Ortalama Hız Nedir?
Ortalama hız, bir cismin kat ettiği toplam mesafenin geçen toplam süreye bölünmesiyle bulunur — yani tek tek hızların basit aritmetik ortalaması değildir. Size yavaşlamaları, duraklamaları ve tempo değişikliklerini de hesaba katarak yolculuğunuzun genelde ne kadar hızlı geçtiğini gösterir. Bu hesaplama aracı, birimleri tutarlı girdiğiniz sürece her ölçü sistemiyle çalışır: mesafeyi mil, süreyi saat olarak girerseniz sonuç mil/saat; kilometre ve saat girerseniz km/saat olur.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Kat edilen toplam mesafeyi ve geçen toplam süreyi (saat cinsinden) girin. Hesaplayıcı mesafeyi süreye böler ve ortalama hızınızı verir. Süreniz dakika cinsindense, önce 60'a bölün (örneğin 90 dakika = 1,5 saat).
Formülün Açıklaması
Temel denklem şudur:
$$\text{Ortalama Hız} = \dfrac{\text{Toplam Mesafe}}{\text{Toplam Süre}}$$Eşit mesafeli bölümlerde hızlar değiştiğinde buna bazen harmonik tarz ortalama denir; çünkü daha yavaş hızlarda daha fazla zaman geçirmek genel ortalamayı aşağı çeker. Asıl püf noktası şu: her zaman gerçek mesafeyi ve gerçek süreyi toplayıp bölün — asla yalnızca hız değerlerinin ortalamasını almayın.
Çözümlü Örnek
Diyelim ki kısa bir mola dahil 150 mil yol gittiniz ve bu 2,5 saatinizi aldı. Ortalama hız:
$$\text{Ortalama Hız} = \frac{150}{2{,}5} = 60 \ \text{mil/saat}$$Yolculuğun bir kısmı 80 mil/saat, bir kısmı 40 mil/saat hızla geçmiş olsa bile, gerçek yolculuğunuzu yansıtan gerçek ortalama yine de 60 mil/saattir.
Hız & Zaman Birimi Dönüşümleri
Ortalama hız formülü, \(\text{Ortalama Hız} = \frac{\text{Toplam Mesafe}}{\text{Toplam Zaman}}\), herhangi bir tutarlı birim sisteminde çalışır. Form zamanı saat cinsinden beklediğinden, genellikle önce dakika veya saniyeyi dönüştürmeniz gerekir. Aşağıdaki tablolar en yaygın dönüşümleri kapsamaktadır.
Hız dönüşümleri
| Kaynağı | km/h'ye | mph'ye | m/s'ye |
|---|---|---|---|
| 1 mph | 1.609 km/h | 1 mph | 0.447 m/s |
| 1 km/h | 1 km/h | 0.621 mph | 0.278 m/s |
| 1 m/s | 3.600 km/h | 2.237 mph | 1 m/s |
| 1 knot | 1.852 km/h | 1.151 mph | 0.514 m/s |
Zaman-saat dönüşümleri
| Dakika | Saat | Saniye | Saat |
|---|---|---|---|
| 15 dak | 0.25 h | 900 s | 0.25 h |
| 30 dak | 0.5 h | 1,800 s | 0.5 h |
| 45 dak | 0.75 h | 2,700 s | 0.75 h |
| 60 dak | 1 h | 3,600 s | 1 h |
| 90 dak | 1.5 h | 5,400 s | 1.5 h |
Dönüştürmek için: saat = dakika ÷ 60 veya saat = saniye ÷ 3,600. Örneğin, \(90 \div 60 = 1.5\) h.
Daha Fazla Çözülmüş Örnek
Örnek 1 — Eşit mesafe, iki farklı hız (harmonik ortalama)
Bir sürücü 30 mph'de 60 mil katetmiş, daha sonra 60 mph'de 60 mil daha katetmiştir. Yaygın bir hata, iki hızı \((30 + 60)/2 = 45\) mph olarak ortalaması almaktır — ancak ortalama hız mutlaka toplam mesafenin toplam zamana bölünmesi ile hesaplanmalıdır.
- İlk etapta zaman: \(60 \div 30 = 2\) saat.
- İkinci etapta zaman: \(60 \div 60 = 1\) saat.
- Toplam mesafe: \(60 + 60 = 120\) mil.
- Toplam zaman: \(2 + 1 = 3\) saat.
- Ortalama hız: \(\dfrac{120}{3} = \) 40 mph.
Bu 40 mph sonucu, iki eşit mesafeli etapta hızların harmonik ortalamasıdır — basit aritmetik ortalamadan her zaman daha düşüktür çünkü daha fazla zaman daha yavaş hızda harcanmıştır.
Örnek 2 — Dakikaları önce saate dönüştürmek
Bir bisikletçi 45 dakikada 15 km yol kat etmiştir. Hesaplayıcı zamanı saat cinsinden beklediğinden, önce dönüştürün: \(45 \div 60 = 0.75\) h.
- Toplam mesafe: 15 km.
- Toplam zaman: \(45 \div 60 = 0.75\) saat.
- Ortalama hız: \(\dfrac{15}{0.75} = \) 20 km/h.
Zamanı doğrudan saat, dakika ve saniye olarak girmek isterseniz, Mesafe & Zaman'dan Hız Hesaplayıcısı aynı \(\text{mesafe} \div \text{zaman}\) ilişkisini kullanarak dönüşümü sizin için yapar.
Sıkça Sorulan Sorular
Ortalama hız, hızların ortalaması ile aynı şey mi? Hayır. Bir saat boyunca 30 mil/saat, bir saat boyunca da 60 mil/saat hızla giderseniz ortalama hız 45 mil/saat olur — ancak bu yalnızca süreler eşit olduğu için geçerlidir. Mesafeler eşit olduğunda sonuç farklı çıkar (bu durumda harmonik ortalama söz konusudur).
Hangi birimleri kullanır? Tutarlı kaldığınız sürece her birimi kullanabilirsiniz. Sonuç, girdiğiniz mesafe biriminin saat başına değeri olarak çıkar.
Dakikaları nasıl hesaba katarım? Süreyi girmeden önce dakikaları 60'a bölerek saate çevirin.
