Máy Tính Viền Quilt là gì?
Viền (binding) là dải vải dùng để bọc và hoàn thiện các mép thô quanh tấm chăn quilt. Công cụ này cho bạn biết cần cắt bao nhiêu dải viền theo khổ vải và cần mua bao nhiêu vải. Nó dùng được cho mọi kích thước chăn và phù hợp với kiểu viền gấp đôi (double-fold hay viền kiểu Pháp) mà phần lớn người làm quilt vẫn dùng.
Cách sử dụng
Nhập chiều dài và chiều rộng của tấm chăn đã hoàn thiện (đơn vị inch), bề rộng dải vải bạn định cắt (2.5 inch là phổ biến nhất cho viền gấp đôi), và khổ vải sử dụng được (khoảng 42 inch với vải cotton may quilt sau khi cắt bỏ biên vải). Máy tính sẽ trả về số dải cần cắt, tổng chiều dài viền và lượng vải bạn cần mua.
Công thức tính
Chu vi của hình chữ nhật là \(2 \times (\text{dài} + \text{rộng})\). Chúng ta cộng thêm 10 inch viền dự phòng để gấp qua bốn góc và nối các đầu dải bằng đường may chéo. Chia kết quả cho khổ vải sử dụng được sẽ ra số dải nguyên khổ cần dùng, luôn làm tròn lên vì bạn không thể cắt một dải lẻ. Nhân số dải này với bề rộng dải cắt sẽ ra chiều dài vải bạn phải mua theo chiều dọc cây vải.
$$\begin{gathered} \text{Yardage} = \frac{\left\lceil \dfrac{P}{\text{Fabric Width}} \right\rceil \times \text{Strip Width}}{36} \\[1.5em] \text{where}\quad P = 2\left(\text{Length} + \text{Width}\right) + 10 \end{gathered}$$
Ví dụ minh họa
Với tấm chăn 60" × 48", dải viền 2.5" và vải khổ 42": chu vi = $$2 \times (60 + 48) = 216,$$ cộng 10 = 226 inch. $$226 \div 42 = 5.38,$$ làm tròn lên thành 6 dải. Lượng vải cần = $$6 \times 2.5 = 15 \text{ inch}$$ (khoảng 0.42 yard). Mua nửa yard sẽ có dư an toàn.
Bảng Chiều Dài Viền Theo Kích Thước Chăn Phổ Biến
Bảng này sử dụng công thức của máy tính với các dải vải rộng 2.5" được cắt ngang khổ vải hữu dụng 42" (đơn vị inch và yard, theo cách dùng trong quilting kiểu Mỹ). Chiều dài viền cần thiết là \(P = 2(L + W) + 10\), tức là cộng thêm 10" cho các góc và chỗ nối hai đầu. Số dải là \(\lceil P / 42 \rceil\), và lượng vải chính xác là \(\text{dải} \times 2.5 / 36\). Cột cuối cùng làm tròn lên thành kích thước cắt có thể mua được. Kích thước chỉ mang tính ví dụ điển hình, chăn của bạn có thể khác.
| Kích thước chăn | Kích thước (in) | P = 2(L+W)+10 (in) | Số dải (2.5" × 42") | Lượng vải chính xác | Mua |
|---|---|---|---|---|---|
| Em bé | 36 × 52 | 186 | 5 | 0.35 yd | 3/8 yd |
| Throw | 50 × 65 | 240 | 6 | 0.42 yd | 1/2 yd |
| Twin | 70 × 90 | 330 | 8 | 0.56 yd | 5/8 yd |
| Full | 85 × 108 | 396 | 10 | 0.69 yd | 3/4 yd |
| Queen | 90 × 108 | 406 | 10 | 0.69 yd | 3/4 yd |
| King | 108 × 108 | 442 | 11 | 0.76 yd | 7/8 yd |
Ví dụ minh họa (kích thước Twin): \(P = 2(70 + 90) + 10 = 330\) in. Khi đó \(330 / 42 = 7.86\), làm tròn lên thành 8 dải. Lượng vải là \((8 \times 2.5)/36 = 20/36 = 0.556\) yd, vì vậy hãy mua 5/8 yd.
Độ Rộng Dải Viền Và Khổ Vải Thông Thường
Độ rộng cắt của dải viền
- 2": viền mỏng, hoặc viền gấp một lớp. Phù hợp với các dự án nhỏ và lớp độn mỏng.
- 2.25"–2.5": khoảng tiêu chuẩn cho viền gấp hai lớp. 2.5" là lựa chọn phổ biến nhất.
- 2.75"–3": phù hợp với lớp độn dày hoặc viền rộng, dễ nhìn hơn.
Khổ vải hữu dụng
- Khoảng 40–42" là khổ hữu dụng của vải cotton quilting tiêu chuẩn 44/45" sau khi cắt bỏ mép vải (selvage). Hãy dùng 40" nếu bạn muốn ước tính an toàn hơn.
- 54–60" là khổ thường gặp ở một số loại vải trang trí nhà cửa. Hãy nhập khổ hữu dụng thực tế vào máy tính, vì khi đó cần ít dải hơn.
Viền chéo (bias) cần thêm vải. Máy tính giả định các dải cắt thẳng theo chiều sợi vải, cắt ngang khổ. Các dải cắt chéo 45° sẽ lãng phí vải ở mép, nên hãy chuẩn bị lượng vải nhiều hơn đáng kể so với con số máy tính hiển thị.
Mẹo Thực Tế Khi Mua Vải Viền
- Làm tròn lên. Hãy mua số yard lẻ 1/8 hoặc 1/4 cao hơn con số đã tính. Ví dụ, 0.56 yd thì mua 5/8 yd.
- Chừa thêm một chút. Vải có thể co khi giặt, và bạn sẽ mất một phần khổ vải khi cắt thẳng lại mép. Phần dư nhỏ cũng giúp bù cho các sai sót khi cắt.
- 10" thêm vào chỉ là mức tối thiểu. Phần này dùng cho bốn góc và chỗ nối ở đầu. Chăn lớn, lớp độn dày hoặc viền rộng có thể cần nhiều hơn, vì vậy hãy cộng thêm vài inch nếu bạn còn phân vân.
- Vải viền chéo hoặc vải có hoa văn theo chiều tốn nhiều vải hơn. Các đường cắt chéo và vải sọc hoặc hoa văn cần khớp nhau đòi hỏi lượng yard nhiều hơn so với cách cắt thẳng theo chiều sợi.
- Nối dải bằng đường may chéo. May các dải nối đầu với nhau ở góc 45°, cắt bớt phần đường may dư, rồi ép mở các đường may. Cách này giảm độ dày ở phần viền đã gấp.
Đây chỉ là các hướng dẫn thủ công chung. Kết quả sẽ khác nhau tùy theo độ dày lớp độn, đường may dư và kỹ thuật cá nhân.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao phải cộng thêm 10 inch? Các góc (gấp mí kiểu mitered) và đường may chéo nối các dải đều tốn thêm chiều dài; 10 inch là mức dự phòng đáng tin cậy.
Nên dùng bề rộng dải bao nhiêu? 2.25"–2.5" là tiêu chuẩn cho viền gấp đôi. Dải càng rộng thì viền càng dày.
Kết quả này có bao gồm vải làm túi treo hay viền trang trí thêm không? Không — công cụ chỉ tính phần viền quanh chu vi. Hãy cộng thêm dải nếu bạn muốn làm túi treo nhãn hoặc dùng viền ghép nhiều mảnh.