Công cụ tính độ lấp đầy ống luồn dây là gì?
Công cụ này áp dụng theo Bộ Luật Điện Quốc Gia Hoa Kỳ (NEC, Chương 9, Bảng 1) — một tiêu chuẩn của Mỹ. Nó ước tính phần diện tích mặt cắt bên trong ống luồn dây bị các dây dẫn chiếm chỗ, sau đó so sánh con số này với mức lấp đầy tối đa mà NEC cho phép. Lưu ý rằng đây là quy chuẩn của Hoa Kỳ; tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác, quy định về luồn dây có thể khác (thường tham chiếu theo TCVN hoặc IEC), vì vậy hãy đối chiếu với tiêu chuẩn áp dụng tại địa phương bạn. Giữ độ lấp đầy trong giới hạn giúp tránh quá nhiệt, kéo dây dễ hơn và bảo vệ lớp cách điện khỏi hư hỏng.
Cách sử dụng
Nhập diện tích mặt cắt bên trong của ống luồn dây tính bằng inch vuông (tra trong NEC Chương 9, Bảng 4 theo từng loại ống và cỡ thương mại), diện tích mặt cắt của một dây dẫn đơn (NEC Bảng 5 liệt kê theo từng cỡ AWG và loại cách điện), cùng số lượng dây dẫn cùng cỡ mà bạn dự định lắp đặt. Công cụ sẽ nhân diện tích một dây với số lượng, chia cho diện tích ống, rồi cho biết phần trăm độ lấp đầy kèm kết quả đạt/không đạt so với giới hạn NEC.
Giải thích công thức
$$\text{Phần trăm lấp đầy} = \frac{\text{số dây} \times \text{diện tích mỗi dây}}{\text{diện tích bên trong ống}} \times 100$$ Giới hạn cho phép phụ thuộc vào số lượng dây dẫn: 53% cho một dây, 31% cho hai dây, và 40% cho từ ba dây trở lên. Công cụ cũng cho biết diện tích dây tối đa mà bạn được phép lắp đặt và phần diện tích còn lại có thể sử dụng.
Ví dụ minh họa
Ba dây 12 AWG THHN (mỗi dây 0,0133 in²) luồn trong ống EMT 1/2 inch (diện tích bên trong 0,304 in²): tổng diện tích dây = \(3 \times 0{,}0133 = 0{,}0399 \text{ in}^2\). Độ lấp đầy = \(0{,}0399 \div 0{,}304 \times 100 \approx 13{,}13\%\). Giới hạn cho 3 dây là 40%, nên lần đi dây này hoàn toàn nằm trong mức quy chuẩn cho phép.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao giới hạn cho một dây lại là 53%? NEC cho phép độ lấp đầy cao hơn với một dây dẫn đơn vì không cần chừa chỗ để nhiều dây trượt qua nhau trong quá trình kéo.
Tôi nên nhập diện tích nào? Dùng NEC Chương 9 Bảng 4 cho diện tích bên trong ống và Bảng 5 cho diện tích dây dẫn; cả hai đều phụ thuộc vào loại/cỡ và lớp cách điện.
Công cụ này có thay thế việc tra cứu quy chuẩn không? Không. Đây chỉ là công cụ hỗ trợ lập kế hoạch — luôn đối chiếu với phiên bản NEC hiện hành và các sửa đổi của địa phương.
