Công cụ này giúp bạn điều gì
Phân bón lỏng được bán theo thể tích, nhưng khuyến cáo bón lại tính theo khối lượng dinh dưỡng. Kết quả phân tích đất có thể yêu cầu 40 lb đạm cho mỗi acre, trong khi can phân trong kho của bạn ghi 32-0-0 và nặng 11.06 lb mỗi gallon. Công cụ này lấp đúng khoảng trống đó: nó chuyển liều dinh dưỡng mục tiêu thành số gallon trên acre (hoặc lít trên hecta) phân bón thực tế, rồi quy đổi tiếp theo diện tích ruộng và dung tích bồn phun, để bạn biết chính xác mỗi mẻ pha cần bao nhiêu phân và bao nhiêu nước. Máy tính chạy được với mọi hệ đơn vị, miễn là bạn dùng nhất quán: hệ Mỹ dùng lb/acre, gallon và lb/gal; hệ mét dùng kg/ha, lít và kg/L. Ở Việt Nam, bà con và các hợp tác xã hầu như luôn làm việc với hệ mét (kg/ha, lít, kg/L), nên hãy chọn hệ mét trừ khi bạn đang đọc tài liệu hay nhãn sản phẩm của Mỹ; các đơn vị acre, gallon, pound chỉ dùng khi bạn theo đúng khuyến cáo ghi bằng đơn vị Mỹ.
Giải thích công thức
Mỗi gallon (hoặc lít) sản phẩm chứa một khối lượng dinh dưỡng cố định, bằng tỷ trọng nhân với phần trăm hàm lượng. Lấy liều mục tiêu chia cho giá trị đó ta được lượng sản phẩm cần dùng:
$$R = \frac{N_{target}}{\rho \times \frac{P}{100}}$$trong đó \(N_{target}\) = liều dinh dưỡng mục tiêu tính bằng lb/acre hoặc kg/ha, \(\rho\) = tỷ trọng sản phẩm tính bằng lb/gal hoặc kg/L, và \(P\) = hàm lượng dinh dưỡng tính theo phần trăm khối lượng. Các con số cho bồn phun suy ra trực tiếp từ đây: \(A_{tank} = T / V\) là diện tích một bồn đầy phun được, \(P_{tank} = R \times A_{tank}\) là lượng phân cần cho vào bồn, và phần còn lại \(W_{tank} = T - P_{tank}\) chính là nước pha (chất mang).
Ví dụ tính toán
Bón 40 lb N/acre bằng UAN 32-0-0 có tỷ trọng 11.06 lb/gal, trên 15 acre, phun 20 gal/acre từ bồn 300 gal:
$$\rho \times \frac{P}{100} = 11.06 \times 0.32 = 3.5392\ \text{lb N/gal}$$$$R = \frac{40}{3.5392} = 11.30\ \text{gal/acre}$$Tổng lượng phân cho cả thửa ruộng là \(11.30 \times 15 = 169.53\) gal. Một bồn 300 gal phun được \(300 / 20 = 15\) acre, nên bồn đó cần khoảng 169.5 gal UAN, châm thêm khoảng 130.5 gal nước cho đầy.
Chuyển đổi Đơn vị cho Tỷ lệ Phân bón Lỏng
Hồ sơ phân bón lỏng kết hợp thể tích, trọng lượng, diện tích và hai quy ước dinh dưỡng khác nhau. Đây là các hệ số chính xác cần thiết để chuyển tỷ lệ giữa các đơn vị tùy chỉnh của Mỹ và đơn vị liên bang, và giữa báo cáo oksid và dinh dưỡng nguyên tố.
Mật độ
| Từ | Đến | Nhân với | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Trọng lực riêng (không có chiều) | lb/gal (Mỹ) | 8.345 | tg 1.325 × 8.345 = 11.06 lb/gal |
| Trọng lực riêng | kg/L | 1.000 | tg 1.325 = 1.325 kg/L |
| lb/gal (Mỹ) | kg/L | 0.1198 | 11.06 × 0.1198 = 1.325 kg/L |
| kg/L | lb/gal (Mỹ) | 8.345 | 1.40 × 8.345 = 11.68 lb/gal |
Thể tích, diện tích và thể tích trên diện tích
| Từ | Đến | Nhân với |
|---|---|---|
| 1 gallon của Mỹ | lít | 3.785 |
| 1 lít | gallon của Mỹ | 0.2642 |
| 1 acre | hectare | 0.4047 |
| 1 hectare | acre | 2.471 |
| 1 gal/acre | L/ha | 9.354 |
| 1 L/ha | gal/acre | 0.1069 |
| 1 gal/acre | gal trên 1.000 feet vuông | 0.02296 (1 acre = 43.560 feet vuông) |
| 1 gal/acre | fl oz trên 1.000 feet vuông | 2.939 |
Trọng lượng trên diện tích
| Từ | Đến | Nhân với |
|---|---|---|
| 1 lb/acre | kg/ha | 1.121 |
| 1 kg/ha | lb/acre | 0.892 |
| 1 lb | kg | 0.4536 |
Oksid ↔ dinh dưỡng nguyên tố
Bắc Mỹ và phần lớn ngành thương mại phân bón đảm bảo phốt pho dưới dạng P2O5 và kali dưới dạng K2O. Một số quốc gia và hầu hết tài liệu khoa học đất đai báo cáo P và K nguyên tố, do đó một khuyến cáo và một nhãn sản phẩm có thể không ở trong cùng một đơn vị. Chuyển đổi trước khi bạn tính toán:
| Từ | Đến | Nhân với | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| P₂O₅ | P | 0.436 | 40 lb P₂O₅/acre = 17.4 lb P/acre |
| P | P₂O₅ | 2.29 | 20 kg P/ha = 45.8 kg P₂O₅/ha |
| K₂O | K | 0.830 | 60 lb K₂O/acre = 49.8 lb K/acre |
| K | K₂O | 1.205 | 50 kg K/ha = 60.3 kg K₂O/ha |
Nitơ và lưu huỳnh không cần chuyển đổi như vậy — cả hai đều luôn được đảm bảo nguyên tố. Kết hợp các hệ số thể tích trên diện tích và trọng lượng trên diện tích là một kiểm tra chéo hữu ích: tỷ lệ 8,48 gal/acre bằng \(8.48 \times 9.354 = 79.3\) L/ha, và liều dinh dưỡng tương tự là 30 lb/acre bằng \(30 \times 1.121 = 33.6\) kg/ha.
Cách tính Tỷ lệ Phân bón Lỏng Bằng Tay
Toàn bộ phép tính là một phép chia theo sau là ghi sổ cho cánh đồng và bình chứa. Được thực hiện dưới đây bằng đơn vị của Mỹ, với tương đương theo hệ mét của mỗi bước: áp dụng 30 lb N/acre (33,6 kg N/ha) của UAN 32-0-0 lên cánh đồng 80 acre (32,4 ha), phun 20 gal/acre (187 L/ha) từ một bình chứa 1.000 gallon (3.785 L).
-
Đọc phân tích và mật độ trên nhãn hoặc Bảng dữ liệu an toàn. UAN 32-0-0 có 32% N với mật độ 11,06 lb/gal (1.326 kg/L). Nếu nhãn chỉ cung cấp trọng lực riêng, chuyển đổi: \(1.325 \times 8.345 = 11.06\) lb/gal, hoặc lấy trọng lực riêng trực tiếp dưới dạng kg/L.
-
Chuyển đổi phân tích thành dinh dưỡng trên mỗi đơn vị thể tích.
$$D \times \frac{N}{100} = 11.06 \times \frac{32}{100} = 3.539\ \text{lb N mỗi gallon}$$Hệ mét: \(1.326 \times 0.32 = 0.4243\) kg N mỗi lít.
-
Chia tỷ lệ dinh dưỡng mục tiêu cho con số đó để có được tỷ lệ sản phẩm.
$$R_p = \frac{T}{D \cdot \frac{N}{100}} = \frac{30}{3.539} = 8.48\ \text{gal/acre}$$Vì vậy tỷ lệ sản phẩm là 8.48 gallon UAN mỗi acre. Hệ mét: \(33.6 \div 0.4243 = 79.2\) L/ha, trùng khớp với \(8.48 \times 9.354 = 79.3\) L/ha.
-
Nhân với diện tích cánh đồng để có được tổng sản phẩm để đặt hàng.
$$Q = R_p \cdot A = 8.48 \times 80 = 678\ \text{gallon}$$Hệ mét: \(79.2 \times 32.4 = 2{,}566\) L (≈2.570 L). Tổng cộng cánh đồng là 678 gallon — đặt hàng với lề cho việc lấp đầy dây và rửa.
-
Tìm ra bao nhiêu acre một bình chứa bao phủ từ tổng thể tích phun (sản phẩm cộng nước) trên mỗi acre:
$$K = \frac{C}{S} = \frac{1000}{20} = 50\ \text{acre mỗi bình chứa}$$Hệ mét: \(3{,}785 \div 187 = 20.2\) ha mỗi bình chứa.
-
Sản phẩm trên mỗi bình chứa = tỷ lệ sản phẩm × acre mỗi bình chứa: \(8.48 \times 50 = 424\) gallon UAN. Hệ mét: \(79.2 \times 20.2 = 1{,}600\) L.
-
Nước trên mỗi bình chứa = dung tích bình chứa − sản phẩm trên mỗi bình chứa: \(1000 - 424 = 576\) gallon nước. Hệ mét: \(3{,}785 - 1{,}600 = 2{,}185\) L. Tải chất mang trước, thêm phân bón dưới sự khuấy động, và hoàn tất việc đổ đầy — không bao giờ đổ chất cô đặc vào một bình chứa trống.
-
Số lần tải bình chứa = diện tích ÷ acre mỗi bình chứa: \(80 \div 50 = 1.6\) lần tải. Điều đó có nghĩa là một lần tải đầy đủ cộng với một lần tải một phần bao phủ 30 acre còn lại: \(8.48 \times 30 = 254\) gal sản phẩm và \(20 \times 30 = 600\) gal tổng thể tích phun, vì vậy 346 gal nước — cùng tỷ lệ sản phẩm-nước, chỉ được thu nhỏ.
Kiểm tra trước khi bạn trộn
- Sản phẩm trên mỗi bình chứa phải ở mức thấp hơn dung tích bình chứa. Nếu \(R_p\) tiếp cận hoặc vượt quá thể tích phun \(S\), không còn chỗ cho nước mang: hoặc tăng thể tích phun, chia ứng dụng, hoặc sử dụng cấp độ tập trung hơn.
- Lô tải một phần ở cùng tỷ lệ thay vì thêm một lượng sản phẩm cố định vào một bình chứa nửa đầy; khớp tỷ lệ giữ tỷ lệ áp dụng giống hệt nhau trên toàn cánh đồng.
- Kiểm tra lại đầu ra của bình phun. Tỷ lệ được tính toán chỉ được phân phối nếu thanh phun thực sự áp dụng \(S\) gal/acre ở tốc độ, áp suất và vòi được chọn — hiệu chuẩn chứ không phải giả định.
- Xác nhận tính tương thích và cấp độ. Các sản phẩm chứa thiosulfate, polyphosphate và canxi có thể kết tủa khi trộn; thử bình trước.
Đây là thông tin nông học chung, không phải là khuyến cáo về phân bón. Tỷ lệ dinh dưỡng, sản phẩm được phép và thời gian áp dụng được điều chỉnh bởi quy định địa phương, kế hoạch quản lý dinh dưỡng và nhãn sản phẩm, có ưu tiên — hãy tham khảo ý kiến nhà nông học của bạn hoặc dịch vụ mở rộng cho cánh đồng của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tra tỷ trọng sản phẩm ở đâu? Thông số này in trên nhãn hoặc trong phiếu an toàn hóa chất (SDS), thường ghi dưới dạng tỷ trọng riêng (specific gravity); nhân tỷ trọng riêng với 8.34 để ra lb/gal, hoặc dùng thẳng con số đó làm kg/L.
Nhập số nào trong dãy N-P-K? Nhập phần trăm của đúng loại dinh dưỡng bạn đang nhắm tới, và bảo đảm liều mục tiêu cũng là của chính dinh dưỡng đó. Với lân và kali, phần trăm trên nhãn đã được quy về dạng P2O5 và K2O.
Nếu lượng phân vượt quá lượng dung dịch phun thì sao? Khi đó liều bạn muốn bón không thể hòa vừa trong lượng nước phun; hãy tăng lượng dung dịch phun, chia làm nhiều lần bón, hoặc chọn sản phẩm có hàm lượng đậm đặc hơn. Luôn đối chiếu với nhãn sản phẩm và hiệu chỉnh (căn chỉnh) máy phun trước khi pha.