khi muốn thay ống chữ nhật bằng ống tròn có cùng tiết diện thông thủy — được tính bằng \(d_{eq} = \sqrt{4A/\pi}\) với \(A\) tính bằng inch vuông.

Quảng cáo
Mặt cắt ngang ống gió chữ nhật đặt cạnh mặt cắt ngang ống gió tròn có diện tích tương đương
Đường kính tương đương là đường kính của ống gió tròn có cùng lưu lượng gió với một ống gió chữ nhật cho trước.

Vận tốc thiết kế thông dụng: 700–900 FPM cho nhánh ống nhà ở, 900–1200 FPM cho ống trục, và 1200–1800 FPM cho ống chính công trình thương mại. Vận tốc càng cao thì độ ồn và tổn thất áp suất tĩnh càng lớn.

Ví dụ tính toán

Một nhánh ống chữ nhật 12 in × 8 in dẫn gió ở vận tốc 900 FPM. Trước hết tính diện tích:

$$A = \frac{12 \times 8}{144} = \frac{96}{144} = 0.6667\,\text{ft}^2$$

Sau đó tính lưu lượng:

$$\text{CFM} = 0.6667 \times 900 = 600\,\text{CFM}$$

Ống gió này tải khoảng 600 CFM, đủ cho chừng 500–600 sq ft diện tích điều hòa theo định mức một CFM trên mỗi square foot. Kích thước ống tròn tương đương của nó là \(d_{eq} = \sqrt{4 \times 96 / \pi} = 11.05\,\text{in}\), nên trên thực tế ống tròn 12 in là phương án thay thế hợp lý.

Quảng cáo

Các Thuật Ngữ và Biến Số Được Định Nghĩa Chính

CFM — feet khối trên phút
Lưu lượng không khí theo thể tích: thể tích của không khí đi qua một mặt cắt mỗi phút. Đây là kết quả đầu ra của công cụ và đại lượng mà thiết bị, thanh ghi và các yêu cầu thông gió được xếp hạng theo.
FPM — feet trên phút
Tốc độ không khí, tốc độ trung bình của luồng không khí qua ống dẫn. Nó là đầu vào mà, khi nhân với diện tích tự do tính bằng feet vuông, cho ra CFM.
ft/s — feet trên giây
Tốc độ tương tự trong một đơn vị trực quan hơn: \(\text{ft/s} = \text{FPM} / 60\). Vì vậy 900 FPM là 15 ft/s.
Diện tích mặt cắt ngang (tự do)
Diện tích mở rõ ràng mà không khí thực sự chảy qua, tính bằng feet vuông. Từ các kích thước bên trong tính bằng inch: \(A = \dfrac{W \times H}{144}\) cho ống dẫn hình chữ nhật, \(A = \dfrac{\pi d^2}{576}\) cho hình tròn.
Đường kính tròn tương đương (diện tích bằng nhau)
Ống dẫn tròn có cùng diện tích tự do với ống dẫn hình chữ nhật đã cho: \(d = \sqrt{4A/\pi}\). Hữu ích để ghép một thân hình chữ nhật với các chi tiết lắp phù hợp hình tròn theo tốc độ, vì diện tích bằng nhau có nghĩa là tốc độ bằng nhau với CFM bằng nhau.
Đường kính tương đương ma sát bằng nhau
Một con số khác và có phạt hơn cho ống dẫn lớn hơn: ống dẫn tròn có cùng tổn thất ma sát trên một đơn vị chiều dài với cùng lưu lượng không khí. Biểu thức ASHRAE (kích thước tính bằng inch) là $$D_e = \frac{1.30\,(ab)^{0.625}}{(a+b)^{0.25}}$$ Đối với ống dẫn 12 × 8, điều này cho khoảng 10,7 inch, so với 11,06 inch theo diện tích bằng nhau. Giá trị bằng nhau-ma sát là giá trị được sử dụng khi thay đổi kích thước từ biểu đồ ma sát; không thay thế giá trị diện tích bằng nhau ở đó.
Chu vi ống dẫn
\(2(W+H)\) cho hình chữ nhật hoặc \(\pi d\) cho hình tròn, tính bằng inch — ước tính về số lượng kim loại tấm, vì chi phí vật liệu và niêm phong tỷ lệ với chu vi × chiều dài, không phải với lưu lượng không khí.
Tỷ lệ khía cạnh
Tỷ lệ giữa chiều rộng và chiều cao của ống dẫn hình chữ nhật (W:H). Ống dẫn phẳng mang lại ma sát nhiều hơn và nhiều kim loại hơn trên mỗi CFM so với ống dẫn vuông; giữ tỷ lệ dưới khoảng 4:1 nơi không gian cho phép.
Phép đo ngang
Một phương pháp đo lường: các phép đo tốc độ được thực hiện trên một lưới các điểm xác định trên toàn bộ ống dẫn và được tính trung bình, vì tốc độ cao nhất ở trung tâm và gần bằng không ở tường. Một phép đo đường trung tâm duy nhất làm tăng tốc độ trung bình và do đó làm tăng CFM quá cao.
Áp suất tĩnh, vận tốc và tổng
Áp suất tĩnh là áp suất tác dụng lên các bức tường ống dẫn (sức cản mà quạt phải chống lại, thường tính bằng inch cột nước). Áp suất vận tốc là áp suất do chuyển động của không khí. Áp suất tổng là tổng của chúng; một ống pitot đo chênh lệch giữa tổng và tĩnh, từ đó tốc độ được suy ra.
Kế gió và ống pitot
Kế gió cánh, dây nóng hoặc anemometer nhiệt đọc tốc độ trực tiếp trong FPM — thường ở mặt lỗ thông gió hoặc trong ống dẫn. Ống pitot với máy đo áp suất suy ra tốc độ từ áp suất vận tốc và là công cụ tiêu chuẩn cho các phép đo bên trong ống dẫn.
CFM trên tấn
Lưu lượng không khí của hệ thống chia cho công suất làm mát danh định tính bằng tấn (một tấn = 12.000 BTU/h trong xếp hạng thiết bị Hoa Kỳ). Khoảng 400 CFM/tấn là mục tiêu thiết kế thông thường, với 350–450 CFM/tấn là dải chấp nhận được.

Luôn nhập kích thước bên trong (rõ ràng). Kích thước ống dẫn danh định tham chiếu đến kích thước kim loại tấm hoặc kích thước bên ngoài trong một số dòng sản phẩm, và bất kỳ lót bên trong hoặc cách nhiệt bên trong nào cũng ăn vào lỗ mở — ống dẫn 12 × 8 với 1 inch lót trên tất cả bốn cạnh có diện tích tự do 10 × 6, tương ứng với 0,417 sq ft thay vì 0,667 sq ft, mất 37%. Nhập kích thước bên trong giảm, hoặc CFM được tính sẽ quá cao và tốc độ thực tế (và tiếng ồn) sẽ cao hơn so với thiết kế.

Câu hỏi thường gặp

Nên giả định vận tốc bao nhiêu? Nếu chưa có số đo thực tế, hãy lấy 700–900 FPM cho nhánh ống nhà ở, 900–1200 FPM cho ống trục nhà ở và 1200–1800 FPM cho ống chính công trình thương mại. Vận tốc càng thấp thì ống càng êm, tổn thất áp suất càng nhỏ, nhưng ống lại to hơn và tốn kém hơn.

Đo vận tốc ngoài hiện trường thế nào? Hãy đo nhiều điểm theo lưới (traverse) trên mặt cắt ống bằng máy đo gió (anemometer) hoặc ống pitot rồi lấy trung bình; nếu chỉ đo một điểm giữa tâm ống, kết quả sẽ cao hơn giá trị trung bình thực khoảng 10–20 phần trăm.

Công cụ có tính đến ma sát hay phụ kiện không? Không. Đây chỉ là phương trình liên tục (continuity). Tổn thất áp suất tĩnh phụ thuộc vào chiều dài ống, độ nhám bề mặt và chiều dài tương đương của các phụ kiện — những yếu tố này được xử lý bằng biểu đồ tổn thất ma sát hoặc công cụ chọn ống gió chuyên dụng như thước ductulator.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Vật lý và Kỹ thuật

Xem tất cả máy tính Vật lý và Kỹ thuật