Máy tính MAC gây mê hiệu chỉnh theo tuổi

Máy tính MAC gây mê hiệu chỉnh theo tuổi

Dẫn đầu AI Skill PRO

Nhập phép tính

Công thức áp dụng từ 1 tuổi trở lên.

Công thức

MACtuổi=MAC40×10−0.00269×(A−40)trong đó{MAC40=MAC tham chiếu ở tuổi 40(Thuốc mê hô hấp)A=Tuổi (năm)\begin{gathered} \text{MAC}_{\text{tuổi}} = \text{MAC}_{40} \times 10^{-0.00269 \times \left(A - 40\right)} \\[1.5em] \text{trong đó}\quad \left\{ \begin{aligned} \text{MAC}_{40} &= \text{MAC tham chiếu ở tuổi 40}\ \left(\text{Thuốc mê hô hấp}\right) \\ A &= \text{Tuổi (năm)} \end{aligned} \right. \end{gathered}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

MAC hiệu chỉnh theo tuổi
1,80%
Sevoflurane · 1,0 MAC theo tuổi bệnh nhân
Thuốc mê hô hấp Sevofluran
MAC tham chiếu ở tuổi 40 1,80%
1,0 MAC hiệu chỉnh theo tuổi 1,80%

Phương trình theo tuổi của Mapleson (1996), áp dụng cho người bệnh từ 1 tuổi trở lên.

Chỉ mang tính tham khảo — không thay thế chẩn đoán hay tư vấn của bác sĩ.

Báo lỗi nội dung trang này

Máy tính MAC gây mê là gì?

Nồng độ phế nang tối thiểu (MAC – Minimum Alveolar Concentration) là nồng độ thuốc mê hô hấp ở trạng thái cân bằng, tại áp suất 1 atm, đủ để 50% bệnh nhân không cử động khi bị rạch da phẫu thuật. Nhu cầu thuốc mê giảm dần đều theo tuổi, vì vậy công cụ này quy đổi giá trị MAC tham chiếu đã công bố (đo ở người 40 tuổi) thành giá trị MAC hiệu chỉnh theo tuổi cho từng bệnh nhân cụ thể.

Sơ đồ các phân tử khí mê di chuyển từ phế nang phổi vào máu rồi lên não
MAC là nồng độ phế nang của thuốc mê hô hấp giúp 50% bệnh nhân không cử động khi bị rạch da phẫu thuật.

Cách sử dụng

Chọn thuốc mê hô hấp và nhập tuổi bệnh nhân (tính bằng năm). Kết quả trả về là nồng độ, tính theo phần trăm thể tích, tương ứng với 1,0 MAC đã hiệu chỉnh theo tuổi. Nhân kết quả này với độ mê mục tiêu (ví dụ 1,2–1,3 MAC) để cài đặt bình bốc hơi. Lưu ý: nitơ oxit (N₂O) và opioid còn làm giảm thêm nhu cầu thuốc mê bốc hơi.

Giải thích công thức

Công cụ áp dụng công thức hiệu chỉnh theo tuổi của Mapleson, theo đó MAC giảm khoảng 6% sau mỗi thập niên tuổi:

$$\text{MAC}_{\text{age}} = \text{MAC}_{40} \times 10^{-0.00269(\text{age} - 40)}$$

Trong đó \(\text{MAC}_{40}\) là giá trị tham chiếu của từng thuốc ở tuổi 40 (sevofluran \(1.80\%\), isofluran \(1.17\%\), desfluran \(6.60\%\), enfluran \(1.63\%\), halothan \(0.75\%\)) và \(\text{age}\) là tuổi của bệnh nhân (năm).

Quảng cáo
Biểu đồ đường thể hiện giá trị MAC của ba thuốc mê giảm đều khi tuổi tăng
MAC hiệu chỉnh theo tuổi giảm khoảng 6% mỗi thập kỷ với isoflurane, sevoflurane và desflurane, lấy mốc 40 tuổi làm chuẩn.

Ví dụ minh họa

Với sevofluran ở bệnh nhân 80 tuổi:

$$\text{MAC}_{\text{age}} = 1.80 \times 10^{-0.00269(80 - 40)} = 1.80 \times 10^{-0.1076} = 1.40\%$$

Như vậy, nồng độ sevofluran cuối thì thở ra khoảng \(1.40\%\) đã tương đương 1 MAC hiệu chỉnh theo tuổi – thấp hơn rõ rệt so với mức \(1.80\%\) cần thiết ở người 40 tuổi.

MAC đã điều chỉnh theo tuổi và tác nhân

Bảng này áp dụng công thức hiệu chỉnh tuổi Mapleson cho ba thuốc mê bay hơi thông dụng, sử dụng giá trị MAC tham chiếu ở tuổi 40 là 1.80% đối với sevoflurane, 1.17% đối với isoflurane và 6.60% đối với desflurane:

$$\text{MAC}_{\text{tuổi}} = \text{MAC}_{40} \times 10^{-0.00269 \times (\text{tuổi} - 40)}$$

MAC giảm khoảng 6% mỗi thập kỷ sau tuổi 40 và tăng một mức tương tự mỗi thập kỷ trước tuổi 40. Lấy sevoflurane ở tuổi 80 làm ví dụ: \(1.80 \times 10^{-0.00269 \times 40} = 1.80 \times 10^{-0.1076} \approx 1.80 \times 0.781 \approx 1.40\%\).

Tuổi (năm) Hệ số tuổi Sevoflurane (%) Isoflurane (%) Desflurane (%)
20 1.132 2.04 1.32 7.47
30 1.064 1.92 1.24 7.02
40 1.000 1.80 1.17 6.60
50 0.940 1.69 1.10 6.20
60 0.883 1.59 1.03 5.83
70 0.830 1.49 0.97 5.48
80 0.781 1.40 0.91 5.15
90 0.734 1.32 0.86 4.84

Các giá trị được làm tròn đến 2 chữ số thập phân. Bảng chỉ áp dụng cho người lớn. Phương trình Mapleson được xây dựng từ dữ liệu từ 1 tuổi trở lên và không áp dụng cho trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi, vốn có MAC cao hơn đáng kể. Các giá trị giả định áp suất 1 atm, nhiệt độ cơ thể bình thường, và không có khí cười (N₂O), opioid hoặc thuốc khác làm giảm nhu cầu thuốc mê. MAC được biểu thị dưới dạng nồng độ khí thở ra cuối kỳ (end-tidal) tính theo phần trăm thể tích.

Quảng cáo

Diễn giải kết quả của bạn

Ý nghĩa của 1.0 MAC. 1.0 MAC là nồng độ phế nang (alveolar) cuối thì thở ra của thuốc mê dạng hít làm 50% bệnh nhân ngừng cử động khi phẫu thuật rạch da. Vì đây là giá trị trung vị, khoảng một nửa bệnh nhân vẫn sẽ cử động ở đúng 1.0 MAC. Khoảng 1.2–1.3 MAC là cần thiết để ngăn cử động ở khoảng 95% bệnh nhân.

Các ngưỡng MAC khác.

  • MAC-awake (MAC lúc tỉnh táo) là nồng độ mà bệnh nhân ngừng đáp ứng với mệnh lệnh bằng lời nói. Nồng độ này khoảng 0.3–0.5 MAC, thấp hơn nhiều so với mức cần để ngăn cử động.
  • MAC-BAR (ức chế đáp ứng adrenergic) là nồng độ làm giảm phản ứng nhịp tim và huyết áp với kích thích phẫu thuật. Nồng độ này khoảng 1.5–2.0 MAC.

Tính cộng gộp. Các phần MAC từ các thuốc mê dạng hít khác nhau gần như cộng lại với nhau. Khí cười có MAC khoảng 104%, nên nó không thể tự tạo ra 1.0 MAC ở áp suất khí quyển bình thường. Ví dụ, 60% N₂O cho khoảng \(60 / 104 \approx 0.58\) MAC, nên chỉ cần thêm khoảng 0.42 MAC từ thuốc mê bay hơi để đạt tổng cộng 1.0 MAC.

Các yếu tố làm giảm MAC (cần ít thuốc mê hơn):

  • tuổi tăng (tác động mà máy tính này mô hình hóa)
  • hạ thân nhiệt
  • opioid và các thuốc an thần khác
  • mang thai
  • nhiễm độc rượu cấp tính

Các yếu tố làm tăng MAC (cần nhiều thuốc mê hơn):

  • tăng thân nhiệt
  • uống rượu mạn tính
  • trẻ sơ sinh (MAC đạt đỉnh trong vài tháng đầu đời)

Lưu ý quan trọng. Máy tính này chỉ dùng cho mục đích giáo dục và không phải là lời khuyên y tế. MAC đã điều chỉnh theo tuổi là ước tính theo quần thể. Từng bệnh nhân khác nhau, và nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến độ sâu gây mê cùng lúc. Trong thực hành lâm sàng, việc đưa thuốc mê được điều chỉnh bởi bác sĩ có chuyên môn, dựa trên nồng độ cuối thì thở ra được theo dõi và đáp ứng của bệnh nhân, và không nên chỉ dựa vào một giá trị tính toán.

Câu hỏi thường gặp

MAC ở trẻ em có cao hơn không? Có. MAC cao nhất ở giai đoạn nhũ nhi rồi giảm dần theo tuổi. Phương trình Mapleson chỉ áp dụng từ 1 tuổi, nên công cụ không đưa ra giá trị cho trẻ nhỏ hơn: MAC sevoflurane đo được khoảng 3,3% ở trẻ sơ sinh và 3,2% ở trẻ 1–6 tháng, rồi giảm còn khoảng 2,5% từ 6 tháng đến 12 tuổi (Lerman và cs., 1994).

Thân nhiệt có ảnh hưởng đến MAC không? Có. MAC giảm khoảng 2–5% cho mỗi độ C hạ thân nhiệt, nhưng công cụ này không tính đến yếu tố đó.

Công cụ có thay thế được đánh giá lâm sàng không? Không. Luôn chỉnh liều dựa trên nồng độ cuối thì thở ra đo được, đồng thời cân nhắc tình trạng từng bệnh nhân và loại phẫu thuật.

Nguồn tham khảo

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Chuyên ngành

Xem tất cả máy tính Chuyên ngành