Công cụ tính khẩu phần ăn cho thú cưng là gì?
Công cụ này ước tính lượng thức ăn công nghiệp (hạt, pate) mà một chú chó hoặc mèo nên ăn mỗi ngày. Thay vì dựa vào bảng hướng dẫn chung chung in trên bao bì, công cụ bắt đầu từ cân nặng và giai đoạn sống của bé, tính nhu cầu năng lượng hằng ngày theo kilocalo, rồi quy đổi thành số gram và số cốc của đúng loại thức ăn bạn đang cho ăn.
Cách sử dụng
Nhập cân nặng của thú cưng theo kilogam, chọn giai đoạn sống phù hợp nhất với bé, sau đó nhập mật độ năng lượng của thức ăn (kcal trên 100 g, thường có trên bao bì hoặc website của nhà sản xuất) cùng khối lượng của một cốc thức ăn đó. Cuối cùng, chọn số bữa ăn mỗi ngày. Công cụ sẽ trả về số gram và số cốc cho cả ngày lẫn từng bữa.
Giải thích công thức
Nhu cầu năng lượng khi nghỉ ngơi (RER) là năng lượng thú cưng cần khi ở trạng thái nghỉ:
$$\text{RER} = 70 \times W^{0.75}$$Trong đó \(W\) là cân nặng tính bằng kg. Giá trị này được nhân với hệ số giai đoạn sống \(k\) (khoảng 1,6 với thú trưởng thành đã triệt sản, 1,8 với thú trưởng thành chưa triệt sản, 1,0 khi giảm cân, 2,0 đến 3,0 khi đang lớn) để ra nhu cầu năng lượng hằng ngày. Chia cho mật độ năng lượng của thức ăn \(E\) (kcal trên 100 g) sẽ được khẩu phần:
$$\text{Grams/day} = \frac{70 \times W^{0.75} \times k}{E} \times 100$$
Ví dụ minh họa
Một chú chó trưởng thành đã triệt sản nặng \(W = 16\) kg. Vì \(16^{0.75} = 8\), nên RER là:
$$\text{RER} = 70 \times 8 = 560\,\text{kcal}$$Với hệ số ít vận động \(k = 1.2\), nhu cầu mỗi ngày là \(560 \times 1.2 = 672\) kcal. Nếu thức ăn có \(E = 400\) kcal trên 100 g:
$$\text{Grams/day} = \frac{672}{400} \times 100 = 168\,\text{g}$$Chia thành 3 bữa, mỗi bữa là 56 g.
Hệ số năng lượng theo giai đoạn sống (k) cho chó và mèo
Nhu cầu năng lượng hằng ngày (DER) được ước tính bằng cách nhân nhu cầu năng lượng khi nghỉ ngơi, \(RER = 70 \times W^{0.75}\) (W tính bằng kg), với hệ số k theo giai đoạn sống. Bảng liệt kê các hệ số nhân khởi đầu thường được trích dẫn.
| Giai đoạn sống / tình trạng | k của chó | k của mèo |
|---|---|---|
| Trưởng thành đã triệt sản | khoảng 1,6 | khoảng 1,2 |
| Trưởng thành chưa triệt sản | khoảng 1,8 | khoảng 1,4 |
| Ít vận động hoặc dễ béo phì | 1,2–1,4 | – |
| Năng động | – | khoảng 1,6 |
| Giảm cân | khoảng 1,0 | khoảng 0,8–1,0 |
| Chó con dưới 4 tháng tuổi | khoảng 3,0 | – |
| Chó con từ 4 tháng tuổi đến khi đạt kích thước trưởng thành | khoảng 2,0 | – |
| Mèo con | – | khoảng 2,5 |
| Chó làm việc | 2,0 trở lên | – |
Lưu ý: Đây là các ước tính khởi đầu được rút ra từ các hướng dẫn dinh dưỡng thú y (WSAVA, NRC, AAHA). Từng con vật khác nhau, vì vậy hãy điều chỉnh dựa trên tình trạng cơ thể và xu hướng cân nặng. Hãy chọn Chó hoặc Mèo trước: bộ chọn sẽ đưa ra hệ số cho chó (1,0, 1,2, 1,6, 1,8, 2,0, 3,0) hoặc cho mèo (0,8, 1,0, 1,2, 1,4, 2,5). Hệ số k = 1,2 trong ví dụ minh họa là hệ số cho chó ít vận động, thấp hơn mức 1,6 dùng cho chó trưởng thành đã triệt sản điển hình.
Câu hỏi thường gặp
Kết quả có chính xác tuyệt đối không?
Không. Mỗi bé có sự trao đổi chất, giống loài, khí hậu và mức độ vận động khác nhau, vì vậy hãy xem đây là điểm khởi đầu và điều chỉnh sau vài tuần dựa trên thể trạng của bé.
Có cần tính cả đồ ăn vặt không?
Có. Đồ ăn vặt chỉ nên chiếm khoảng dưới 10% lượng calo mỗi ngày, nên hãy giảm khẩu phần bữa chính cho phù hợp.
Công cụ có dùng được cho mèo không?
Công thức RER được sử dụng rộng rãi cho cả chó và mèo. Hãy chọn hệ số phù hợp với mèo của bạn, chẳng hạn 1,2 cho mèo trưởng thành đã triệt sản thông thường hoặc 1,0 khi cần giảm cân, và hãy hỏi ý kiến bác sĩ thú y nếu bé cần chế độ ăn điều trị.