Brüt Getiri Hesaplama Aracı Nedir?
Brüt getiri hesaplama aracı, vergisiz (veya vergiden muaf) bir getiriyi vergiye tabi eşdeğer getiriye (TEY) dönüştürür; yani tamamen vergiye tabi bir yatırımın size aynı vergi sonrası getiriyi bırakabilmesi için ödemesi gereken vergi öncesi faiz oranını verir. Bu sayede vergisiz araçları (örneğin belediye tahvilleri ya da vergiden muaf tasarruf hesapları) ile sıradan vergiye tabi hesapları elma-elmaya karşılaştırabilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
İlan edilen vergisiz getiriyi yüzde olarak girin, ardından marjinal vergi oranınızı yazın — bu, vergiye tabi gelirinizin bir sonraki birimine uygulanan orandır. Hesaplama aracı, vergi öncesi eşdeğer getiriyi ve "getiri kazancını" (brütleştirmenin ne kadar ek ham getiri anlamına geldiğini) gösterir.
Formül
Brütleştirilmiş getiri, vergisiz getirinin bir eksi vergi oranına bölünmesiyle bulunur:
$$\text{TEY} = \frac{\text{Vergisiz Getiri (\%)}}{1 - \dfrac{\text{Vergi Oranı (\%)}}{100}}$$
Vergiye tabi bir getirinin yalnızca vergi sonrası kısmı sizde kaldığından, \((1 - v)\) değerine bölmek vergisiz rakamı vergi öncesi karşılığına ölçeklendirir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir belediye tahvili %3,5 vergisiz getiri sunuyor ve marjinal vergi oranınız %24. Vergiye tabi eşdeğer getiri şöyle hesaplanır:
$$\text{TEY} = 3{,}5\% \div (1 - 0{,}24) = 3{,}5\% \div 0{,}76 = \mathbf{4{,}605\%}$$
Yani vergiye tabi bir tahvilin, %3,5'lik vergisiz tahville aynı seviyeye gelebilmesi için yaklaşık %4,61 getiri sağlaması gerekir. Getiri kazancı ise \(4{,}605\% - 3{,}5\% \approx 1{,}11\%\) olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Hangi vergi oranını kullanmalıyım? Yatırım geliri marjinal düzeyde vergilendirildiği için marjinal (en üst dilim) oranınızı kullanın. Hepsi geçerliyse federal, eyalet ve yerel oranları birlikte ekleyin (ABD gibi sistemlerde geçerlidir; Türkiye'de gelir vergisi dilimlerinizi dikkate alın).
Daha yüksek bir TEY her zaman daha mı iyidir? Daha yüksek bir TEY, vergisiz getirinin vergiye tabi seçeneklere kıyasla daha cazip olduğu anlamına gelir; özellikle yüksek gelirliler için. Karar vermeden önce bunu, benzer vergiye tabi yatırımların gerçek getirileriyle karşılaştırın.
Bu, benim ülkem için geçerli mi? Matematik evrenseldir. Bu kavram en çok ABD'de (belediye tahvilleri) yaygındır, ancak vergisiz ve vergiye tabi getirilerin karşılaştırıldığı her yerde geçerlidir. Türkiye'de belediye tahvili eşdeğeri bir uygulama bulunmadığından, kendi ülkenizdeki vergi mevzuatını (örneğin stopaj oranlarını) mutlaka teyit edin.
