TI-RADS Skor Hesaplama Aracı Nedir?
Thyroid Imaging Reporting and Data System (TI-RADS), Amerikan Radyoloji Koleji (ACR) tarafından yayımlanan ve ultrasonda görülen tiroid nodüllerinin malignite riskini standart bir şekilde sınıflandıran bir sistemdir. Bu hesaplama aracı, beş ultrason bulgu grubunu tek bir toplam puana ve TR1-TR5 kategorisine dönüştürür; böylece tekrarlanabilir ve kanıta dayalı bir risk düzeyi elde edersiniz. Not: Bu araç, ABD merkezli ACR TI-RADS sistemine göre çalışır; ülkemizde ve diğer ülkelerde kullanılan EU-TIRADS veya K-TIRADS gibi sınıflamalar farklı puanlama ve biyopsi eşikleri içerebilir.
Nasıl kullanılır?
Beş bulgu grubunun her biri için nodülü en iyi tanımlayan seçeneği işaretleyin: kompozisyon, ekojenite, şekil ve kenar özelliği tek seçimlidir; ekojenik odaklar ise birden fazla odak tipi bir arada bulunabileceğinden toplamsaldır. Hesaplama aracı puanları toplar ve kategoriyi belirler. Temel formül şöyledir:
$$\text{Points} = C + E + S + M + F$$Burada \(C\) = kompozisyon, \(E\) = ekojenite, \(S\) = şekil, \(M\) = kenar özelliği ve \(F\) = tüm ekojenik odak puanlarının toplamıdır.
Puanlar nasıl verilir?
Kompozisyon puanı 0 (kistik veya süngerimsi) ile 2 (solid) arasında değişir. Ekojenite puanı 0 (anekoik) ile 3 (belirgin hipoekoik) arasındadır. Enine kesitte yüksekliği genişliğinden fazla olan (taller-than-wide) şekil 3 puan ekler; lobüle veya düzensiz kenar 2 puan, ekstratiroidal uzanım ise 3 puan ekler. Ekojenik odaklarda makrokalsifikasyon 1, periferik kalsifikasyon 2, noktasal ekojenik odak ise 3 puan ekler.
Çözümlü örnek
Solid yapıda, belirgin hipoekoik, yüksekliği genişliğinden fazla, kenarları düzensiz ve noktasal ekojenik odakları olan bir nodül düşünelim:
$$\text{Points} = 2 + 3 + 3 + 2 + 3 = 13$$Toplam \(13\) puan, \(7\) puan eşiğinin çok üzerindedir; bu nedenle nodül \(\text{TR5}\), yani yüksek derecede şüpheli olarak sınıflandırılır ve \(\ge 1\,\text{cm}\) olan nodüllerde ince iğne aspirasyon biyopsisi (İİAB) önerilir.
Sık sorulan sorular
Skor, klinik değerlendirmenin yerini tutar mı? Hayır. TI-RADS, İİAB ve takip kararlarına rehberlik eder; ancak nodül boyutu, hastanın öyküsü ve radyoloji uzmanının deneyimiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Ekojenik odaklar neden toplamsaldır? Bir nodülde birden fazla odak tipi görülebilir; bu yüzden ACR TI-RADS, tek birini seçmek yerine bunların puanlarını toplar.
İİAB için hangi boyut eşiği geçerlidir? Eşik kategoriye göre değişir: TR5 için \(\ge 1\,\text{cm}\), TR4 için \(\ge 1.5\,\text{cm}\) ve TR3 için \(\ge 2.5\,\text{cm}\).