Nedir?
Ahşap Çekme Hesaplayıcı, nem oranı değiştiğinde bir tahtanın lif yönüne dik doğrultuda ne kadar boyut değiştireceğini tahmin eder. Ahşap higroskopiktir: lif doygunluk noktasının (yaklaşık %28-30) altında su kaybeder ya da alır ve bu hareket daralma veya şişme olarak ortaya çıkar. Bunu önceden hesaplamak; parke, panel ve doğrama işlerinde doğru genleşme boşluklarını bırakmanıza yardımcı olur.
Formül nasıl çalışır?
Hesaplayıcı, Wood Handbook'ta yer alan boyut değişim katsayısı yöntemini kullanır:
$$\Delta D = D \times C \times (M_i - M_f)$$Burada \(D\) = lif yönüne dik ilk ölçü, \(C\) = türe özgü, nem oranındaki her yüzde değişim için boyut değişim katsayısı, \(M_i\) = yüzde olarak başlangıç nem oranı ve \(M_f\) = yüzde olarak son nem oranıdır. Pozitif bir \(\Delta D\) ahşabın daraldığı, negatif bir değer ise şiştiği anlamına gelir. Son ölçü \(D_f = D - \Delta D\) olarak bulunur.
Nasıl kullanılır?
Tahtanın mevcut genişliğini, türe ait katsayıyı (teğet yöndeki değerler genellikle \(0.002\) ile \(0.003\) arasındadır, radyal değerler daha küçüktür) ve başlangıç ile son nem oranlarını girin. Sonuç olarak boyut değişimini ve bitmiş ölçüyü görürsünüz. Ahşap lif doygunluk noktasının üzerinde hareket etmediği için her iki nem değerini de bu noktanın altında tutun.
Çözümlü örnek
Katsayısı \(0.00265\) olan \(12\text{ in}\) genişliğindeki bir tahta, nem oranı \(12\%\) değerinden \(6\%\) değerine kadar kuruyor:
$$\Delta D = 12 \times 0.00265 \times (12 - 6) = 0.1908\,\text{in}$$Yani tahta yaklaşık \(0.19\) in daralır ve \(D_f = 12 - 0.1908 = 11.8092\,\text{in}\) ölçüsüne ulaşır; bu, ilk genişliğin kabaca \(1.59\%\) kadarıdır.
SSS
Şişme için de kullanılabilir mi? Evet. Son nem oranı başlangıç değerinden yüksekse \(\Delta D\) negatif çıkar ve tahta genişler.
Katsayıyı nereden bulabilirim? Wood Handbook'taki tür tabloları teğet ve radyal boyut değişim katsayılarını listeler; düz kesim (teğet kesim) tahtalar için teğet değeri kullanın.
Neden lif yönüne dik? Lif yönündeki (boy) hareket ihmal edilebilecek kadar küçüktür; bu nedenle model genişlik ve kalınlık için geçerlidir.