Công cụ tính lương Gross này làm được gì
Hầu hết các công cụ tính lương đều chạy theo chiều xuôi — bạn nhập con số lương Gross và nó cho biết số tiền thực nhận về tay. Công cụ này thì ngược lại. Bạn bắt đầu từ mức lương Net (thực nhận) mà mình thực sự muốn, và nó sẽ cho biết mức lương Gross cần đàm phán hoặc báo giá để sau khi trừ thuế và các khoản khấu trừ vẫn còn đúng số đó. Điều này rất hữu ích cho freelancer khi định giá dịch vụ, người lao động khi thương lượng lương, hay bất kỳ ai muốn lập kế hoạch chi tiêu dựa trên một mức thu nhập Net mục tiêu. Vì hệ thống thuế ở mỗi nơi mỗi khác, công cụ sử dụng một thuế suất cố định (flat) do bạn nhập vào thay vì các bậc thuế riêng của từng quốc gia, nên có thể dùng ở bất cứ đâu miễn là bạn biết thuế suất thực tế của mình.
Ba thông số cần nhập
- Lương Net mong muốn — số tiền bạn muốn nhận về sau khi đã trừ thuế và các khoản khấu trừ.
- Thuế suất (%) — thuế suất thực tế áp lên lương Gross, nhập dưới dạng phần trăm (ví dụ nhập 20 cho 20%).
- Khấu trừ khác — những khoản tiền cố định bị trừ khỏi lương Gross nhưng không phải là thuế tính theo phần trăm, chẳng hạn đóng quỹ hưu trí, bảo hiểm hay phí công đoàn.
Công thức tính
Công cụ đảo ngược quy trình khấu trừ thông thường. Thuế được tính theo phần trăm của lương Gross, còn các khoản khấu trừ khác là một con số cố định, vì vậy mức lương Gross cần có là:
$$\text{Lương Gross} = \frac{\text{Lương Net} + \text{Khấu trừ}}{1 - \dfrac{\text{Thuế suất (\%)}}{100}}$$
Từ đó, công cụ tính thêm hai con số: số tiền thuế = \(\text{Gross} \times (\text{Thuế suất} / 100)\), và tỷ lệ thực nhận = \((\text{Lương Net} \div \text{Gross}) \times 100\), cho thấy bạn thực sự giữ lại được bao nhiêu phần trong lương Gross.
Ví dụ minh họa
Giả sử bạn muốn lương Net là 40.000, thuế suất thực tế của bạn là 25%, và bạn có 2.000 tiền khấu trừ khác.
- $$\text{Gross} = \frac{40.000 + 2.000}{1 - 0{,}25} = \frac{42.000}{0{,}75} = 56.000$$
- Số tiền thuế = \(56.000 \times 0{,}25 = 14.000\)
- Tỷ lệ thực nhận = \(40.000 \div 56.000 \times 100 = 71{,}4\%\)
Như vậy, bạn cần mức lương Gross là 56.000 để thực nhận 40.000 sau khi trừ thuế 25% và 2.000 tiền khấu trừ.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao phải cộng khoản khấu trừ vào lương Net trước khi chia? Vì các khoản khấu trừ cố định được trừ ra từ lương Gross, nên bạn phải "gross-up" (quy ngược lên Gross) cả lương Net mục tiêu lẫn các khoản khấu trừ này cùng lúc, rồi mới tính đến phần thuế theo phần trăm.
Nên dùng thuế suất nào? Hãy dùng thuế suất thực tế (trung bình) của bạn, chứ không phải bậc thuế biên cao nhất, vì đây là mô hình thuế suất cố định chứ không phải thuế lũy tiến.
Có thể dùng cho mọi loại tiền tệ hay quốc gia không? Có — công cụ không gắn sẵn bảng thuế của bất kỳ quốc gia nào, nên dùng được với mọi loại tiền tệ miễn là bạn nhập một thuế suất cố định hợp lý. Lưu ý: ở Việt Nam, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần kèm các khoản giảm trừ gia cảnh, nên con số ở đây chỉ mang tính ước lượng nhanh; để chính xác bạn nên dùng thuế suất hiệu dụng trung bình tương ứng với mức thu nhập của mình.
