Deck Merdiveni Hesaplama Aracı Ne İşe Yarar?
Bu ücretsiz araç, deck'inizi (ahşap teras platformunu) zemine bağlayan merdivenleri planlamanıza yardımcı olur. Yalnızca üç basit ölçüyü girerek; kaç basamağa ihtiyacınız olduğunu, her basamağın tam yüksekliğini, merdivenin yatayda kaplayacağı toplam mesafeyi ve basamakları taşıyan çapraz kiriş tahtasının uzunluğunu hesaplar. Ölçüler, yaygın ABD deck yapım standartlarına uygun olarak inç (inch) cinsindendir.
Girdiler Ne Anlama Geliyor?
- Toplam Yükseklik (inç): Deck yüzeyinin üst noktasından, merdivenin oturacağı zemine ya da sahanlığa kadar olan dikey mesafedir.
- Basamak Genişliği (inç): Her basamağın yatay derinliğidir; yani her adımda ne kadar ileri bastığınız. Rahat bir kullanım için tipik değer 10–11 inç arasındadır.
- Hedef Basamak Yüksekliği (inç): Her bir basamağın olmasını istediğiniz yükseklik. Birçok yapı yönetmeliği basamak yüksekliğini yaklaşık 7,75 inç ile sınırlar; bu yüzden 7 inç sık tercih edilen bir hedeftir. (Türkiye'deki yapı yönetmeliklerinin farklı kurallar içerebileceğini unutmayın.)
Sonuçların Arkasındaki Formül
Hesaplayıcı, basit geometri kurallarını kullanır:
$$L = \sqrt{R^{2} + T^{2}}$$ $$\text{where}\quad \left\{ \begin{aligned} N &= \left\lceil \dfrac{\text{Total Rise}}{\text{Riser Height}} \right\rceil \\ R &= \text{Total Rise} \\ T &= (N - 1)\cdot \text{Run per Step} \end{aligned} \right.$$- Basamak Sayısı = (Toplam Yükseklik ÷ Hedef Basamak Yüksekliği) sonucunun yukarı yuvarlanmış hali. Yukarı yuvarlama, hiçbir basamağın hedeflediğiniz yüksekliği aşmamasını sağlar.
- Gerçek Basamak Yüksekliği = Toplam Yükseklik ÷ Basamak Sayısı. Bu işlem, tüm basamakların birbiriyle aynı yükseklikte olmasını sağlar.
- Toplam Mesafe = (Basamak Sayısı − 1) × Basamak Genişliği. En üstteki basamak deck'in üzerine geldiği için, yatay basamak sayısı dikey basamak sayısından bir eksiktir.
- Kiriş Uzunluğu = √(Toplam Yükseklik² + Toplam Mesafe²) — yani merdivenin Pisagor teoremine göre hesaplanan çapraz uzunluğu.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki deck'iniz zeminden 36 inç yüksekte, her basamağın genişliğini 10 inç ve hedef basamak yüksekliğini de 7 inç olarak istiyorsunuz.
- Basamak Sayısı = yukarı yuvarla\((36 \div 7)\) = yukarı yuvarla\((5{,}14)\) = 6 basamak
- Gerçek Basamak Yüksekliği = \(36 \div 6\) = basamak başına 6 inç
- Toplam Mesafe = \((6 - 1) \times 10\) = 50 inç
- Kiriş Uzunluğu = $$\sqrt{36^{2} + 50^{2}} = \sqrt{1296 + 2500} = \sqrt{3796} \approx 61{,}6 \text{ inç}$$ 61,6 inç
Yani yaklaşık 61,6 inç uzunluğunda bir kiriş kesmeniz; altı adet eşit 6 inçlik basamak yüksekliği ve beş adet 10 inçlik basamak genişliği elde etmeniz gerekir.
Tipik Güverte Merdiveni Ölçüleri ve Yasal Sınırlar
Aşağıdaki değerler, Amerika Birleşik Devletleri'nin birçok yerinde tek ve iki aileli konutlar için kullanılan Uluslararası Konut Yönetmeliği (IRC) esas alınarak hazırlanmıştır. Diğer ülkeler farklı kurallar uygular ve yerel yönetimler IRC'yi sıklıkla değiştirir; bu nedenle inşaata başlamadan önce yerel yapı denetim müdürlüğüne danışın.
| Öğe | IRC kılavuzu |
|---|---|
| Azami basamak yüksekliği | 7.75 in |
| Asgari basamak derinliği (koşu) | 10 in |
| Bitişik basamaklar veya basamak yüzeyleri arasındaki fark | 3/8 in'den fazla değil |
| Asgari merdiven genişliği | 36 in |
| Sahanlık gerekliliği | Dikey yükseklik 12 ft 7 in'i aştığında |
Merdivenlerinize başka IRC gereklilikleri de uygulanabilir. Bunlar arasında dört veya daha fazla basamağa sahip merdivenlerin en az bir tarafında korkuluk (genellikle 34 ila 38 in yüksekliğinde), yüksek güvertelerin açık kenarlarında koruyucu bariyerler ve asgari baş yüksekliği yer alır. Ayrıntıları yerel olarak doğrulayın.
Konforlu Aralık
Yasal sınırların içinde ve dışında kalan merdivenler çok farklı hissettirebilir. Çoğu inşaatçı şu konforlu aralığı hedefler:
- Basamak yüksekliği: 6.5 ila 7.5 in
- Basamak derinliği: 10 ila 11 in
Her basamağı mümkün olduğunca birbirinin aynısı olacak şekilde yapın. Düzensiz basamaklar yaygın bir takılma tehlikesidir ve denetimden geçememesine yol açabilir.
Yaygın Güverte Yüksekliklerinin Karşılaştırılması
Tabloda basamak yüksekliği hedefi 7 in ve basamak başına koşu 10 in olarak alınmıştır. Hesaplayıcı şu formülleri kullanır:
$$N = \left\lceil \frac{ \text{Toplam Yükseklik} }{ \text{Basamak Yüksekliği} } \right\rceil,\quad T = (N-1)\cdot \text{Koşu},\quad L = \sqrt{R^{2} + T^{2}}$$
Burada N basamak (basamak yüksekliği) sayısıdır. Gerçek basamak yüksekliği, toplam yüksekliğin N'ye bölünmesiyle elde edilir. Güverte yüzeyi en üst basamak olarak işlev gördüğü için basamak sayısından bir eksik basamak yüzeyi vardır. Tüm değerler inç cinsindendir.
| Toplam yükseklik (in) | Basamak sayısı (N) | Gerçek basamak yüksekliği (in) | Toplam koşu (in) | Taşıyıcı kiriş uzunluğu (in) |
|---|---|---|---|---|
| 24 | 4 | 6.00 | 30 | 38.42 |
| 30 | 5 | 6.00 | 40 | 50.00 |
| 36 | 6 | 6.00 | 50 | 61.61 |
| 42 | 6 | 7.00 | 50 | 65.30 |
| 48 | 7 | 6.86 | 60 | 76.84 |
| 60 | 9 | 6.67 | 80 | 100.00 |
36 in satırı için örnek: \(N = \lceil 36 / 7 \rceil = \lceil 5.14 \rceil = 6\), \(T = (6-1)\cdot 10 = 50\) ve \(L = \sqrt{36^{2} + 50^{2}} = \sqrt{3796} \approx 61.61\) in.
Basamak sayısını yukarı yuvarlamak, her basamak yüksekliğini 7 in hedefinden daha kısa yapar. Bu da sizi 7.75 in'lik azami yasal sınırın altında tutar.
Sıkça Sorulan Sorular
Gerçek basamak yüksekliği neden girdiğim değerden farklı çıkıyor? Basamak sayısı tam bir sayı olmak zorunda olduğu için, toplam yükseklik yukarı yuvarlanmış basamak sayısına eşit olarak bölünür. Bu da biraz daha küçük ama tamamen eşit basamak yükseklikleri verir.
Toplam mesafe neden basamak sayısının bir eksiğine göre hesaplanıyor? En üstteki basamak deck kenarına geldiği için, yatay basamak sayısı her zaman dikey basamak sayısından bir fazladır; başka bir deyişle yatay basamaklar bir eksiktir.
Kiriş uzunluğu, satın almam gereken tahtanın uzunluğu mu? Hayır, bu yalnızca çapraz kesim çizgisinin uzunluğudur. Uç kesimler ile deck ve zemine bağlantı için birkaç inç daha uzun bir tahta almanızı öneririz.