Kruskal–Wallis hesaplayıcısı ne yapar?
Kruskal–Wallis testi, k bağımsız örneklemin aynı popülasyondan gelip gelmediğini sıralamaya dayalı olarak inceleyen tek faktörlü bir testtir. Tek yönlü ANOVA'nın parametrik olmayan karşılığıdır ve verilerin sıralı ölçekte olduğu, çarpık dağıldığı veya aykırı değerler içerdiği durumlarda kullanılır. Hesaplayıcı gözlemleri birleştirir, sıraları atar (bağlı değerler için ortalama sıra), sıra toplamlarını, bağ düzeltmeli H istatistiğini, ki-kare p-değerini, kritik değeri ve red veya kabul kararını hesaplar.
Nasıl kullanılır?
1. Grup, 2. Grup ve 3. Grup için gözlemleri virgül, noktalı virgül veya boşlukla ayrılmış sayılar olarak girin. 1 ila 3 numaralı gruplar zorunludur. 4, 5 ve 6 numaralı gruplar isteğe bağlıdır; kullanılmayan her gruba - yazın. Ardından anlamlılık düzeyi alfayı belirleyin (varsayılan 0,05). Grup büyüklükleri farklı olabilir, grupların sırası H değerini değiştirmez ve toplam gözlem sayısı 5000'i aşamaz.
Formül
Bağ yoksa istatistik şöyledir:
$$H_0=\frac{12}{n(n+1)}\sum_{i=1}^{k}\frac{R_i^2}{n_i}-3(n+1)$$Burada \(n_i\) i. gruptaki gözlem sayısı, \(R_i\) i. grubun sıra toplamı, \(n\) toplam gözlem sayısı ve \(k\) grup sayısıdır. Bağlar varsa:
$$C=1-\frac{\sum_j (t_j^3-t_j)}{n^3-n},\qquad H=\frac{H_0}{C}$$Burada \(t_j\), j. bağlı değer grubunun büyüklüğüdür. p-değeri şöyledir:
$$p=P(\chi^2_{k-1}\ge H)$$H, k − 1 serbestlik dereceli ki-kare dağılımında 1 − alfa düzeyindeki yüzdelik değerden büyükse sıfır hipotez reddedilir.
Kurallar ve varsayımlar
- Bağlı değerler, kapsadıkları sıraların ortalamasını alır. Raporlanan H, bağ düzeltmeli değerdir; bağ yoksa düzeltilmemiş H ile aynıdır. Bağ düzeltmesi, NIST sayfasında yer almadığı için bir tasarım kararı olarak standart Conover/Kruskal–Wallis biçimi seçilmiştir.
- H, k − 1 serbestlik dereceli ki-kare dağılımıyla üst kuyruk kullanılarak karşılaştırılır.
- Karar kuralı: H kritik değerden büyükse H0 reddedilir. Varsayılan alfa 0,05'tir.
- Herhangi bir grupta 5'ten az gözlem varsa, ki-kare yaklaşımı güvenilir olmayabileceğinden küçük örneklem uyarısı gösterilir. Sonuç yine de hesaplanır.
- Tüm değerler aynıysa C = 0 olur ve H tanımsızdır; hesaplayıcı hata bildirir. En az iki grup gerekir. H = 0 ise p = 1 olur.
- Ham değerler dahili olarak kullanılır. Görüntülenen değerler: H, p, kritik değer ve C 4 ondalık basamakla, sıra toplamları 1 ondalık basamakla gösterilir.
Çözümlü örnek
Her biri altı değerden oluşan üç grup: 1. Grup = 27, 2, 4, 18, 7, 9; 2. Grup = 20, 8, 14, 36, 21, 22; 3. Grup = 34, 31, 3, 23, 30, 6; alfa = 0,05. Burada \(n=18\), \(k=3\) ve bağ yoktur.
$$R_1=39.0,\quad R_2=65.0,\quad R_3=67.0$$$$H_0=\frac{12}{18\times 19}\left(\frac{39^2}{6}+\frac{65^2}{6}+\frac{67^2}{6}\right)-3\times 19=2.8538$$Bağ faktörü \(C=1\) olduğundan \(H=2.8538\) değeri düzeltme öncesiyle aynıdır. Serbestlik derecesi 2, p-değeri 0,2401 ve kritik değer 5,9915'tir. 2,8538 değeri 5,9915'in altında olduğundan H0 reddedilmez. Her grupta 6 gözlem bulunduğu için küçük örneklem uyarısı uygulanmaz.
Sonucun yorumu ve sınırlılıklar
Küçük bir p-değeri (alfanın altında), en az bir grubun diğerlerine göre daha büyük veya daha küçük değerler eğiliminde olduğunu gösterir. Test hangi grupların farklı olduğunu söylemez; anlamlı bir sonucun ardından ikili karşılaştırmalar yapılmalıdır. Test bağımsız örneklemleri varsayar ve farkın medyan farkı olarak yorumlanması için dağılımların benzer şekilli olmasını gerektirir. Grupların 5'ten küçük olduğu durumlarda, ki-kare yaklaşımı yerine kesin tablolar tercih edilmelidir.
Sıkça sorulan sorular
ANOVA yerine ne zaman Kruskal–Wallis kullanmalıyım?
Normallik şüpheliyse, veriler sıralı ölçekteyse veya aykırı değerler varsa kullanın.
Bağlar nasıl ele alınır?
Bağlı değerler sıralarının ortalamasını paylaşır ve H, C düzeltme faktörüne bölünür.
Küçük örneklem uyarısı ne anlama gelir?
En az bir grupta 5'ten az değer vardır, bu nedenle ki-kare p-değeri yalnızca yaklaşıktır.
Eşit olmayan grup büyüklükleri kullanabilir miyim?
Evet. Formül, her sıra toplamını kendi grup büyüklüğüyle ağırlıklandırır.
Kullanılmayan gruplar için neden - yazmam gerekir?
Boş alan varsayılan değeriyle değiştirildiğinden, tire grubun kullanılmadığını belirtir. Yalnızca 4 ila 6 numaralı gruplar kullanılmayabilir.
Kaynaklar
- Dataplot KRUSKAL WALLIS komut başvuru kılavuzu, NIST Bilgi Teknolojisi Laboratuvarı, 2023