Thang bão Saffir-Simpson là gì?
Thang gió bão Saffir-Simpson là hệ thống phân loại từ cấp 1 đến cấp 5 do Trung tâm Bão Quốc gia Hoa Kỳ (U.S. National Hurricane Center) sử dụng để xếp loại bão dựa trên tốc độ gió duy trì cực đại. Cấp càng cao nghĩa là gió càng mạnh và nguy cơ gây thiệt hại tài sản càng lớn. Lưu ý rằng đây là thang phân loại của Mỹ, áp dụng cho các cơn bão (hurricane) ở Đại Tây Dương và Đông Bắc Thái Bình Dương; ở Việt Nam, bão được phân loại theo thang cấp gió riêng (thường từ cấp 8 trở lên theo thang Beaufort mở rộng), nên hai cách gọi cấp không hoàn toàn trùng nhau. Công cụ này nhận vào một tốc độ gió duy trì và cho bạn biết chính xác cơn bão thuộc cấp nào, đồng thời chuyển đổi giữa mph, hải lý/giờ và km/h.
Cách sử dụng công cụ
Hãy nhập tốc độ gió duy trì cực đại (trung bình trong 1 phút) của cơn bão và chọn đơn vị bạn dùng để đo — dặm/giờ (mph), hải lý/giờ (knots) hoặc kilômét/giờ (km/h). Công cụ sẽ quy đổi giá trị của bạn sang mph, đối chiếu với các ngưỡng Saffir-Simpson rồi trả về cấp bão cùng tốc độ tương đương theo cả ba đơn vị.
$$\text{Category} = f\!\left(V_{\text{mph}}\right), \quad V_{\text{mph}} = \text{Wind (mph)}$$$$V_{\text{mph}} = \text{Wind (mph)} \;\Rightarrow\; \text{Category} = \begin{cases} \text{TS} & 39 \le V_{\text{mph}} < 74 \\ 1 & 74 \le V_{\text{mph}} \le 95 \\ 2 & 96 \le V_{\text{mph}} \le 110 \\ 3 & 111 \le V_{\text{mph}} \le 129 \\ 4 & 130 \le V_{\text{mph}} \le 156 \\ 5 & V_{\text{mph}} \ge 157 \end{cases}$$
$$V_{\text{mph}} = \text{Wind (kt)} \times 1.15078 \;\Rightarrow\; \text{Category} = \begin{cases} \text{TS} & 39 \le V_{\text{mph}} < 74 \\ 1 & 74 \le V_{\text{mph}} \le 95 \\ 2 & 96 \le V_{\text{mph}} \le 110 \\ 3 & 111 \le V_{\text{mph}} \le 129 \\ 4 & 130 \le V_{\text{mph}} \le 156 \\ 5 & V_{\text{mph}} \ge 157 \end{cases}$$
$$V_{\text{mph}} = \dfrac{\text{Wind (km/h)}}{1.609344} \;\Rightarrow\; \text{Category} = \begin{cases} \text{TS} & 39 \le V_{\text{mph}} < 74 \\ 1 & 74 \le V_{\text{mph}} \le 95 \\ 2 & 96 \le V_{\text{mph}} \le 110 \\ 3 & 111 \le V_{\text{mph}} \le 129 \\ 4 & 130 \le V_{\text{mph}} \le 156 \\ 5 & V_{\text{mph}} \ge 157 \end{cases}$$
Các ngưỡng phân cấp
Tính theo dặm/giờ (mph), ranh giới giữa các cấp như sau: Cấp 1 = 74-95, Cấp 2 = 96-110, Cấp 3 = 111-129, Cấp 4 = 130-156 và Cấp 5 = từ 157 trở lên. Các cấp 3, 4 và 5 được xem là bão "lớn" (major hurricane). Gió dưới 74 mph được xếp là bão nhiệt đới (tropical storm, 39-73 mph) hoặc áp thấp nhiệt đới (tropical depression, dưới 39 mph) và chưa được coi là hurricane.
Ví dụ minh họa
Giả sử một cơn bão có gió duy trì 120 mph. Vì \(111 \le 120 \le 129\) nên nó rơi vào dải Cấp 3, tức là một cơn bão lớn. Quy đổi sang các đơn vị khác, con số này tương đương khoảng 104,3 hải lý/giờ hoặc 193,1 km/h.
Câu hỏi thường gặp
Thang này có tính đến nước dâng do bão hay lượng mưa không? Không. Thang Saffir-Simpson hiện đại chỉ dựa trên tốc độ gió. Ngập lụt do nước dâng và mưa lớn vẫn có thể gây hậu quả tàn khốc ngay cả với những cơn bão cấp thấp.
Tôi nên dùng tốc độ gió nào? Hãy dùng tốc độ gió duy trì cực đại trong 1 phút, không phải gió giật. Gió giật thường mạnh hơn đáng kể so với gió duy trì.
Có cấp 6 không? Không. Thang dừng lại ở Cấp 5 và cấp này là mở (từ 157 mph trở lên), nên những cơn bão dữ dội nhất vẫn được xếp vào Cấp 5.
