Markup và biên lợi nhuận là gì?
Cả markup (tỷ lệ cộng giá) và biên lợi nhuận (margin) đều phản ánh lợi nhuận, nhưng chúng được tính trên hai cơ sở khác nhau. Markup (tỷ lệ cộng giá) là lợi nhuận chia cho giá vốn của sản phẩm, còn biên lợi nhuận gộp (gross margin) là lợi nhuận chia cho giá bán. Nhầm lẫn giữa hai khái niệm này là một trong những lỗi định giá phổ biến nhất trong bán lẻ và kinh doanh, bởi vì với cùng một mức markup thì phần trăm biên lợi nhuận luôn nhỏ hơn. Công cụ này tính cả hai chỉ số cùng lúc dựa trên giá vốn và giá bán mà bạn nhập vào.
Cách sử dụng
Nhập giá vốn trên mỗi đơn vị (số tiền bạn bỏ ra) và giá bán (số tiền khách hàng trả). Công cụ sẽ cho ra phần trăm markup, phần trăm biên lợi nhuận gộp và lợi nhuận gộp tính bằng đô la. Hãy dùng markup khi bạn định giá bằng cách cộng thêm một tỷ lệ phần trăm vào giá vốn; dùng margin khi bạn muốn phân tích khả năng sinh lời so với doanh thu.
Giải thích công thức
Lợi nhuận gộp đơn giản là Giá bán − Giá vốn. Từ đó:
$$\text{Markup\%} = \frac{\text{Giá bán} - \text{Giá vốn}}{\text{Giá vốn}} \times 100$$
$$\text{Margin\%} = \frac{\text{Giá bán} - \text{Giá vốn}}{\text{Giá bán}} \times 100$$
Điểm khác biệt duy nhất nằm ở mẫu số — giá vốn dùng cho markup, còn giá bán dùng cho margin.
Ví dụ minh họa
Giả sử một mặt hàng có giá vốn 80 đô la và bán ra 100 đô la. Lợi nhuận gộp là \(100 - 80 = 20\) đô la. Markup \(= 20 / 80 \times 100 =\) 25%. Margin \(= 20 / 100 \times 100 =\) 20%. Như vậy mức markup 25% chỉ tương ứng với biên lợi nhuận 20%.
Câu hỏi thường gặp
Biên lợi nhuận có bao giờ cao hơn markup không? Không. Với cùng một giá vốn và giá bán, markup luôn lớn hơn hoặc bằng margin.
Biên lợi nhuận có thể vượt quá 100% không? Không — margin tối đa chỉ đạt 100% vì lợi nhuận không thể lớn hơn giá bán. Trong khi đó, markup thì không có giới hạn trên.
Làm sao để quy đổi từ markup sang margin? \(\text{Margin} = \frac{\text{Markup}}{1 + \text{Markup}}\), với cả hai đều được biểu diễn dưới dạng số thập phân.
