Công cụ này làm gì
Chuyện đi chợ cho một bữa tiệc thường chỉ dựa vào cảm tính, cho đến khi bạn biến nó thành phép tính. Công cụ này lấy bốn thông tin đơn giản — số khách, thời lượng bữa tiệc, kiểu thực đơn và có phục vụ đồ uống có cồn hay không — rồi quy ra danh sách mua sắm cụ thể: tổng số kilogram đồ ăn, số miếng khai vị, lượng món mặn chính, món phụ, số phần tráng miệng, số phần đồ uống và lượng đá. Công cụ dựa trên các định mức quen thuộc của ngành tiệc (catering) cho khẩu phần người lớn trung bình, và dùng được ở bất kỳ đâu vì chỉ tính theo định mức trên mỗi người.
Cách sử dụng
Hãy nhập số khách thực tế bạn nghĩ sẽ đến (chứ không phải số người được mời), sau đó là thời lượng thực tế của bữa tiệc tính theo giờ. Chọn “chỉ đồ ăn vặt và khai vị” nếu là tiệc đứng, tiệc nhẹ kiểu cocktail; chọn “bữa ăn đầy đủ” nếu có món chính. Cuối cùng, cho biết bữa tiệc có rượu bia hay không — lựa chọn này sẽ chuyển một phần trong tổng số đồ uống từ nước ngọt sang phần đồ uống có cồn.
Giải thích công thức
Lượng khai vị tăng theo thời gian, vì khách càng ngồi lâu càng nhấm nháp nhiều. Với \(G\) = số khách và \(H\) = số giờ:
$$P = G \times \left[ p_1 + p_2 \times (H - 1) \right]$$trong đó \(p_1 = 6\) và \(p_2 = 4\) với thực đơn chỉ có khai vị, hoặc \(p_1 = 4\) và \(p_2 = 2\) khi có bữa ăn đầy đủ. Bữa ăn đầy đủ cộng thêm 0,2 kg món mặn chính và 0,3 kg món phụ cho mỗi khách; tráng miệng tính 1,25 phần mỗi khách; mỗi miếng khai vị được tính 30 g. Đồ uống theo quy tắc kinh điển “hai phần trong giờ đầu tiên”:
$$D = G \times (H + 1)$$
Ví dụ tính thử
Hai mươi khách, bốn tiếng, bữa ăn đầy đủ, có phục vụ rượu bia:
$$P = 20 \times \left[ 4 + 2 \times (4 - 1) \right] = 200 \text{ miếng}$$$$\text{Đồ ăn} = 200 \times 0.03 + 20 \times 0.2 + 20 \times 0.3 + 25 \times 0.1 = 18.5\,\text{kg}$$$$D = 20 \times (4 + 1) = 100 \text{ phần},\ 60 \text{ phần có cồn},\ 40 \text{ phần nước ngọt}$$Cộng thêm \(0.7 \times 20 = 14\,\text{kg}\) đá lạnh.
Câu hỏi thường gặp
Có nên làm tròn lên không? Có. Hãy làm tròn lên theo quy cách đóng gói ngoài chợ, siêu thị. Thừa một chút vẫn rẻ hơn nhiều so với việc hết đồ ăn giữa tiệc.
Còn trẻ em thì tính thế nào? Tính mỗi bé bằng khoảng một nửa người lớn cho cả đồ ăn lẫn đồ uống, và chuẩn bị thêm nước ngọt.
Tiệc buffet có làm thay đổi con số không? Có. Khách tự phục vụ theo kiểu buffet thường ăn nhiều hơn khoảng 10% so với dọn sẵn từng suất, nên hãy cộng thêm một khoản dự phòng nếu bạn bày bàn tự chọn.