Yaş termometre sıcaklığı nedir?
Yaş termometre sıcaklığı, havanın sabit basınç altında su buharlaşmasıyla soğutulabileceği en düşük sıcaklıktır. Sıcaklık ve nemi tek bir değerde birleştirir ve insan vücudu üzerindeki ısı stresinin temel göstergelerinden biridir. Yaş termometre sıcaklığı vücut sıcaklığına yaklaştığında ter artık etkili biçimde buharlaşamaz; bu nedenle yüksek değerler tehlikelidir.
Hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Hava (kuru termometre) sıcaklığını Celsius cinsinden, bağıl nemi ise 0 ile 100 arasında yüzde olarak girin. Araç, yaş termometre sıcaklığını Stull yaklaşımı kullanarak hem °C hem de °F cinsinden verir. Stull, deniz seviyesindeki standart basınçta ve tipik yüzey koşullarında geçerli, yaygın olarak kullanılan ampirik bir formüldür.
Formülün açıklaması
Stull formülü, döngüsel (iteratif) çözüme gerek kalmadan psikrometrik yaş termometre sıcaklığına yaklaşmak için sıcaklık ve nemin arktanjant terimlerini (radyan cinsinden hesaplanır) kullanır:
$$T_w = T \cdot \arctan\!\left(0{,}151977\sqrt{RH + 8{,}313659}\right) + \arctan(T + RH) - \arctan(RH - 1{,}676331) + 0{,}00391838\,RH^{1{,}5}\arctan(0{,}023101\,RH) - 4{,}686035$$Formül, −20 °C ile 50 °C arasında ve %5–%99 bağıl nem aralığında yaklaşık ±1 °C hassasiyetle sonuç verir.
Örnek hesaplama
\(T = 30\ ^\circ\text{C}\) ve \(RH = \%50\) için formül yaklaşık \(21{,}92\ ^\circ\text{C}\) bir yaş termometre sıcaklığı verir; bu da kabaca \(71{,}45\ ^\circ\text{F}\)'ye karşılık gelir. Yani hava, yalnızca buharlaşmayla soğutulduğunda yaklaşık 21,9 °C'ye kadar inebilir.
Sıkça sorulan sorular
Yüksek rakımda doğru sonuç verir mi? Stull yaklaşımı deniz seviyesindeki standart basıncı (≈1013 hPa) varsayar; yükseklerde doğruluğu azalır.
Hangi yaş termometre sıcaklığı tehlikelidir? Yaklaşık 35 °C'nin üzerinde sürekli devam eden bir yaş termometre sıcaklığı, insan için teorik hayatta kalma sınırı kabul edilir; 30–31 °C üzeri değerler ise şimdiden son derece tehlikelidir.
Sonucum neden psikrometrik tablodan biraz farklı çıkıyor? Bu, kesin bir termodinamik çözüm değil ampirik bir yaklaşımdır; bu nedenle derecenin küçük bir kesri kadar farklar beklenen bir durumdur.
