Phần Trăm Markup Là Gì?
Markup (tỷ lệ chênh lệch giữa giá vốn và giá bán) là khoản bạn cộng thêm vào giá vốn của sản phẩm, được tính theo phần trăm so với chính giá vốn đó, để ra giá bán. Con số này cho biết bạn lãi bao nhiêu so với số tiền đã bỏ ra để nhập hàng. Ví dụ, một món hàng có giá vốn 80đ và bạn bán 100đ thì markup là 25%, vì khoản lãi 20đ tương đương 25% của giá vốn 80đ. Lưu ý: trong các ví dụ dưới đây đơn vị được ghi là đô la Mỹ ($) theo công cụ gốc, nhưng cách tính hoàn toàn giống nhau dù bạn dùng VND hay bất kỳ loại tiền nào.
Cách Sử Dụng Công Cụ
Nhập giá vốn (số tiền bạn bỏ ra để nhập hàng) và giá bán (số tiền khách hàng trả). Công cụ sẽ tính ngay phần trăm markup, số tiền lãi và biên lợi nhuận. Nhờ đó bạn có thể so sánh nhanh các phương án định giá hoặc đặt ra mức giá mục tiêu cho một tỷ lệ markup mong muốn.
Giải Thích Công Thức
Công thức cốt lõi là:
$$\text{Markup \%} = \frac{\text{Giá Bán} - \text{Giá Vốn}}{\text{Giá Vốn}} \times 100$$
Trước tiên, lấy giá bán trừ giá vốn để ra phần lãi. Chia phần lãi đó cho giá vốn rồi nhân với 100 để quy đổi thành phần trăm. Markup luôn được tính dựa trên giá vốn — đây chính là điểm phân biệt nó với biên lợi nhuận (margin), vốn được tính dựa trên giá bán.
Ví Dụ Cụ Thể
Giả sử một cửa hàng nhập một chiếc áo khoác với giá 80$ và bán ra 120$. Lãi = \(120\$ - 80\$ = 40\$\). Markup = $$(40\$ \div 80\$) \times 100 = \textbf{50\%}$$ Để so sánh, biên lợi nhuận là \((40\$ \div 120\$) \times 100 \approx 33{,}33\%\). Bạn có thể thấy markup và biên lợi nhuận khác nhau dù số tiền lãi tuyệt đối là như nhau.
Câu Hỏi Thường Gặp
Markup và biên lợi nhuận (margin) khác nhau thế nào? Markup là lãi tính theo phần trăm của giá vốn; còn margin là lãi tính theo phần trăm của giá bán. Trong cùng một giao dịch, markup luôn cao hơn margin.
Markup có thể vượt quá 100% không? Có. Nếu giá bán cao hơn gấp đôi giá vốn thì markup sẽ vượt 100%. Ví dụ, giá vốn 50$ bán ra 150$ thì markup là 200%.
Làm sao tính giá bán từ một mức markup mục tiêu? Lấy giá vốn nhân với \((1 + \text{markup} \div 100)\). Giá vốn 80$ với markup mục tiêu 25% cho ra \(80\$ \times 1{,}25 = 100\$\).
