Kablo Kanalı Doluluk Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, ABD Ulusal Elektrik Yönetmeliği'ne (NEC, Bölüm 9, Tablo 1) göre çalışır ve Amerikan standartlarına özgüdür. Türkiye'de geçerli kurallar (TSE / IEC bazlı yönetmelikler) farklılık gösterebilir; bu nedenle aşağıdaki limitler yalnızca NEC kapsamındaki projeler için geçerlidir. Araç, bir kablo kanalının iç kesit alanının ne kadarının içindeki iletkenler tarafından doldurulduğunu tahmin eder ve bu değeri NEC'in izin verdiği maksimum doluluk oranıyla karşılaştırır. Doluluğu sınırlar içinde tutmak aşırı ısınmayı önler, kablo çekmeyi kolaylaştırır ve yalıtımın zarar görmesini engeller.
Nasıl Kullanılır?
Kablo kanalının iç kesit alanını inç kare (in²) cinsinden girin (her kanal tipi ve ticari boyut için NEC Bölüm 9, Tablo 4'te bulunur). Ardından tek bir iletkenin kesit alanını (NEC Tablo 5, her AWG ölçüsü ve yalıtım tipi için listeler) ve aynı kalınlıkta kaç iletken döşeyeceğinizi belirtin. Hesaplayıcı, tel alanını adetle çarpar, kanal alanına böler ve doluluk yüzdesini NEC limitine göre geçti/kaldı sonucuyla birlikte verir.
Formülün Açıklaması
Doluluk yüzdesi:
$$\text{Doluluk \%} = \frac{\text{Tel Ba\c{s}\i na Alan} \times \text{Tel Say\i s\i}}{\text{Kanal Alan\i}} \times 100\%$$İzin verilen limit iletken sayısına bağlıdır: tek tel için %53, iki tel için %31 ve üç ya da daha fazla tel için %40. Hesaplayıcı ayrıca döşeyebileceğiniz maksimum tel alanını ve kalan kullanılabilir alanı da gösterir.
Örnek Hesaplama
1/2 inç EMT kanalının (0,304 in² iç alan) içine üç adet 12 AWG THHN iletken (her biri 0,0133 in²) döşeyelim: toplam tel alanı:
$$3 \times 0{,}0133 = 0{,}0399 \text{ in}^2$$Doluluk:
$$\frac{0{,}0399}{0{,}304} \times 100 \approx 13{,}13\%$$Üç tel için limit %40 olduğundan, bu hat yönetmelik sınırlarının çok altında kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek tel limiti neden %53? NEC, tek iletken için daha yüksek bir doluluğa izin verir; çünkü çekim sırasında birden fazla telin birbirinin yanından kaymasına yer bırakmaya gerek yoktur.
Hangi alan değerlerini girmeliyim? Kanalın iç alanı için NEC Bölüm 9 Tablo 4'ü, iletken alanı için Tablo 5'i kullanın; her ikisi de tip/ölçü ve yalıtıma bağlıdır.
Bu araç yönetmelik kontrolünün yerini tutar mı? Hayır. Yalnızca bir planlama yardımcısıdır — her zaman güncel NEC sürümü ve yerel ek düzenlemelerle doğrulayın.
