Üs Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu üs hesaplama aracı, bir sayının üssünü alır; yani belirli bir sayıyı (tabanı) kendisiyle istediğiniz sayıda çarpar. Yapmanız gereken tek şey iki değer girmek: bir Taban ve bir Üs. Araç, tabanı üs kadar kez kendisiyle çarpar ve sonucu verir. Tam sayılar, ondalıklı sayılar, negatif değerler ve kesirli üslerle çalışır; böylece basit kare almadan üs biçiminde yazılmış köklere kadar her işlemi kolayca yapabilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
- Taban: üssü alınacak sayıdır (formüldeki \(x\)). Örneğin 2, 10 veya 1,5 olabilir.
- Üs: tabanın kaç kez çarpan olarak kullanılacağını belirtir (formüldeki \(n\)). Pozitif, negatif, sıfır ya da ondalıklı olabilir.
Hesapla düğmesine bastığınızda araç sonucu anında verir. Her iki giriş de sayı olarak okunur; bu yüzden 2,5 gibi ondalıklı veya -3 gibi negatif değerler tam olarak desteklenir.
Formül
Hesaplayıcı standart üs alma fonksiyonunu kullanır:
$$y = x^{n}$$
Arka planda, çoğu programlama dilinde kullanılan işlemin aynısı olan Math.pow(taban, üs) hesaplanır. Bu da şu anlama gelir:
- Pozitif üs, tabanı tekrar tekrar çarpar: \(x^3 = x \times x \times x\).
- Negatif üs, çarpmaya tersini (ters orantısını) verir: \(x^{-2} = 1 \div x^2\).
- 0 üssü her zaman 1 sonucunu verir (sıfırdan farklı her taban için).
- Kesirli üs bir kök verir: \(x^{0{,}5}\) ifadesi \(x\)'in kareköküdür.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki Taban olarak 3 ve Üs olarak 4 girdiniz. Hesaplayıcı şunu hesaplar:
$$y = 3^4 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 = \mathbf{81}$$
Şimdi ondalıklı bir üs deneyelim: Taban 16 ve Üs 0,5 olduğunda sonuç \(\sqrt{16} = \mathbf{4}\) olur. Taban 2 ve Üs -3 olduğunda ise sonuç \(1 \div 2^3 = 1 \div 8 = \mathbf{0{,}125}\) olur.
Üs Kuralları Başvuru Tablosu
Bu kurallar, reel üslere sahip, sıfırdan farklı herhangi bir reel \(x\) ve \(y\) tabanı için geçerlidir. Kesirli üs kuralı yalnızca reel sayı sonuçlarıyla sınırlıdır: \(n\) çift olduğunda \(x \ge 0\) olmasını gerektirir. Aşağıdaki her örnek tam bir değere eşittir.
| Kural | Formül | Sayısal örnek |
|---|---|---|
| Çarpım kuralı | \(x^a \cdot x^b = x^{a+b}\) | \(2^3 \cdot 2^4 = 2^{3+4} = 2^7 = 128\) |
| Bölme kuralı | \(\dfrac{x^a}{x^b} = x^{a-b}\) | \(\dfrac{5^6}{5^4} = 5^{6-4} = 5^2 = 25\) |
| Kuvvetin kuvveti | \((x^a)^b = x^{ab}\) | \((3^2)^3 = 3^{2 \cdot 3} = 3^6 = 729\) |
| Çarpımın kuvveti | \((xy)^n = x^n \cdot y^n\) | \((2 \cdot 5)^3 = 2^3 \cdot 5^3 = 8 \cdot 125 = 1000\) |
| Bölümün kuvveti | \(\left(\dfrac{x}{y}\right)^n = \dfrac{x^n}{y^n}\) | \(\left(\dfrac{6}{3}\right)^2 = \dfrac{36}{9} = 4\) |
| Sıfır üssü | \(x^0 = 1 \quad (x \neq 0)\) | \(7^0 = 1\) |
| Negatif üs | \(x^{-n} = \dfrac{1}{x^n}\) | \(2^{-3} = \dfrac{1}{2^3} = \dfrac{1}{8} = 0.125\) |
| Kesirli üs | \(x^{m/n} = \left(\sqrt[n]{x}\right)^m\) | \(8^{2/3} = \left(\sqrt[3]{8}\right)^2 = 2^2 = 4\) |
\(0^0\) hakkında: Matematikte \(0^0\) için tek bir kabul görmüş değer yoktur ve limitlerde belirsiz bir form olarak adlandırılır. Cebir, kombinatorik ve çoğu programlama dilinde kural \(0^0 = 1\)'dir. JavaScript'in Math.pow(0, 0) fonksiyonu 1 döndürür; bu nedenle hesap makinesi, taban 0 ve üs 0 olduğunda 1 gösterir.
Negatif tabanlı kesirli üsler: \((-8)^{1/3}\) gibi bir ifadenin reel küp kökü \(-2\)'dir. Ancak kayan noktalı sayı kuvvet fonksiyonları, negatif taban ve tam olmayan üs için genellikle NaN (sayı değil) döndürür; çünkü ondalık bir üs, tek paydalı kesin bir kesir olarak tanımlanamaz.
Yaygın Kuvvetler Tablosu
Bu tablo, 2, 3, 5 ve 10 tabanları ile 0'dan 10'a kadar üsler için \(b^n\) değerlerinin kesin sonuçlarını listeler. Her satırdaki bir değer, bir önceki değerin tabanla çarpımına eşittir. Örneğin, \(2^{10} = 2 \cdot 2^9 = 2 \cdot 512 = 1024\).
| Üs \(n\) | \(2^n\) | \(3^n\) | \(5^n\) | \(10^n\) |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| 1 | 2 | 3 | 5 | 10 |
| 2 | 4 | 9 | 25 | 100 |
| 3 | 8 | 27 | 125 | 1,000 |
| 4 | 16 | 81 | 625 | 10,000 |
| 5 | 32 | 243 | 3,125 | 100,000 |
| 6 | 64 | 729 | 15,625 | 1,000,000 |
| 7 | 128 | 2,187 | 78,125 | 10,000,000 |
| 8 | 256 | 6,561 | 390,625 | 100,000,000 |
| 9 | 512 | 19,683 | 1,953,125 | 1,000,000,000 |
| 10 | 1,024 | 59,049 | 9,765,625 | 10,000,000,000 |
1–12 Arasındaki Sayıların Kareleri ve Küpleri
\(n\) sayısının karesi \(n^2 = n \cdot n\), küpü ise \(n^3 = n \cdot n \cdot n\)'dir. Örneğin, \(12^3 = 12 \cdot 12 \cdot 12 = 144 \cdot 12 = 1728\).
| \(n\) | \(n^2\) | \(n^3\) |
|---|---|---|
| 1 | 1 | 1 |
| 2 | 4 | 8 |
| 3 | 9 | 27 |
| 4 | 16 | 64 |
| 5 | 25 | 125 |
| 6 | 36 | 216 |
| 7 | 49 | 343 |
| 8 | 64 | 512 |
| 9 | 81 | 729 |
| 10 | 100 | 1,000 |
| 11 | 121 | 1,331 |
| 12 | 144 | 1,728 |
Bazı değerler birden fazla kez görünür: \(2^6 = 4^3 = 8^2 = 64\) ve \(3^6 = 9^3 = 27^2 = 729\). Her durum, üssün üssü kuralından çıkar.
Kurallar ve sınır durumları
Aşağıdaki her durum bu hesaplayıcıda gerçekten çalıştırıldı; sonuç sütunu aracın döndürdüğü değerin kendisidir.
| Durum | Girdi | Sonuç |
|---|---|---|
| Negatif üs (2 üzeri −3) | 2, -3 | 0,125 |
| 0’ın 0. kuvveti | 0, 0 | 1 |
2026-11-08 tarihinde kontrol edildi
Sıkça Sorulan Sorular
Üs 0 olursa ne olur? Sıfırdan farklı her taban, 0. kuvvetine yükseltildiğinde sonuç 1 olur. Bu matematiksel bir kuraldır ve hesaplayıcı bunu otomatik olarak uygular.
Negatif taban kullanabilir miyim? Evet. Tam sayı üslü negatif bir taban normal şekilde çalışır; örneğin \((-2)^3 = -8\). Ancak negatif tabanın kesirli üsle (örneğin karekök) birleşmesi gerçek sayılarda tanımsızdır ve "NaN" sonucunu verebilir.
Çok büyük sayılarla çalışır mı? Evet, çift duyarlıklı (double-precision) aritmetiğin sınırları içinde çalışır. Aşırı büyük sonuçlar (örneğin yüksek üslü büyük tabanlar) bilimsel gösterimle ya da en yüksek değeri aşarsa "Infinity" (sonsuz) olarak görüntülenebilir.