Công cụ tính lãi lỗ là gì?
Công cụ tính lãi lỗ (P&L) giúp bạn xác định kết quả tài chính của một doanh nghiệp, dự án hay một giai đoạn bằng cách lấy tổng doanh thu trừ đi tổng chi phí. Kết quả cho biết bạn đang có lãi ròng (số dương) hay đang chịu lỗ ròng (số âm). Ngoài ra, công cụ còn cho biết biên lợi nhuận — tức phần doanh thu còn lại sau khi đã trừ chi phí — một trong những chỉ số quan trọng nhất phản ánh sức khỏe của doanh nghiệp.
Cách sử dụng
Nhập Tổng doanh thu (toàn bộ tiền thu được từ bán hàng, cung cấp dịch vụ hoặc các nguồn thu khác) và Tổng chi phí (giá vốn hàng bán, lương nhân viên, tiền thuê mặt bằng, chi phí marketing, thuế và mọi khoản chi khác). Nhấn tính toán, công cụ sẽ trả về lãi hoặc lỗ ròng cùng với biên lợi nhuận tính theo phần trăm. Bạn có thể dùng nó cho một giao dịch đơn lẻ, một tháng, một quý hoặc cả năm.
Giải thích công thức
Cách tính rất đơn giản nhưng cực kỳ hữu ích:
$$\text{Lãi/Lỗ ròng} = \text{Tổng doanh thu} - \text{Tổng chi phí}$$
$$\text{Biên lợi nhuận (\%)} = \frac{\text{Lãi/Lỗ ròng}}{\text{Tổng doanh thu}} \times 100$$
Lãi/lỗ ròng là một con số tuyệt đối tính bằng tiền, trong khi biên lợi nhuận thể hiện mức sinh lời tương đối so với quy mô, giúp bạn dễ dàng so sánh giữa các giai đoạn hoặc giữa những doanh nghiệp có quy mô khác nhau.
Ví dụ minh họa
Giả sử một cửa hàng nhỏ đạt doanh thu 100.000 đô và chi 70.000 đô cho hàng tồn kho, lương và tiền thuê mặt bằng. Lãi/Lỗ ròng = \(100.000 - 70.000 =\) lãi 30.000 đô. Biên lợi nhuận = \(\frac{30.000}{100.000} \times 100 =\) 30%. Điều này có nghĩa là cứ mỗi đồng doanh thu thì có 30 xu trở thành lợi nhuận.
Câu hỏi thường gặp
Nếu chi phí lớn hơn doanh thu thì sao? Kết quả ròng sẽ là số âm, cho thấy bạn đang lỗ, và biên lợi nhuận cũng sẽ âm.
Doanh thu có nên bao gồm thuế không? Hãy dùng doanh thu đã trừ phần thuế giá trị gia tăng (hay thuế bán hàng) mà bạn thu hộ cho cơ quan thuế; chỉ tính phần thu nhập mà bạn thực sự được giữ lại.
Đây là lợi nhuận gộp hay lợi nhuận ròng? Nếu chi phí bạn nhập đã bao gồm toàn bộ chi phí hoạt động, thuế và lãi vay, thì kết quả phản ánh lợi nhuận ròng. Nếu bạn chỉ nhập giá vốn hàng bán, kết quả sẽ là lợi nhuận gộp.