Công Cụ Tính Lợi Suất Quy Đổi Trước Thuế Là Gì?
Công cụ này giúp bạn chuyển một mức lợi suất miễn thuế (hoặc được miễn thuế) thành lợi suất tương đương chịu thuế (TEY) — tức mức lãi suất trước thuế mà một khoản đầu tư chịu thuế hoàn toàn phải đạt được để mang lại cho bạn cùng một khoản lợi nhuận sau thuế. Nhờ đó, bạn có thể so sánh "táo với táo" giữa các sản phẩm miễn thuế (chẳng hạn trái phiếu chính quyền địa phương ở Mỹ hay các khoản tiết kiệm được miễn thuế) với những tài khoản chịu thuế thông thường.
Cách Sử Dụng
Nhập lợi suất miễn thuế được công bố dưới dạng phần trăm, sau đó nhập thuế suất biên của bạn — mức thuế áp dụng cho đồng thu nhập chịu thuế tiếp theo. Công cụ sẽ trả về lợi suất tương đương trước thuế cùng với phần "chênh lệch lợi suất" (yield pickup), tức phần lợi suất gộp tăng thêm mà việc quy đổi gross-up mang lại.
Công Thức Tính
Lợi suất sau khi quy đổi gross-up đơn giản là lợi suất miễn thuế chia cho một trừ thuế suất:
$$\text{TEY} = \frac{\text{Lợi suất miễn thuế (\%)}}{1 - \dfrac{\text{Thuế suất (\%)}}{100}}$$
Vì bạn chỉ thực sự giữ lại phần sau thuế của một khoản lợi suất chịu thuế, nên việc chia cho \((1 - t)\) sẽ phóng đại con số miễn thuế lên thành mức tương đương trước thuế của nó.
Ví Dụ Minh Họa
Giả sử một trái phiếu chính quyền địa phương mang lại lợi suất miễn thuế 3,5% và thuế suất biên của bạn là 24%. Lợi suất tương đương chịu thuế sẽ là:
$$\text{TEY} = 3{,}5\% \div (1 - 0{,}24) = 3{,}5\% \div 0{,}76 = \mathbf{4{,}605\%}$$
Như vậy, một trái phiếu chịu thuế phải đạt lợi suất khoảng 4,61% mới ngang bằng với trái phiếu miễn thuế 3,5%. Phần chênh lệch lợi suất là \(4{,}605\% - 3{,}5\% \approx 1{,}11\%\).
Câu Hỏi Thường Gặp
Nên dùng thuế suất nào? Hãy dùng thuế suất biên (mức cao nhất áp dụng cho bạn), vì thu nhập từ đầu tư bị đánh thuế ở phần biên. Nếu cùng áp dụng, hãy cộng gộp các mức thuế liên bang, tiểu bang và địa phương.
TEY càng cao có luôn tốt hơn không? TEY cao đồng nghĩa lợi suất miễn thuế hấp dẫn hơn so với các lựa chọn chịu thuế, đặc biệt với người có thu nhập cao. Hãy so sánh nó với lợi suất thực tế của các khoản đầu tư chịu thuế tương đương trước khi quyết định.
Công cụ này có áp dụng cho Việt Nam không? Phép tính mang tính phổ quát. Khái niệm này phổ biến nhất ở Mỹ (với trái phiếu chính quyền địa phương — municipal bonds), nhưng có thể dùng ở bất cứ đâu khi cần so sánh giữa lợi suất miễn thuế và lợi suất chịu thuế. Lưu ý rằng quy định thuế ở Việt Nam có thể khác (ví dụ lãi tiền gửi tiết kiệm cá nhân hiện được miễn thuế thu nhập cá nhân), vì vậy luôn kiểm tra cách áp dụng thuế tại nơi bạn cư trú.
