Binom teoremi nedir?
Binom teoremi, \((a+b)^n\) biçimindeki bir ifadeyi terim terim çarpmadan hızlıca açmanın bir yolunu sunar. Teoreme göre açılım, her biri bir binom katsayısı ile iki terimin azalan ve artan kuvvetlerinden oluşan \(n+1\) terimin toplamıdır:
$$ (a+b)^n = \sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k}\, a^{n-k}\, b^{k} $$Burada \(a\) ve \(b\) iki terimi, \(n\) negatif olmayan tam sayı üssü ve \(\binom{n}{k}\) ise Pascal üçgeninde de karşımıza çıkan binom katsayısını gösterir.
Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Birinci terim \(a\), ikinci terim \(b\) ve tam sayı üssü \(n\) değerlerini girin. Araç, \((a+b)^n\) ifadesinin toplam değerini ve her terimin indisi \(k\), katsayısı \(\binom{n}{k}\), \(a^{n-k}\) ile \(b^{k}\) kuvvetlerini ve elde edilen terim değerini listeleyen ayrıntılı bir tablo döndürür. Bu sayede hem hızlı bir sayısal sonuç alabilir hem de her terimin nasıl oluştuğunu öğrenebilirsiniz.
Formülün açıklaması
Her katsayı \(\binom{n}{k} = \frac{ {n!}}{k!\,(n-k)!}\) ile hesaplanır. Araç, faktöriyelleri tekrar tekrar hesaplamak yerine katsayıları \(\binom{n}{k+1} = \binom{n}{k}\times\frac{n-k}{k+1}\) bağıntısıyla adım adım oluşturur; böylece her değer tam sayı olarak kalır.
Çözümlü örnek
\((2+3)^2\) ifadesini açalım. \(n=2\) olduğundan üç terim vardır:
$$ (2+3)^2 = \binom{2}{0}2^{2} + \binom{2}{1}2^{1}3^{1} + \binom{2}{2}3^{2} = 4 + 12 + 9 = 25 $$Bu sonuç \(5^2 = 25\) ile örtüşür ve açılımı doğrular.
Sık sorulan sorular
a ve b negatif ya da ondalıklı olabilir mi? Evet. Araç, \(a\) ve \(b\) için her türlü gerçek değeri kabul eder; yalnızca \(n\) üssünün negatif olmayan bir tam sayı olması gerekir.
Kaç terim vardır? \(n\) kuvvetine yükseltilmiş bir binom her zaman tam olarak \(n+1\) terime açılır.
Katsayılar nelerdir? Bunlar Pascal üçgeninin \(n\). satırındaki değerlerdir ve \(\binom{n}{k} = \binom{n}{n-k}\) olacak şekilde simetriktir.
Pascal Üçgeni: Satıra Göre Binom Katsayıları
Binom katsayıları \(\binom{n}{k}\) \((a + b)^n\) açılımında görünen Pascal üçgeninin tam olarak girdileridir. Satır \(n\) güç \(n\) açılımının katsayılarını içerir, solda \(k = 0\) ile başlayıp sağda \(k = n\) ile bitecek şekilde okunur. Satır \(n\) her zaman \(n + 1\) girdiye sahiptir ve her satır 1 ile başlar ve 1 ile biter. Her iç giriş, doğrudan üstündeki iki girdinin toplamıdır; bu, \(\binom{n}{k} = \binom{n-1}{k-1} + \binom{n-1}{k}\) özdeşliğini yeniden ifade eder.
| \(n\) | Binom katsayıları \(\binom{n}{0}, \binom{n}{1}, \dots, \binom{n}{n}\) | Girdiler |
|---|---|---|
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 1 1 | 2 |
| 2 | 1 2 1 | 3 |
| 3 | 1 3 3 1 | 4 |
| 4 | 1 4 6 4 1 | 5 |
| 5 | 1 5 10 10 5 1 | 6 |
| 6 | 1 6 15 20 15 6 1 | 7 |
| 7 | 1 7 21 35 35 21 7 1 | 8 |
| 8 | 1 8 28 56 70 56 28 8 1 | 9 |
| 9 | 1 9 36 84 126 126 84 36 9 1 | 10 |
| 10 | 1 10 45 120 210 252 210 120 45 10 1 | 11 |
Her satırın ileri ve geri okunuşunun aynı olduğuna dikkat edin. Bu, simetri özelliğidir \(\binom{n}{k} = \binom{n}{n-k}\): hangi \(k\) faktörün \(b\) katkı sağladığını seçmek, hangi \(n - k\) faktörün \(a\) katkı sağladığını seçmeye eşdeğerdir. Satır \(n\) girdileri ayrıca \(2^n\) toplamına eşittir; bu, \((1 + 1)^n\) değeridir.
Daha Fazla Çalışılmış Örnek
Aşağıdaki her açılım, Pascal üçgeninin eşleşen satırından katsayıları kullanır; birinci terimin gücü \(n\) den 0 a doğru azalırken ikinci terimin gücü 0 dan \(n\) e doğru artar.
Örnek 1: \((x + y)^3\)
Satır 3, katsayıları \(1, 3, 3, 1\) verir. \(a = x\), \(b = y\), \(n = 3\) yerine koyarsak:
$$(x + y)^3 = \binom{3}{0}x^3 + \binom{3}{1}x^2 y + \binom{3}{2}x y^2 + \binom{3}{3}y^3$$$$= x^3 + 3x^2 y + 3x y^2 + y^3$$\(x\) in güçleri \(3, 2, 1, 0\) azalırken \(y\) nin güçleri \(0, 1, 2, 3\) artar ve her çift 3 e toplamı.
Örnek 2: \((a - 2)^4\) — negatif ikinci terim
Binom'u \((a + (-2))^4\) olarak yazın; böylece ikinci terim \(b = -2\) dir. Satır 4, katsayıları \(1, 4, 6, 4, 1\) verir:
$$(a - 2)^4 = \binom{4}{0}a^4 + \binom{4}{1}a^3(-2) + \binom{4}{2}a^2(-2)^2 + \binom{4}{3}a(-2)^3 + \binom{4}{4}(-2)^4$$\(-2\) nin güçlerini değerlendirirsek \((-2)^2 = 4\), \((-2)^3 = -8\) ve \((-2)^4 = 16\) elde ederiz:
$$= a^4 - 8a^3 + 24a^2 - 32a + 16$$\(b\) negatif olduğundan, işaretler değişir: \(+, -, +, -, +\). \(b\) nin tek gücüne sahip her terim negatif, \(b\) nin çift gücüne sahip her terim pozitiftir.
Örnek 3: \((1 + 0.5)^3\) — sayısal kontrol
\(a = 1\), \(b = 0.5\), \(n = 3\) ile, katsayılar yine \(1, 3, 3, 1\) dir:
$$(1 + 0.5)^3 = 1^3 + 3\,(1)^2(0.5) + 3\,(1)(0.5)^2 + (0.5)^3$$$$= 1 + 1.5 + 0.75 + 0.125$$Terimleri toplamak \((1 + 0.5)^3 = \) 3.375 verir. Bu, doğrudan değerlendirme \(1.5^3 = 3.375\) ile eşleşir ve açılımı doğrular.