Máy Tính Ước Số

Máy Tính Ước Số

#8 · Toán học và Thống kê AI Skill PRO

Nhập phép tính

Nhập một số nguyên để tính các ước số và thừa số nguyên tố của nó.

Công thức

Ước số={d∈ℤ+:|Số|modd=0}\text{Ước số} = \left\{\, d \in \mathbb{Z}^{+} : \left|\text{Số}\right| \bmod d = 0 \,\right\}
Thống kê sử dụng

Quảng cáo

Kết quả

Số ước của 30:
8
Ước số 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30
Thừa số nguyên tố 2 × 3 × 5
Thừa số nguyên tố lớn nhất 5

Báo lỗi nội dung trang này

Máy Tính Ước Số Làm Được Gì

Máy tính ước số này nhận vào một số nguyên và lập tức trả về hai kết quả: toàn bộ ước số (số chia hết) của số đó và dạng phân tích thừa số nguyên tố. Ước số là bất kỳ số nguyên nào chia hết cho số bạn nhập mà không để lại số dư. Thừa số nguyên tố là những "viên gạch" nguyên tố nhân với nhau để tạo lại chính số ban đầu. Đây là công cụ rất tiện lợi khi làm bài tập, rút gọn phân số, tìm ước chung lớn nhất hay khám phá các tính chất của số.

Số 12 tách thành các cặp ước sắp xếp thành các hình chữ nhật bằng chấm
Các ước của 12 được biểu diễn dưới dạng các cặp ước nhân với nhau cho ra số đó.

Cách Sử Dụng

Chỉ có duy nhất một ô nhập, với nhãn "Tìm ước số của:". Bạn nhập một số nguyên bất kỳ (dương hoặc âm), phần còn lại để máy lo. Công cụ làm việc trên giá trị tuyệt đối, nên các ước số trả về luôn là số dương. Phạm vi hỗ trợ là mọi số nguyên có tối đa 18 chữ số (dương hoặc âm); số dài hơn sẽ không được xử lý.

  • 0 được xem là trường hợp đặc biệt và trả về 0.
  • Số âm được tính theo giá trị tuyệt đối của chúng (ví dụ -12 cho ra cùng tập ước số như 12).

Công Thức Đằng Sau

Thay vì kiểm tra mọi số từ 1 đến số bạn nhập, máy tính chỉ duyệt từ 1 đến căn bậc hai của số đó. Với mỗi giá trị i chia hết, máy ghi nhận cả i lẫn thương tương ứng (số ÷ i). Cách dùng căn bậc hai này tìm ước số theo từng cặp, nhanh hơn rất nhiều với những số lớn. Kết quả sau đó được loại bỏ trùng lặp và sắp xếp tăng dần. Đối với phân tích thừa số nguyên tố, máy sử dụng một thuật toán số nguyên tố đã được kiểm chứng (Apache Commons Math) để tách giá trị tuyệt đối thành các thành phần nguyên tố.

$$\text{Factors} = \left\{\, d \in \mathbb{Z}^{+} : \text{Number} \bmod d = 0 \,\right\}$$
Quảng cáo
Phép chia có số dư bằng 0 đánh dấu d là một ước
Một số nguyên dương d là một ước khi số đó chia cho d có số dư bằng 0.

Ví Dụ Minh Họa

Nhập 36. Vòng lặp chạy từ 1 đến 7 (vừa qua \(\sqrt{36} = 6\)):

  • 1 chia hết 36 → ghi nhận 1 và 36
  • 2 chia hết 36 → ghi nhận 2 và 18
  • 3 chia hết 36 → ghi nhận 3 và 12
  • 4 chia hết 36 → ghi nhận 4 và 9
  • 6 chia hết 36 → ghi nhận 6 (cặp của nó cũng là 6 nên chỉ ghi một lần)

Sau khi sắp xếp, các ước số là: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36. Các thừa số nguyên tố là: 2, 2, 3, 3 (vì \(2 \times 2 \times 3 \times 3 = 36\)).

Các ví dụ minh họa thêm

Ví dụ 1: Đầu vào là số nguyên tố (29)

Máy tính chỉ kiểm tra các ước đến căn bậc hai của số đó. Ở đây \(\sqrt{29} \approx 5.39\), nên vòng lặp chạy với i = 1, 2, 3, 4, 5.

  1. \(29 \bmod 1 = 0\), nên 1 là ước và cho cặp (1, 29).
  2. \(29 \bmod 2 = 1\), \(29 \bmod 3 = 2\), \(29 \bmod 4 = 1\) và \(29 \bmod 5 = 4\). Không số nào trong các số này bằng 0, nên không có số nào từ 2–5 là ước.

Các ước của 29: 1, 29. Có đúng hai ước, nên 29 là số nguyên tố, và phân tích thành thừa số nguyên tố của nó chỉ là \(29\).

Ví dụ 2: Đầu vào là số âm (−60)

Ước số được định nghĩa là các ước dương, nên máy tính làm việc với giá trị tuyệt đối: \(|-60| = 60\). Vì \(\sqrt{60} \approx 7.75\), vòng lặp chạy từ i = 1 đến 7.

i 60 mod i Cặp tìm được
1 0 (1, 60)
2 0 (2, 30)
3 0 (3, 20)
4 0 (4, 15)
5 0 (5, 12)
6 0 (6, 10)
7 4 —

Các ước đã sắp xếp: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60 (12 ước). Các thừa số nguyên tố: 2, 2, 3, 5, vì

$$60 = 2 \times 2 \times 3 \times 5 = 2^2 \times 3 \times 5$$

Kiểm tra: \(2 \times 2 = 4\), \(4 \times 3 = 12\), \(12 \times 5 = 60\). Các số âm (−1, −2, … , −60) cũng chia hết −60, nhưng máy tính chỉ liệt kê các ước dương.

Ví dụ 3: Một số lớn hơn không phải số chính phương (210)

Vì \(\sqrt{210} \approx 14.49\), vòng lặp kiểm tra i = 1 đến 14. Các giá trị chia hết đúng 210 cho các cặp sau:

i (ước nhỏ) 210 ÷ i (ước đi kèm)
1 210
2 105
3 70
5 42
6 35
7 30
10 21
14 15

Các giá trị 4, 8, 9, 11, 12 và 13 để lại số dư, nên không phải là ước. Ghép các ước nhỏ và ước đi kèm lại theo thứ tự sẽ được danh sách đầy đủ:

1, 2, 3, 5, 6, 7, 10, 14, 15, 21, 30, 35, 42, 70, 105, 210 (16 ước).

Phân tích thành thừa số nguyên tố: \(210 = 2 \times 3 \times 5 \times 7\). Nhân ngược lại: \(2 \times 3 = 6\), \(6 \times 5 = 30\), \(30 \times 7 = 210\). Để kiểm tra, công thức đếm ước cho \((1+1)(1+1)(1+1)(1+1) = 16\), khớp với danh sách.

Cách diễn giải kết quả

Số nguyên tố, hợp số hay không thuộc hai loại

  • Đúng hai ước (1 và chính số đó) nghĩa là số đó là số nguyên tố, ví dụ 29 → 1, 29.
  • Nhiều hơn hai ước nghĩa là số đó là hợp số, ví dụ 12 → 1, 2, 3, 4, 6, 12.
  • 1 chỉ có một ước (chính nó), nên nó không phải số nguyên tố cũng không phải hợp số.

Số ước lẻ nghĩa là số chính phương

Các ước thường đi thành cặp \((d, n/d)\). Cách duy nhất để số ước là số lẻ là có một ước ghép với chính nó, xảy ra khi \(d = n/d\), tức \(d^2 = n\). Ví dụ, 36 có các cặp (1, 36), (2, 18), (3, 12), (4, 9) và (6, 6). Số 6 chỉ được đếm một lần, nên 36 có 9 ước. Nếu số ước là lẻ thì số đó là số chính phương. Nếu là chẵn thì không phải.

Đếm số ước từ phân tích thành thừa số nguyên tố

Nếu \(n = p^a \times q^b \times \dots\) với các số nguyên tố khác nhau \(p, q, \dots\), thì số ước là

$$d(n) = (a+1)(b+1)\cdots$$

Với \(36 = 2^2 \times 3^2\): \(d(36) = (2+1)(2+1) = 3 \times 3 = 9\). Công thức này giúp bạn kiểm tra danh sách ước đã đầy đủ hay chưa.

Số hoàn hảo

Một số được gọi là hoàn hảo khi tổng các ước thực sự (tất cả các ước trừ chính số đó) bằng chính số đó:

  • 6: \(1 + 2 + 3 = 6\)
  • 28: \(1 + 2 + 4 + 7 + 14 = 28\)
  • 496: \(1 + 2 + 4 + 8 + 16 + 31 + 62 + 124 + 248 = 496\)

Nếu tổng các ước thực sự nhỏ hơn số đó thì gọi là số thiếu. Nếu tổng lớn hơn thì gọi là số dư (12 là số dư: \(1+2+3+4+6 = 16\)).

Dùng hai danh sách ước: ƯCLN và rút gọn phân số

Tìm các ước của cả hai số. Ước chung lớn nhất mà chúng có chung chính là ước chung lớn nhất (ƯCLN). Với 36 và 48:

  • 36: 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36
  • 48: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 16, 24, 48

Các ước chung là 1, 2, 3, 4, 6 và 12, nên ƯCLN(36, 48) = 12. Để rút gọn phân số, chia cả tử và mẫu cho ƯCLN:

$$\frac{36}{48} = \frac{36 \div 12}{48 \div 12} = \frac{3}{4}$$

Nếu ước chung duy nhất là 1, hai số là nguyên tố cùng nhau và phân số đã ở dạng tối giản.

Quảng cáo

Ước số của các số thông dụng (1–30)

Số lượng ước luôn bằng tích của (số mũ + 1) trên phân tích thành thừa số nguyên tố. Các số có số lượng ước lẻ là số chính phương.

n Tất cả các ước Số lượng ước Phân tích thành thừa số nguyên tố Loại
1 1 1 — (tích rỗng) Không phải số nguyên tố cũng không phải hợp số; số chính phương
2 1, 2 2 2 Số nguyên tố
3 1, 3 2 3 Số nguyên tố
4 1, 2, 4 3 2² Hợp số; số chính phương
5 1, 5 2 5 Số nguyên tố
6 1, 2, 3, 6 4 2 × 3 Hợp số (số hoàn hảo)
7 1, 7 2 7 Số nguyên tố
8 1, 2, 4, 8 4 2³ Hợp số
9 1, 3, 9 3 3² Hợp số; số chính phương
10 1, 2, 5, 10 4 2 × 5 Hợp số
11 1, 11 2 11 Số nguyên tố
12 1, 2, 3, 4, 6, 12 6 2² × 3 Hợp số
13 1, 13 2 13 Số nguyên tố
14 1, 2, 7, 14 4 2 × 7 Hợp số
15 1, 3, 5, 15 4 3 × 5 Hợp số
16 1, 2, 4, 8, 16 5 2⁴ Hợp số; số chính phương
17 1, 17 2 17 Số nguyên tố
18 1, 2, 3, 6, 9, 18 6 2 × 3² Hợp số
19 1, 19 2 19 Số nguyên tố
20 1, 2, 4, 5, 10, 20 6 2² × 5 Hợp số
21 1, 3, 7, 21 4 3 × 7 Hợp số
22 1, 2, 11, 22 4 2 × 11 Hợp số
23 1, 23 2 23 Số nguyên tố
24 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24 8 2³ × 3 Hợp số
25 1, 5, 25 3 5² Hợp số; số chính phương
26 1, 2, 13, 26 4 2 × 13 Hợp số
27 1, 3, 9, 27 4 3³ Hợp số
28 1, 2, 4, 7, 14, 28 6 2² × 7 Hợp số (số hoàn hảo)
29 1, 29 2 29 Số nguyên tố
30 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30 8 2 × 3 × 5 Hợp số

Từ 1 đến 30, các số nguyên tố là 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23 và 29, còn các số chính phương là 1, 4, 9, 16 và 25. Các số có nhiều ước nhất là 24 và 30, mỗi số có 8 ước.

Câu Hỏi Thường Gặp

Ước số và thừa số nguyên tố khác nhau thế nào? Ước số là tất cả các số chia hết cho số bạn nhập. Thừa số nguyên tố chỉ gồm những số nguyên tố nhân với nhau để tạo nên số đó. Với 36, các ước số bao gồm cả số hợp như 12 và 18, trong khi thừa số nguyên tố chỉ là 2, 2, 3, 3.

Vì sao số âm lại cho ra ước số dương? Máy tính làm việc với giá trị tuyệt đối, nên -12 và 12 cho ra cùng một danh sách ước số dương.

Có giới hạn về độ lớn của số không? Có. Số có thể có tối đa 18 chữ số (dương hoặc âm). Các giá trị bằng hoặc vượt giới hạn này sẽ không cho kết quả.

Cập nhật lần cuối:

Phổ biến nhất trong Toán học và Thống kê

Xem tất cả máy tính Toán học và Thống kê