Động lượng mũi tên là gì?
Động lượng mũi tên cho biết mũi tên mang theo bao nhiêu "đà chuyển động". Khác với động năng, động lượng có mối tương quan chặt chẽ hơn với khả năng xuyên qua da, cơ và xương của mũi tên. Các thợ săn dùng cung thường dựa vào động lượng để đánh giá khả năng xuyên thấu lên con mồi. Đơn vị tính là slug-feet trên giây (slug-ft/s).
Công thức
Động lượng bằng khối lượng nhân vận tốc. Vì khối lượng mũi tên được cân bằng grain còn tốc độ đo bằng feet trên giây, ta cần một hằng số quy đổi để chuyển grain sang slug (đơn vị khối lượng):
$$p = \frac{m \times v}{225218}$$Trong đó \(m\) là khối lượng mũi tên tính bằng grain, \(v\) là vận tốc tính bằng feet trên giây, và \(225218 = 7000 \times 32.174\) dùng để quy đổi trọng lượng tính bằng grain sang khối lượng tính bằng slug.
Cách sử dụng
Hãy cân cả mũi tên hoàn chỉnh (thân, ống chèn, đầu mũi tên, cánh lái và đuôi nock) bằng cân grain, sau đó dùng máy đo tốc độ (chronograph) để đo tốc độ mũi tên ngay tại cung. Nhập hai giá trị này vào, máy tính sẽ trả về động lượng và cả động năng để bạn tham khảo.
Ví dụ minh họa
Một mũi tên nặng 400 grain bay với tốc độ 280 fps cho kết quả:
$$p = \frac{400 \times 280}{225218} = 0.497\ \text{slug}\cdot\text{ft/s}$$Mức động lượng này thường được xem là đủ cho các loài thú cỡ nai ở tầm bắn săn thông thường.
Câu hỏi thường gặp
Khi đi săn, động lượng có tốt hơn động năng không? Nhiều thợ săn bằng cung ưu tiên động lượng vì nó phản ánh tốt hơn khả năng chống lại việc bị chặn lại của mũi tên, yếu tố quyết định độ xuyên thấu.
Tôi cần mức động lượng bao nhiêu? Theo kinh nghiệm chung, khoảng \(0.4\) phù hợp với thú nhỏ, \(0.4\)-\(0.55\) cho nai, và trên \(0.55\) cho các loài lớn hơn như nai sừng tấm (elk).
Mũi tên nặng hơn có luôn xuyên sâu hơn không? Mũi tên nặng hơn thường làm tăng động lượng dù tốc độ giảm, vì vậy tổng trọng lượng mũi tên đóng vai trò rất quan trọng.