Bu hesaplayıcı ne işe yarar?
Üç Fazlı Transformatör Sarım Oranı Hesaplayıcı, üç fazlı bir transformatörün faz başına sarım oranını bulur ve primer tarafındaki değerlerden yola çıkarak sekonder hat gerilimini ile hat akımını tahmin eder. Primer ve sekonder sargıların nasıl bağlandığını da hesaba katar; çünkü yıldız (Y) ve üçgen (Δ) bağlantılar hat ile faz büyüklükleri arasındaki ilişkiyi değiştirir.
Formül nasıl çalışır?
Sarım oranı, faz başına primer sarım sayısının sekonder sarım sayısına oranıdır ve faz başına gerilim oranına eşittir:
$$a = \frac{N_1}{N_2} = \frac{V_{1,ph}}{V_{2,ph}}$$Burada \(N_1\) ve \(N_2\) faz başına sarım sayılarını, \(V_{1,ph}\) ve \(V_{2,ph}\) ise faz gerilimlerini gösterir. Hat ve faz gerilimleri bağlantı şekline göre ilişkilidir: yıldız bağlantıda \(V_{ph} = V_L/\sqrt{3}\), üçgen bağlantıda \(V_{ph} = V_L\) olur. Amper-sarım dengesi ise akım bağıntısını verir: \(I_{2,ph} = a\,I_{1,ph}\).
Nasıl kullanılır?
Faz başına primer ve sekonder sarım sayılarını, primer hat gerilimini ve hat akımını girin, ardından her iki sargının bağlantı şeklini seçin. Hesaplayıcı hat değerlerini faz değerlerine çevirir, sarım oranını uygular ve sonucu tekrar sekonder hat değerlerine dönüştürür.
Çözümlü örnek
Üçgen-yıldız bağlı bir transformatör alalım: \(N_1 = 100\), \(N_2 = 50\), \(V_{1L} = 11000\,\text{V}\).
$$a = \frac{N_1}{N_2} = \frac{100}{50} = 2$$Primer üçgen bağlı olduğundan \(V_{1,ph} = V_{1L} = 11000\,\text{V}\) olur ve
$$V_{2,ph} = \frac{V_{1,ph}}{a} = \frac{11000}{2} = 5500\,\text{V}.$$Sekonder yıldız bağlı olduğundan sekonder hat gerilimi şöyle bulunur:
$$V_{2L} = \sqrt{3}\,V_{2,ph} = 1.732 \times 5500 \approx 9526\,\text{V}.$$Sık sorulan sorular
Sarım oranı hat gerilimi oranıyla aynı mıdır? Her zaman değil. Sarım oranı faz başına bir büyüklüktür; hat gerilimi oranı ise her iki tarafın yıldız mı üçgen mi olduğuna da bağlıdır.
Gerilim düşerken sekonder akım neden artar? Amper-sarımlar dengede olmalıdır. Bu yüzden gerilimi düşüren bir transformatörde (oran 1'den büyük) faz başına akım da aynı oranda yükselir.
Hesaba kayıplar dahil mi? Hayır. Hesaplama; kaçak, bakır ve demir kayıpları olmayan ideal bir transformatör varsayar.