Công Cụ Tính Lợi Suất Quy Đổi Trước Thuế Là Gì?
Công cụ này giúp bạn chuyển một mức lợi suất miễn thuế (hoặc được miễn thuế) thành lợi suất tương đương chịu thuế (TEY) — tức mức lãi suất trước thuế mà một khoản đầu tư chịu thuế hoàn toàn phải đạt được để mang lại cho bạn cùng một khoản lợi nhuận sau thuế. Nhờ đó, bạn có thể so sánh "táo với táo" giữa các sản phẩm miễn thuế (chẳng hạn trái phiếu chính quyền địa phương ở Mỹ hay các khoản tiết kiệm được miễn thuế) với những tài khoản chịu thuế thông thường.
Cách Sử Dụng
Nhập lợi suất miễn thuế được công bố dưới dạng phần trăm, sau đó nhập thuế suất biên của bạn — mức thuế áp dụng cho đồng thu nhập chịu thuế tiếp theo. Công cụ sẽ trả về lợi suất tương đương trước thuế cùng với phần "chênh lệch lợi suất" (yield pickup), tức phần lợi suất gộp tăng thêm mà việc quy đổi gross-up mang lại.
Công Thức Tính
Lợi suất sau khi quy đổi gross-up đơn giản là lợi suất miễn thuế chia cho một trừ thuế suất:
$$\text{TEY} = \frac{\text{Lợi suất miễn thuế (\%)}}{1 - \dfrac{\text{Thuế suất (\%)}}{100}}$$
Vì bạn chỉ thực sự giữ lại phần sau thuế của một khoản lợi suất chịu thuế, nên việc chia cho \((1 - t)\) sẽ phóng đại con số miễn thuế lên thành mức tương đương trước thuế của nó.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một trái phiếu chính quyền địa phương mang lại lợi suất miễn thuế 3,5% và thuế suất biên của bạn là 24%. Lợi suất tương đương chịu thuế sẽ là:
$$\text{TEY} = 3{,}5\% \div (1 - 0{,}24) = 3{,}5\% \div 0{,}76 = \mathbf{4{,}605\%}$$
Như vậy, một trái phiếu chịu thuế phải đạt lợi suất khoảng 4,61% mới ngang bằng với trái phiếu miễn thuế 3,5%. Phần chênh lệch lợi suất là \(4{,}605\% - 3{,}5\% \approx 1{,}11\%\).
Lợi suất tương đương chịu thuế ở các mức thuế suất khác nhau
Lợi suất tương đương chịu thuế (TEY) bằng lợi suất miễn thuế chia cho một trừ đi thuế suất biên: \(\text{TEY} = \dfrac{\text{lợi suất miễn thuế}}{1 - \text{thuế suất}}\). Bảng cho thấy kết quả với một số lợi suất miễn thuế và thuế suất biên, làm tròn đến hai chữ số thập phân. Các thuế suất là thuế suất biên kết hợp mang tính minh họa. Thuế suất kết hợp của bạn có thể cao hơn nếu áp dụng thuế bang, thuế địa phương hoặc thuế thu nhập từ đầu tư.
| Lợi suất miễn thuế | 10% | 22% | 24% | 32% | 37% |
|---|---|---|---|---|---|
| 2% | 2.22% | 2.56% | 2.63% | 2.94% | 3.17% |
| 3% | 3.33% | 3.85% | 3.95% | 4.41% | 4.76% |
| 4% | 4.44% | 5.13% | 5.26% | 5.88% | 6.35% |
Ví dụ thay số cho ô được tô sáng: \(\dfrac{4}{1 - 0.32} = \dfrac{4}{0.68} \approx 5.88\%\).
Thuế suất biên thuế thu nhập liên bang Hoa Kỳ và thuế suất kết hợp
Đây là các thuế suất biên thuế thu nhập liên bang của Hoa Kỳ cho năm tính thuế 2024 và 2025. Chúng chỉ áp dụng tại Hoa Kỳ; các quốc gia khác sử dụng hệ thống khác. Ngưỡng thu nhập của từng bậc thuế bằng đô la được điều chỉnh hằng năm theo lạm phát và khác nhau tùy theo tình trạng khai thuế (độc thân, vợ chồng khai chung, chủ hộ, v.v.). Vì vậy, bảng này chỉ liệt kê các thuế suất. Hãy kiểm tra Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS) để biết ngưỡng hiện hành đối với tình trạng khai thuế của bạn.
| Thuế suất biên liên bang | Thuế suất dạng thập phân |
|---|---|
| 10% | 0.10 |
| 12% | 0.12 |
| 22% | 0.22 |
| 24% | 0.24 |
| 32% | 0.32 |
| 35% | 0.35 |
| 37% | 0.37 |
Các loại thuế khác có thể làm tăng thuế suất kết hợp:
- Thuế đầu tư thu nhập ròng (NIIT) 3.8% áp dụng đối với tiền lãi và các khoản thu nhập đầu tư khác của người nộp thuế có thu nhập vượt một số ngưỡng nhất định, phụ thuộc vào tình trạng khai thuế. Tiền lãi từ trái phiếu chịu thuế có thể thuộc diện này, còn tiền lãi được miễn thuế thu nhập liên bang, chẳng hạn phần lớn tiền lãi trái phiếu đô thị, thì không.
- Thuế thu nhập tiểu bang và địa phương có thể áp dụng đối với tiền lãi chịu thuế. Nhiều tiểu bang miễn thuế tiền lãi từ trái phiếu đô thị do chính tiểu bang đó phát hành.
Kết hợp thuế suất liên bang và tiểu bang. Nếu thuế thu nhập tiểu bang được khấu trừ trên tờ khai thuế liên bang của bạn (ví dụ khi bạn kê khai chi tiết các khoản khấu trừ và không có giới hạn khấu trừ nào áp dụng), thuế suất kết hợp được tính như sau:
$$t_{\text{kết hợp}} = t_{\text{liên bang}} + t_{\text{tiểu bang}} \times (1 - t_{\text{liên bang}})$$
Nếu thuế tiểu bang không được khấu trừ thuế liên bang, chỉ cần cộng các thuế suất: \(t_{\text{liên bang}} + t_{\text{tiểu bang}}\). Cộng thêm NIIT 3.8% vào thuế suất liên bang nếu khoản này áp dụng cho bạn.
Ví dụ: thuế suất liên bang 24% và thuế suất tiểu bang 5% với thuế tiểu bang được khấu trừ cho ra \(0.24 + 0.05 \times (1 - 0.24) = 0.24 + 0.038 = 0.278\), tức 27.8%. Một khoản lợi suất miễn thuế 3% được miễn cả hai loại thuế này sẽ có TEY là \(\dfrac{3}{1 - 0.278} = \dfrac{3}{0.722} \approx\) 4.16%.
Diễn giải lợi suất tương đương chịu thuế của bạn
TEY là lợi suất trước thuế mà một khoản đầu tư chịu thuế phải đem lại để bạn có cùng lợi nhuận sau thuế như khoản đầu tư miễn thuế. Công thức này dựa trên đồng nhất thức \(\text{lợi suất sau thuế} = \text{lợi suất chịu thuế} \times (1 - t)\). Đặt biểu thức này bằng lợi suất miễn thuế và giải theo lợi suất chịu thuế sẽ cho ra công thức TEY.
- Lợi suất chịu thuế cao hơn TEY: khoản đầu tư chịu thuế để lại nhiều tiền hơn sau thuế.
- Lợi suất chịu thuế thấp hơn TEY: khoản đầu tư miễn thuế để lại nhiều tiền hơn sau thuế.
- Lợi suất chịu thuế bằng TEY: hai khoản đầu tư cho cùng lợi nhuận sau thuế.
- Ảnh hưởng của thuế suất: thuế suất biên càng cao thì chênh lệch giữa lợi suất miễn thuế và TEY của nó càng lớn. Việc miễn thuế có giá trị hơn ở thuế suất cao, đó là lý do hệ số \(\dfrac{1}{1 - t}\) tăng khi \(t\) tăng.
Lưu ý. So sánh này chỉ có ý nghĩa nếu hai khoản đầu tư có rủi ro tương đương. Hãy kiểm tra các điểm sau trước khi dựa vào kết quả:
- Chất lượng tín dụng, kỳ hạn, tính thanh khoản và các điều khoản mua lại trước hạn thường khác nhau giữa trái phiếu miễn thuế và trái phiếu chịu thuế.
- Một số trái phiếu đô thị chịu thuế tối thiểu thay thế (AMT), có thể làm giảm hoặc xóa bỏ lợi thế thuế.
- Các ưu đãi miễn thuế riêng của tiểu bang có thể chỉ áp dụng cho trái phiếu do chính tiểu bang đó phát hành.
- Thuế suất biên của bạn có thể thay đổi nếu khoản lãi làm thay đổi bậc thuế hoặc các ngưỡng giảm trừ của bạn.
- Phép tính sử dụng một thuế suất biên duy nhất và bỏ qua phí, biến động giá và việc tái đầu tư.
Đây là thông tin chung, không phải tư vấn thuế hay đầu tư. Hãy cân nhắc tham khảo ý kiến của chuyên gia thuế có trình độ cho tình huống của bạn.
Lãi suất điều hành của các ngân hàng trung ương
Lãi suất điều hành chính thức mới nhất của các ngân hàng trung ương lớn, tự động cập nhật — mức chuẩn mà lãi suất tiền gửi và cho vay của ngân hàng bám theo.
- Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ
- 3,75–4,00%
- Ngày áp dụng
- 2026-11-13
- Thay đổi trong 1 năm
- 0 điểm %
Thay đổi gần nhất Tăng +25 điểm cơ bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đổi lãi suất ngày 2026-09-17: từ 3,50–3,75% thành 3,75–4,00%.
| Ngân hàng trung ương | Lãi suất điều hành | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Ngân hàng Trung ương Brazil · Brazil | 13,75% | 2026-11-16 | −1,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Mexico · Mexico | 6,25% | 2026-11-10 | −1,00 điểm % |
| Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) · Hoa Kỳ | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương châu Âu | 2,50% | 2026-11-17 | +0,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) · Thụy Điển | 2,00% | 2026-11-17 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Ả Rập Xê Út · Ả Rập Xê-út | 4,50% | 2026-10-29 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Úc · Australia | 4,60% | 2026-10-31 | +1,00 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ · Thổ Nhĩ Kỳ | 36,00% | 2026-11-06 | −3,50 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nga · Nga | 14,00% | 2026-11-10 | −2,50 điểm % |
| Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc · Trung Quốc | 3,00% | 2026-11-10 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Canada · Canada | 2,50% | 2026-11-13 | +0,25 điểm % |
| Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ · Ấn Độ | 5,50% | 2026-10-19 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Anh · Vương quốc Anh | 4,00% | 2026-11-16 | 0 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Nhật Bản · Nhật Bản | 1,25% | 2026-11-10 | +0,75 điểm % |
| Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc · Hàn Quốc | 3,00% | 2026-11-02 | +0,50 điểm % |
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): các lãi suất chủ chốt và lãi suất qua đêm trên thị trường
Các mức lãi suất định khung chính sách tiền tệ và lãi suất qua đêm trên thị trường mà chúng điều tiết, mỗi mức kèm ngày của số liệu công bố mới nhất.
| Lãi suất | Mức | Ngày áp dụng | Thay đổi trong 1 năm |
|---|---|---|---|
| Biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang | 3,75–4,00% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất quỹ liên bang thực tế (EFFR) | 3,88% | 2026-11-13 | 0 điểm % |
| Lãi suất cấp vốn qua đêm có bảo đảm (SOFR) | 3,90% | 2026-11-13 | −0,10 điểm % |
Mỗi lãi suất giữ ngày của số liệu công bố mới nhất của chính nó; lãi suất qua đêm trên thị trường được công bố vào ngày làm việc kế tiếp.
Lãi suất ngân hàng tại Việt Nam
Mức lãi suất bình quân mà các ngân hàng thương mại tại Việt Nam thu của người vay và trả cho người gửi tiền, theo số liệu ngân hàng trung ương báo cáo cho Ngân hàng Thế giới (số liệu theo năm).
- Lãi suất cho vay 2023
- 9,32%
- Lãi suất tiền gửi 2023
- 4,78%
- Lãi suất thực 2023
- 7,01%
- Chênh lệch cho vay − tiền gửi 2023
- 4,54 điểm %
| Năm | Lãi suất cho vay | Lãi suất tiền gửi |
|---|---|---|
| 2023 | 9,32% | 4,78% |
| 2022 | 8,01% | 3,82% |
| 2021 | 7,81% | 3,38% |
| 2020 | 7,65% | 4,12% |
| 2019 | 7,71% | 4,98% |
| 2018 | 7,37% | 4,74% |
Lãi suất thực là lãi suất cho vay đã trừ lạm phát (theo chỉ số giảm phát GDP). Lãi suất một ngân hàng cụ thể chào bạn có thể khác.
Số liệu mới nhất: 2026-11-13 Dữ liệu cập nhật ngày 2026-11-17 · mới
Nguồn: Banco Central do Brasil ODbL; Bank for International Settlements (BIS) Điều kiện sử dụng số liệu thống kê của BIS; Federal Reserve Bank of New York Điều khoản sử dụng của Fed New York; Board of Governors of the Federal Reserve System Phạm vi công cộng (tác phẩm của Chính phủ Hoa Kỳ); European Central Bank Chính sách tái sử dụng dữ liệu của ECB; The World Bank Group CC BY 4.0; Sveriges Riksbank Điều khoản dữ liệu mở của Riksbank; Reserve Bank of Australia 2026 Điều khoản bản quyền của RBA (Cash Rate); Bank of Canada Điều khoản sử dụng của Ngân hàng Canada; Bank of England Open Government Licence v3.0
Mức thay đổi trong 1 năm do CalculatorLib tính từ dữ liệu này. Nhãn do CalculatorLib dịch: đây không phải bản dịch chính thức của BIS. The EFFR and SOFR are subject to the Terms of Use posted at newyorkfed.org. The New York Fed is not responsible for publication of the EFFR and SOFR by CalculatorLib, does not sanction or endorse any particular republication, and has no liability for your use.
Chi tiết nguồn và phương pháp luận
- Banco Central do Brasil
- Bank for International Settlements (BIS) — Central bank policy rates
- Federal Reserve Bank of New York — Reference rates (EFFR, SOFR)
- Board of Governors of the Federal Reserve System
- European Central Bank
- The World Bank Group — World Development Indicators (FR.INR.DPST, FR.INR.LEND, FR.INR.RINR, FR.INR.LNDP)
- Sveriges Riksbank
- Reserve Bank of Australia 2026
- Bank of Canada
- Bank of England
Câu Hỏi Thường Gặp
Nên dùng thuế suất nào? Hãy dùng thuế suất biên (mức cao nhất áp dụng cho bạn), vì thu nhập từ đầu tư bị đánh thuế ở phần biên. Nếu cùng áp dụng, hãy cộng gộp các mức thuế liên bang, tiểu bang và địa phương.
TEY càng cao có luôn tốt hơn không? TEY cao đồng nghĩa lợi suất miễn thuế hấp dẫn hơn so với các lựa chọn chịu thuế, đặc biệt với người có thu nhập cao. Hãy so sánh nó với lợi suất thực tế của các khoản đầu tư chịu thuế tương đương trước khi quyết định.
Công cụ này có áp dụng cho Việt Nam không? Phép tính mang tính phổ quát. Khái niệm này phổ biến nhất ở Mỹ (với trái phiếu chính quyền địa phương — municipal bonds), nhưng có thể dùng ở bất cứ đâu khi cần so sánh giữa lợi suất miễn thuế và lợi suất chịu thuế. Lưu ý rằng quy định thuế ở Việt Nam có thể khác (ví dụ lãi tiền gửi tiết kiệm cá nhân hiện được miễn thuế thu nhập cá nhân), vì vậy luôn kiểm tra cách áp dụng thuế tại nơi bạn cư trú.