Công cụ tính Markup là gì?
Công cụ này nhận giá vốn của một sản phẩm và biên lợi nhuận gộp (gross margin) mà bạn muốn đạt được, sau đó trả về tỷ lệ markup, doanh thu (giá bán) và lợi nhuận gộp tính bằng đô la. Đây là công cụ hữu ích để định giá sản phẩm, xây dựng bảng giá, và quy đổi mục tiêu biên lợi nhuận thành con số markup mà nhiều hệ thống bán hàng (POS) và phần mềm kế toán thực sự yêu cầu.
Margin và Markup — khác nhau ở đâu?
Hai khái niệm này rất dễ bị nhầm lẫn vì cùng mô tả một khoản lợi nhuận nhưng nhìn từ hai góc độ khác nhau. Biên lợi nhuận gộp (margin) là lợi nhuận tính theo tỷ lệ trên giá bán (doanh thu). Markup là lợi nhuận tính theo tỷ lệ trên giá vốn. Hai con số này không bao giờ bằng nhau, trừ trường hợp bằng 0. Ví dụ, margin 50% tương ứng với markup 100%. Mối quan hệ giữa chúng là \(\text{markup} = \frac{G}{1-G}\) và ngược lại, \(\text{margin} = \frac{m}{1+m}\).
Cách sử dụng
Nhập giá vốn của sản phẩm và biên lợi nhuận gộp mong muốn dưới dạng phần trăm (ví dụ, nhập 50 cho 50%). Công cụ sẽ chuyển biên lợi nhuận thành phân số thập phân \(G = \frac{\text{margin}}{100}\) và tính toán mọi thứ giúp bạn. Hãy giữ biên lợi nhuận dưới 100% — vì tại đúng mức 100%, công thức tính doanh thu sẽ chia cho 0 và giá bán trở nên vô định.
Giải thích công thức
Với giá vốn \(C\) và phân số biên lợi nhuận \(G\):
$$R = \frac{C}{1 - G}$$lợi nhuận gộp \(P = R \times G\) (cũng bằng \(R - C\)), và
$$\text{Markup \%} = \frac{P}{C} \times 100$$
Ví dụ minh họa
Giá vốn = $125,00, margin = 50%, vậy \(G = 0{,}50\). Doanh thu
$$R = \frac{125}{1 - 0{,}50} = \frac{125}{0{,}50} = \$250{,}00$$Lợi nhuận gộp
$$P = 250 \times 0{,}50 = \$125{,}00$$(kiểm tra: \(250 - 125 = 125\)). Markup
$$\frac{125}{125} = 1{,}00 = 100{,}00\%$$Như vậy, biên lợi nhuận 50% đòi hỏi markup 100% và giá bán $250.
Câu hỏi thường gặp
Markup có giống margin không? Không. Margin dựa trên doanh thu; markup dựa trên giá vốn. Margin 50% tương đương với markup 100%.
Tại sao tôi không thể nhập margin 100%? Khi margin bằng 100%, biểu thức \((1 - G)\) bằng 0, nên giá bán sẽ là vô hạn. Hãy dùng giá trị dưới 100%.
Làm thế nào để chuyển markup ngược lại thành margin? Dùng công thức \(\text{margin} = \frac{\text{markup}}{1 + \text{markup}}\). Markup 100% (1,00) sẽ chuyển thành margin 50%.
