Công cụ này làm được gì?
Công cụ giúp ước tính công suất mà bơm ly tâm cần để đẩy chất lỏng với một lưu lượng và cột áp nhất định. Kết quả gồm hai giá trị: công suất thủy lực (WHP – water horsepower), tức công suất hữu ích truyền cho chất lỏng, và công suất trục (BHP – brake horsepower), tức công suất thực tế mà động cơ phải cấp cho trục bơm sau khi tính đến tổn thất của bơm. Kết quả cũng được quy đổi sang kilowatt (kW) để tiện tham khảo.
Cách sử dụng
Nhập lưu lượng theo gallon Mỹ trên phút (GPM), cột áp động toàn phần theo feet (ft), tỷ trọng của chất lỏng (nước = 1,0) và hiệu suất bơm theo phần trăm. Hiệu suất của bơm ly tâm thông thường nằm trong khoảng 60% đến 85%. Máy tính sẽ trả về BHP, WHP và công suất tương đương theo kW.
Lưu ý: công cụ dùng đơn vị hệ Mỹ (GPM, ft, HP). Nếu số liệu của bạn theo hệ SI (m³/h, mét), hãy quy đổi sang GPM và ft trước khi nhập.
Giải thích công thức
Phương trình chính như sau:
$$\text{BHP} = \frac{\text{Q} \times \text{H} \times \text{SG}}{3960 \times \eta}$$
Hằng số 3960 xuất phát từ việc đổi đơn vị: một mã lực bằng 33.000 ft·lb/phút, còn nước nặng 8,34 lb/gallon, nên \(33{,}000 / 8.34 \approx 3960\). Tỷ trọng giúp điều chỉnh kết quả với chất lỏng nặng hơn hoặc nhẹ hơn nước, còn hiệu suất (\(\eta\), dạng số thập phân) phản ánh tổn thất do ma sát và tổn thất thủy lực bên trong bơm.
Ví dụ minh họa
Với lưu lượng 100 GPM, cột áp 100 ft, chất lỏng là nước (SG = 1,0) và hiệu suất 70%: $$\text{WHP} = \frac{100 \times 100 \times 1.0}{3960} = 2.525 \text{ HP}.$$ $$\text{BHP} = \frac{2.525}{0.70} = 3.608 \text{ HP},$$ tương đương khoảng 2,69 kW.
Câu hỏi thường gặp
WHP và BHP khác nhau thế nào? WHP là công suất thực sự truyền cho chất lỏng; BHP là giá trị lớn hơn mà động cơ phải cấp, vì không có bơm nào đạt hiệu suất 100%.
Vì sao tỷ trọng lại quan trọng? Chất lỏng càng nặng thì càng tốn công suất để nâng. SG lớn hơn 1,0 làm tăng công suất yêu cầu; SG nhỏ hơn 1,0 làm giảm công suất yêu cầu.
Chọn giá trị hiệu suất như thế nào? Hãy dùng hiệu suất do nhà sản xuất bơm công bố tại điểm làm việc của bạn. Nếu chưa biết, mức 65–75% là ước tính hợp lý cho nhiều loại bơm ly tâm.