GMROI là gì?
GMROI (Gross Margin Return on Investment — tỷ suất lợi nhuận gộp trên vốn hàng tồn kho) là một chỉ số trong ngành bán lẻ và quản trị hàng tồn kho, cho biết bạn thu về bao nhiêu đồng lợi nhuận gộp cho mỗi đồng vốn đã rót vào hàng tồn kho. Chỉ số này kết nối khả năng sinh lời với hiệu quả sử dụng hàng tồn kho, nên trở thành một trong những chỉ tiêu hiệu suất quan trọng nhất đối với người phụ trách mua hàng, quản lý ngành hàng và chủ cửa hàng. GMROI lớn hơn 1,0 nghĩa là hàng tồn kho tạo ra nhiều lợi nhuận gộp hơn chi phí giữ hàng; còn nhỏ hơn 1,0 nghĩa là xét trên góc độ biên lợi nhuận, bạn đang thua lỗ.
Cách dùng công cụ này
Bạn chỉ cần nhập hai con số: tổng lợi nhuận gộp (doanh thu thuần trừ giá vốn hàng bán) và giá vốn tồn kho bình quân (giá trị bình quân của hàng tồn kho tính theo giá vốn trong kỳ). Công cụ sẽ lấy số thứ nhất chia cho số thứ hai để cho ra tỷ số GMROI, đồng thời hiển thị dưới dạng phần trăm. Hãy dùng cùng một khoảng thời gian cho cả hai số liệu — thường là theo năm, quý hoặc tháng.
Giải thích công thức
$$\text{GMROI} = \frac{\text{Gross Margin (\$)}}{\text{Avg Inventory Cost (\$)}}$$ Tử số là phần lợi nhuận bạn giữ lại sau khi trừ giá vốn hàng bán; mẫu số là số vốn đang bị "kẹt" trong hàng hóa. Vì công thức dùng giá trị hàng tồn kho theo giá vốn (chứ không phải giá bán lẻ), GMROI phản ánh chính xác tỷ suất sinh lời mà khoản đầu tư vào hàng tồn kho mang lại.
Ví dụ minh họa
Giả sử một ngành hàng tạo ra 120.000 đô lợi nhuận gộp và có giá vốn tồn kho bình quân là 60.000 đô. $$\text{GMROI} = 120{,}000 \div 60{,}000 = \mathbf{2{,}0}$$ tương đương 200%. Điều này nghĩa là mỗi 1 đô vốn rót vào hàng tồn kho mang về 2,00 đô lợi nhuận gộp — một kết quả tốt với hầu hết các ngành hàng bán lẻ.
Câu hỏi thường gặp
GMROI bao nhiêu là tốt? Con số này thay đổi tùy ngành, nhưng nhiều nhà bán lẻ đặt mục tiêu GMROI trên 2,0 (200%). Ngành thực phẩm thường thấp hơn, trong khi hàng đặc thù biên lợi nhuận cao lại đạt mức cao hơn.
GMROI khác gì với tỷ lệ lợi nhuận gộp? Tỷ lệ lợi nhuận gộp (%) đo lường lợi nhuận so với doanh thu. Còn GMROI đo lợi nhuận so với vốn đầu tư vào hàng tồn kho, nên nó tưởng thưởng cho cả biên lợi nhuận cao lẫn tốc độ quay vòng hàng tồn kho nhanh.
Nên dùng hàng tồn kho theo giá vốn hay giá bán lẻ? Hãy dùng hàng tồn kho bình quân tính theo giá vốn, vì nó khớp với cơ sở của con số lợi nhuận gộp và cho ra kết quả GMROI chuẩn.
