Điểm đối cực là gì?
Điểm đối cực là vị trí trên bề mặt Trái Đất nằm hoàn toàn đối diện với một địa điểm cho trước — nếu bạn có thể khoan thẳng một đường hầm xuyên qua tâm hành tinh, bạn sẽ chui ra đúng tại điểm đối cực. Công cụ này nhận bất kỳ vĩ độ và kinh độ nào rồi trả về tọa độ của điểm đối diện chính xác trên quả địa cầu.
Cách sử dụng máy tính
Nhập vĩ độ (từ -90° đến 90°, dương cho Bắc, âm cho Nam) và kinh độ (từ -180° đến 180°, dương cho Đông, âm cho Tây) của vị trí xuất phát. Máy tính sẽ lập tức cho ra vĩ độ và kinh độ của điểm đối cực. Thú vị là phần lớn điểm đối cực của đất liền lại rơi xuống biển — chỉ khoảng 4% diện tích đất liền của Trái Đất có đất liền ở phía đối diện.
Giải thích công thức
Phép toán đơn giản đến bất ngờ. Vĩ độ đối cực chính là số đối của vĩ độ ban đầu: một điểm ở 40° Bắc sẽ ứng với 40° Nam. Kinh độ đối cực được tìm bằng cách cộng thêm 180° rồi đưa kết quả trở lại khoảng tiêu chuẩn. Nếu kinh độ vượt quá 180°, trừ đi 360°; nếu nó tụt xuống -180° hoặc thấp hơn, cộng thêm 360°.
$$\phi' = -\,\text{lat}$$ và $$\lambda' = \left(\left(\text{lon} + 180\right) \bmod 360\right) - 180$$.
Ví dụ minh họa
Lấy Thành phố New York ở khoảng 40,7128°, -74,0060°. Vĩ độ đối cực là -40,7128°. Với kinh độ, \(-74{,}0060 + 180 = 105{,}9940^\circ\), vốn đã nằm trong khoảng cho phép. Vậy điểm đối cực của New York rơi vào khoảng 40,7128° Nam, 105,9940° Đông — một điểm giữa Ấn Độ Dương, phía tây nam nước Úc.
Điểm đối cực của các thành phố lớn
Điểm đối cực của một điểm được tìm thấy bằng cách lật dấu của vĩ độ và dịch chuyển kinh độ thêm 180°, gói lại kết quả trở lại phạm vi \(-180^{\circ}\) đến \(+180^{\circ}\). Một tính chất nổi tiếng của Trái Đất là hầu hết đất liền có đại dương ở phía đối diện — chỉ khoảng 4% đất liền nằm đối cực với đất liền khác. Bảng dưới đây liệt kê các điểm đối cực của nhiều thành phố nổi tiếng.
| Thành phố | Vĩ độ | Kinh độ | Vĩ độ đối cực | Kinh độ đối cực | Địa hình đối cực |
|---|---|---|---|---|---|
| New York, USA | 40.71°N | 74.01°W | 40.71°S, 105.99°E | 40.71°S | Đại Dương Ấn Độ (phía tây nam Úc) |
| London, UK | 51.51°N | 0.13°W | 51.51°S | 179.87°E | Đại Dương Thái Bình Dương (phía đông nam New Zealand) |
| Tokyo, Japan | 35.68°N | 139.69°E | 35.68°S | 40.31°W | Đại Dương Đại Tây Dương (ngoài khơi Nam Mỹ) |
| Sydney, Australia | 33.87°S | 151.21°E | 33.87°N | 28.79°W | Đại Dương Đại Tây Dương Bắc (ngoài khơi Azores) |
| Beijing, China | 39.90°N | 116.41°E | 39.90°S | 63.59°W | Đại Dương Đại Tây Dương Nam (ngoài khơi Argentina) |
| Madrid, Spain | 40.42°N | 3.70°W | 40.42°S | 176.30°E | Đại Dương Thái Bình Dương (gần New Zealand) |
| Wellington, NZ | 41.29°S | 174.78°E | 41.29°N, 5.22°W | 5.22°W | Tây Ban Nha (gần Madrid) — hiếm gặp đất liền với đất liền |
| Buenos Aires, Argentina | 34.60°S | 58.38°W | 34.60°N | 121.62°E | Trung Quốc (gần Shanghai) — hiếm gặp đất liền với đất liền |
Khoảng cách theo đường thẳng qua Trái Đất đến một điểm đối cực bằng đường kính đầy đủ, khoảng \(12{,}742\text{ km}\), trong khi khoảng cách mặt đất ngắn nhất (khoảng cách vòng tròn lớn) là khoảng \(20{,}004\text{ km}\) — chính xác bằng một nửa chu vi Trái Đất, và giống nhau không phân biệt hướng bạn di chuyển.
Câu hỏi thường gặp
Có phải điểm đối cực của ai cũng nằm dưới nước? Thường là vậy. Vì đại dương bao phủ hầu hết hành tinh nên điểm đối cực của đa số nơi có người ở đều rơi xuống nước.
Điểm đối cực của Cực Bắc là gì? Đó là Cực Nam — vĩ độ đảo từ 90° thành -90°, còn kinh độ thì không còn ý nghĩa tại các cực.
Công cụ có tính đến độ cao không? Không. Điểm đối cực được tính trên hình cầu lý tưởng, chỉ dùng vĩ độ và kinh độ, bỏ qua địa hình và độ dẹt nhẹ của Trái Đất.
