Bu Boru Hacmi Hesaplayıcısı Ne İşe Yarar?
Bu araç, içi boş bir borunun malzeme hacmini hesaplar; yani boru cidarının fiilen kapladığı hacmi, ortadaki boş kanalı değil. Üç ölçüyü (dış çap, iç çap ve uzunluk) girdiğinizde borunun hacmini, toplam yüzey alanını ve kesit alanını anında elde edersiniz. Tutarlı olduğu sürece her birim için çalışır (mm, cm, inç, metre); sonuç, hacim için bu birimin küpü, alan içinse karesi cinsinden gelir.
Girmeniz Gereken Değerler
- Dış Çap – borunun dışından ölçülen tam genişliği.
- İç Çap – borunun içindeki boş kanalın genişliği.
- Uzunluk – borunun baştan başa uzunluğu.
Hesaplama yapılmadan önce her çap ikiye bölünerek dış ve iç yarıçap elde edilir.
Formülün Açıklaması
İçi boş bir silindirin hacmi, dış silindirin hacminden iç (kanal) hacminin çıkarılmasıyla bulunur:
$$V = \pi \left(r_{\text{dış}}^{2} - r_{\text{iç}}^{2}\right) \times L$$Ayrıca şu sonuçları da verir:
- Kesit alanı = \(\pi \left(r_{\text{dış}}^{2} - r_{\text{iç}}^{2}\right)\) — halka biçimindeki uç yüzeyi.
- Yüzey alanı = \(2\pi \left(r_{\text{dış}} + r_{\text{iç}}\right) \times L + 2\pi \left(r_{\text{dış}}^{2} - r_{\text{iç}}^{2}\right)\) — dış cidar, iç cidar ve her iki uç halkasının toplamı.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir çelik borunun dış çapı 100 mm, iç çapı 80 mm ve uzunluğu 500 mm olsun. Yarıçaplar 50 mm ve 40 mm'dir.
- Kesit alanı = \(\pi (50^{2} - 40^{2}) = \pi (2500 - 1600) = 2827 \text{ mm}^{2}\)
- Hacim = \(2827 \times 500 \approx 1{.}413{.}717 \text{ mm}^{3}\) (yaklaşık 1,41 litre çelik)
- Yüzey alanı = \(2\pi (50 + 40) \times 500 + 2 \times 2827 \approx 288{.}398 \text{ mm}^{2}\)
Sık Sorulan Sorular
Bu sonuç, borunun alabileceği sıvı hacmini mi verir? Hayır — boru cidarının malzeme hacmini verir. Sıvı kapasitesi için yalnızca iç çapı dolu bir silindir gibi kullanın.
İç çapı 0 olarak girersem ne olur? Çıkarılacak bir kanal kalmadığından sonuç dolu bir silindire dönüşür.
Hangi birimleri kullanmalıyım? Her üç değer de aynı birimi paylaştığı sürece istediğinizi kullanabilirsiniz. Hacim bu birimin küpü, alanlar ise karesi cinsinden gelir.
