Máy tính này dùng để làm gì
E85 là nhiên liệu chứa khoảng 85% ethanol. Mỗi pound E85 tỏa ra ít năng lượng hơn xăng và cần tỉ lệ hòa khí đậm hơn (khoảng 9.8:1 thay vì 14.7:1), nên động cơ chạy E85 phải nạp nhiều hơn khoảng 30-40% lượng nhiên liệu để tạo ra cùng một mức công suất. Công cụ này giúp bạn xác định cỡ kim phun nhỏ nhất mà vẫn đủ sức cấp lượng nhiên liệu đó cho mục tiêu mã lực của bạn, đồng thời không vượt quá duty cycle an toàn.
Cách sử dụng
Nhập mục tiêu mã lực tại trục khuỷu (crank horsepower) và số lượng kim phun (thường mỗi xi-lanh một kim). Tiếp theo, nhập chỉ số suất tiêu hao nhiên liệu riêng (BSFC). Với E85, hãy dùng khoảng 0.70 lb/hp/hr cho động cơ hút khí tự nhiên và 0.80-0.85 cho động cơ tăng áp (turbo hoặc supercharger). Cuối cùng, đặt duty cycle tối đa. 80% là giới hạn thiết kế thường dùng, vừa chừa dư địa an toàn vừa tránh để kim phun rơi vào trạng thái mở liên tục (static).
Công thức
$$\text{Injector}_{lb/hr} = \frac{\text{HP} \times \text{BSFC}}{N \times \text{DC}}$$Trong đó \(\text{HP}\) là mục tiêu mã lực, \(\text{BSFC}\) là lượng nhiên liệu tiêu hao trên mỗi mã lực mỗi giờ, \(N\) là số lượng kim phun và \(\text{DC}\) là duty cycle ở dạng số thập phân. Để quy đổi sang cc/min, nhân với hệ số quy đổi phổ biến: \(\text{cc/min} = \text{lb/hr} \times 10.5\).
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn có một động cơ V8 tăng áp (turbo) nhắm mục tiêu 500 hp, với BSFC là 0.80 và duty cycle 80%:
$$\frac{500 \times 0.80}{8 \times 0.80} = \frac{400}{6.4} = 62.5\,\text{lb/hr}$$$$62.5 \times 10.5 = 656.25\,\text{cc/min}$$Hãy xem đây là mức tối thiểu và làm tròn lên cỡ kim phun gần nhất có bán trên thị trường, chẳng hạn kim 750 cc hoặc 1000 cc. Khoảng dư đó giúp bạn dự phòng cho những lần nâng cấp về sau và cho các pha trộn ethanol lạnh hơn.
Kích thước vòi phun E85 theo mã lực và cấu hình động cơ
Mỗi hàng trong bảng này dùng cùng công thức như máy tính. Kết quả được tính ở chu kỳ hoạt động (duty cycle) 80% của vòi phun, với BSFC 0.70 lb/hp·hr cho động cơ hút khí tự nhiên (NA) và 0.82 lb/hp·hr cho động cơ tăng áp (turbo hoặc siêu nạp). Hàng cuối cùng lặp lại trường hợp 1,000 hp với 8 vòi phun ở BSFC 0.85, để cho thấy mức BSFC cao hơn trong dải tăng áp thông thường 0.80–0.85 làm thay đổi kết quả như thế nào.
$$\text{Vòi phun (lb/hr)} = \frac{\text{HP} \times \text{BSFC}}{N \times \text{DC}}, \qquad \text{cc/phút} = \text{lb/hr} \times 10.5$$Ví dụ, động cơ 400 hp hút khí tự nhiên với 4 vòi phun cần \(\frac{400 \times 0.70}{4 \times 0.80} = \frac{280}{3.2} = 87.5\) lb/hr cho mỗi vòi phun. Tức là \(87.5 \times 10.5 = 918.75\) cc/phút.
| Mã lực trục khuỷu (HP) | Cấu hình | BSFC (lb/hp·hr) | Số lượng vòi phun | Lưu lượng cần thiết lb/hr (mỗi vòi phun) | Lưu lượng cần thiết cc/phút (×10.5) |
|---|---|---|---|---|---|
| 300 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 4 | 65.6 | 689 |
| 300 | Tăng áp | 0.82 | 4 | 76.9 | 807 |
| 400 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 4 | 87.5 | 919 |
| 400 | Tăng áp | 0.82 | 4 | 102.5 | 1,076 |
| 400 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 6 | 58.3 | 613 |
| 500 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 6 | 72.9 | 766 |
| 500 | Tăng áp | 0.82 | 6 | 85.4 | 897 |
| 500 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 8 | 54.7 | 574 |
| 600 | Tăng áp | 0.82 | 6 | 102.5 | 1,076 |
| 600 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 8 | 65.6 | 689 |
| 600 | Tăng áp | 0.82 | 8 | 76.9 | 807 |
| 800 | Hút khí tự nhiên (NA) | 0.70 | 8 | 87.5 | 919 |
| 800 | Tăng áp | 0.82 | 6 | 136.7 | 1,435 |
| 800 | Tăng áp | 0.82 | 8 | 102.5 | 1,076 |
| 1000 | Tăng áp | 0.82 | 6 | 170.8 | 1,794 |
| 1000 | Tăng áp | 0.82 | 8 | 128.1 | 1,345 |
| 1000 | Tăng áp | 0.85 | 8 | 132.8 | 1,395 |
Mỗi con số là lưu lượng tối thiểu cho mỗi vòi phun. Hãy làm tròn lên kích thước vòi phun thực sự có thể mua được gần nhất. Ví dụ, kết quả 918.75 cc/phút cho thấy nên chọn vòi phun 1000 cc/phút, không phải 900. Phần dư này giúp bù đắp độ sụt áp suất nhiên liệu, hàm lượng ethanol thay đổi giữa các trạm bơm và khả năng tăng công suất trong tương lai. Các hàng có cùng lb/hr cho thấy việc thêm vòi phun hoặc giảm BSFC đánh đổi với mã lực như thế nào.
Kích thước vòi phun thông dụng và khả năng cung cấp mã lực E85 ước tính
Bảng này đảo ngược công thức để ước tính mã lực trục khuỷu tối đa mà một bộ vòi phun có thể hỗ trợ khi dùng E85:
$$\text{HP} = \frac{\text{lb/hr} \times N \times \text{DC}}{\text{BSFC}}, \qquad \text{lb/hr} = \frac{\text{cc/phút}}{10.5}$$Tất cả giá trị giả định chu kỳ hoạt động 80% (DC = 0.80). Chúng dùng BSFC 0.70 cho động cơ hút khí tự nhiên (NA) và 0.82 cho động cơ tăng áp. Ví dụ, tám vòi phun 1000 cc/phút trên động cơ NA cho kết quả \(\frac{95.24 \times 8 \times 0.80}{0.70} \approx 871\) hp.
| cc/phút | lb/hr | NA, BSFC 0.70 (mã lực trục khuỷu) | Tăng áp, BSFC 0.82 (mã lực trục khuỷu) | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4 vòi | 6 vòi | 8 vòi | 4 vòi | 6 vòi | 8 vòi | ||
| 440 | 41.9 | 192 | 287 | 383 | 164 | 245 | 327 |
| 550 | 52.4 | 239 | 359 | 479 | 204 | 307 | 409 |
| 650 | 61.9 | 283 | 424 | 566 | 242 | 362 | 483 |
| 750 | 71.4 | 327 | 490 | 653 | 279 | 418 | 557 |
| 850 | 81.0 | 370 | 555 | 740 | 316 | 474 | 632 |
| 1000 | 95.2 | 435 | 653 | 871 | 372 | 557 | 743 |
| 1300 | 123.8 | 566 | 849 | 1,132 | 483 | 725 | 966 |
| 1700 | 161.9 | 740 | 1,110 | 1,480 | 632 | 948 | 1,264 |
| 2200 | 209.5 | 958 | 1,437 | 1,916 | 818 | 1,226 | 1,635 |
Lưu lượng định mức của vòi phun được đo ở áp suất nhiên liệu tham chiếu của nhà sản xuất. Thông thường là 3 bar (43.5 psi), nhưng hãy kiểm tra bảng dữ liệu. Các định mức này cũng thường được đo bằng xăng hoặc chất thử tương tự xăng. Lưu lượng thực tế thay đổi theo áp suất nhiên liệu: nó tăng xấp xỉ theo căn bậc hai của tỷ lệ áp suất. Trên động cơ dùng bộ điều áp nhiên liệu có tốc độ tăng theo áp suất nạp (boost-referenced), điều quan trọng là áp suất chênh lệch qua vòi phun. Hệ số chuyển đổi 10.5 chỉ là giá trị gần đúng.
Hãy xem các con số mã lực này là ước tính để chọn kích thước, không phải công suất được đảm bảo. Công suất thực tế phụ thuộc vào BSFC thực tế của động cơ, hàm lượng ethanol trong nhiên liệu (E85 tại trạm bơm có thể khác nhau), tỷ lệ không khí–nhiên liệu mục tiêu, khả năng cung cấp của bơm nhiên liệu và tình trạng vòi phun. Nếu bạn gần đến giới hạn, hãy chọn kích thước cao hơn một bậc.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao BSFC của E85 lại cao hơn nhiều?
Ethanol chứa ít năng lượng hơn trên mỗi pound, nên động cơ phải đốt nhiều khối lượng nhiên liệu hơn cho mỗi mã lực. Đó là lý do giá trị BSFC của E85 cao hơn khoảng 30-40% so với xăng (0.45-0.65).
Nên tính theo mã lực tại trục khuỷu hay tại bánh xe?
Hãy dùng mã lực tại trục khuỷu (crank). Nếu bạn chỉ biết mã lực tại bánh xe (wheel), hãy cộng thêm 10-20% cho hao hụt qua hệ truyền động trước đã.
Áp suất nhiên liệu có quan trọng không?
Có. Thông số lưu lượng của kim phun luôn được đo ở một áp suất tham chiếu, thường là 43.5 psi. Tăng áp suất sẽ làm lưu lượng tăng xấp xỉ theo căn bậc hai của tỉ số áp suất, vì vậy hãy kiểm tra bảng thông số kỹ thuật (data sheet) của kim phun.