Brüt Hesaplama (Gross-Up) Aracı Nedir?
Brüt hesaplama aracı, hedeflediğiniz net (ele geçen) tutardan yola çıkarak işe başlamanız gereken brüt tutarı geriye doğru hesaplar. İşverenler; primleri, taşınma ödemelerini ve yan hakları, çalışanın vergi ve kesintilerden sonra belirli bir net rakamı eline geçirmesi için sıkça "brütleştirir". Bu araç evrenseldir — hangi ülkede olursanız olun, durumunuza uygun toplam kesinti oranını girmeniz yeterlidir.
Nasıl Kullanılır?
Kişinin gerçekte cebinde kalmasını istediğiniz net tutarı ve yüzde olarak toplam vergi ve kesinti oranını girin. Hesaplayıcı, gereken brüt tutarı ve kesilecek tutarı size gösterir. Geçerli olan tüm oranları (gelir vergisi, SGK primleri vb.) tek bir oran alanında toplayın.
Formül Nasıl İşliyor?
İlişki şu şekildedir: $$\text{Brüt} = \frac{\text{Net}}{1 - \dfrac{\text{Oran}}{100}}$$ Eğer %25 kesinti yapılıyorsa, brütün yalnızca %75'i net olarak kalır; dolayısıyla brütü bulmak için \(0{,}75\)'e bölmeniz gerekir. Kesilen tutar ise basitçe \(\text{Brüt} - \text{Net}\)'tir. %100 oranla brütleştirme yapamayacağınızı unutmayın; çünkü geriye hiçbir şey kalmaz.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir çalışanın 1.000 TL net prim almasını istiyorsunuz ve geçerli kesinti oranı %25. $$\text{Brüt} = \frac{1000}{1 - 0{,}25} = \frac{1000}{0{,}75} = 1.333{,}33 \text{ TL}$$ Bu tutarın 333,33 TL'si vergileri karşılar ve çalışanın eline tam olarak 1.000 TL geçer.
Sıkça Sorulan Sorular
Brütleştirilmiş vergi, brüt üzerinden mi net üzerinden mi hesaplanır? Sabit oranlı brütleştirme formülü, oranın brüt tutara uygulandığını varsayar. Artan oranlı (kademeli) vergi dilimlerinde gerçek oran farklılık gösterebilir; en doğru sonuç için efektif oranınızı kullanın.
Oran %0 olabilir mi? Evet — %0 oranda brüt, nete eşit olur.
Neden %100 kullanamıyorum? %100 oranda alıcıya hiçbir şey kalmayacağından hesaplama tanımsız hale gelir ve araç 0 sonucunu döndürür.
