BIS Sermaye Yeterlilik Rasyosu Hesaplama Aracı

BIS Sermaye Yeterlilik Rasyosu Hesaplama Aracı

Yükselen AI Skill PRO

Hesaplamaya Girin

Formül

CAR=Tier 1 (milyon)+Tier 2 (milyon)RWA (milyon)×100\text{CAR} = \frac{\text{Tier 1 (milyon)} + \text{Tier 2 (milyon)}}{\text{RWA (milyon)}} \times 100

Örnek

CAR=50+301000×100=8\text{CAR} = \frac{50 + 30}{1000} \times 100 = 8
Hesaplama adımlarını göster (1)
  1. Ana Sermaye (Tier 1) Oranı (%)

    Tier 1 Oranı=Tier 1 (milyon)RWA (milyon)×100\text{Tier 1 Oranı} = \frac{\text{Tier 1 (milyon)}}{\text{RWA (milyon)}} \times 100

    Ana sermaye (Tier 1) bölü risk ağırlıklı varlıklar, çarpı 100

Kullanım istatistikleri

Reklam

Sonuç

BIS Sermaye Yeterlilik Rasyosu (CAR)
8,00%
toplam sermayenin risk ağırlıklı varlıklara oranı (%)
Toplam Sermaye (Tier 1 + Tier 2) 80
Ana Sermaye (Tier 1) Oranı 5,00%
Yasal asgari sınır (Basel) 8.00%

Bu sayfadaki bir hatayı bildir

BIS Sermaye Yeterlilik Rasyosu nedir?

Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) Basel çerçevesinde tanımlanan sermaye yeterlilik rasyosu (CAR), bir bankanın risk ağırlıklı varlıklarına (RWA) kıyasla ne kadar yasal sermaye tuttuğunu ölçer. Bankanın ödeme gücünü gösteren temel bir göstergedir: oran ne kadar yüksekse, banka iflasa sürüklenmeden önce o kadar fazla zararı karşılayabilir. Düzenleyici otoriteler genellikle en az %8'lik bir toplam CAR şartı arar. Not: Türkiye'de bu oran BDDK tarafından takip edilir ve yasal asgari sınır uygulamada %8'in üzerinde (hedef rasyo dahil) belirlenebilir.

Formül

Rasyo, Ana Sermaye (çekirdek / Tier 1) ile Katkı Sermayeyi (ilave / Tier 2) toplar ve ardından risk ağırlıklı varlıklara böler:

$$\text{CAR} = \frac{\text{Tier 1} + \text{Tier 2}}{\text{RWA}} \times 100\%$$

Burada \(\text{Tier 1}\) adi hisse senedi ve dağıtılmamış kârlar gibi çekirdek sermayeyi, \(\text{Tier 2}\) sermaye benzeri borçlar ve belirli karşılıklar gibi ilave sermayeyi, \(\text{RWA}\) ise her biri kredi, piyasa ve operasyonel riskine göre ağırlıklandırılmış toplam varlıkları ifade eder.

İki sermaye bloğunun risk ağırlıklı varlık bloğunun üzerinde kesir olarak istiflendiği diyagram
SYR, 1. ve 2. kuşak sermayenin risk ağırlıklı varlıklara bölünmesiyle bulunur.

Bu hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Bankanın Ana Sermayesini (Tier 1), Katkı Sermayesini (Tier 2) ve toplam risk ağırlıklı varlıklarını aynı para biriminde (örneğin milyon cinsinden) girin. Araç; toplam CAR değerini, toplam sermaye tutarını ve Ana Sermaye oranını verir; böylece her birini yasal asgari sınırlarla karşılaştırabilirsiniz.

Reklam

Örnek hesaplama

Diyelim ki bir bankanın \(\text{Tier 1}=50\), \(\text{Tier 2}=30\) ve \(\text{RWA}=1000\) (milyon) olsun. Toplam sermaye \(50+30=80\) olduğuna göre:

$$\text{CAR} = \frac{50 + 30}{1000} \times 100\% = 8.00\%$$

Ana Sermaye oranı ise \(\frac{50}{1000}\times 100\% = 5.00\%\) olur. Banka, %8'lik toplam asgari sınırı tam olarak karşılar.

İğnesi eşiği geçip yeşil bölgeyi gösteren yarım daire şeklinde gösterge
Elde edilen oranı yasal asgari eşikle karşılaştırın.

Basel III Asgari Sermaye Gereksinimleri ve Tamponlar

Sermaye yeterlilik oranı (CAR), Uluslararası Ödemeler Bankası'ndaki (BIS) Basel Bankacılık Denetim Komitesi (BCBS) tarafından yayımlanan Basel III çerçevesinin belirlediği asgari standartlara göre ölçülür. Aşağıdaki tüm rakamlar, riske göre ağırlıklandırılmış varlıkların (RWA) yüzdesi olarak ifade edilmiştir. Bunlar uluslararası düzeyde üzerinde uzlaşılan asgari değerlerdir; ulusal düzenleyiciler (örneğin AB, İngiltere PRA'sı veya ABD federal bankacılık kurumları) bunları yerel yasalarda uygular ve daha yüksek gereksinimler belirleyebilir; dolayısıyla belirli bir bankanın karşılaması gereken tam eşikler, bankanın bağlı olduğu yargı bölgesine göre değişir.

Gereksinim Düzey (RWA'nın %'si) Kaynak
Çekirdek Sermaye Katman 1 (CET1) asgari 4.5% Basel III / BCBS
Katman 1 sermaye asgari 6.0% Basel III / BCBS
Toplam sermaye asgari (Katman 1 + Katman 2) 8.0% Basel III / BCBS
Sermaye koruma tamponu (CET1) 2.5% Basel III / BCBS
Döngüsellik karşıtı tampon (CET1, yargı bölgesince belirlenir) 0% – 2.5% Basel III / BCBS (ulusal otoritelerce belirlenir)
G-SIB / sistemik önem taşıyan ek yük (CET1) 1.0% – 3.5% (kova bağımlı) BCBS G-SIB çerçevesi / FSB
Efektif toplam sermaye gereksinimi (%8 asgari + %2.5 koruma tamponu) 10.5% Basel III / BCBS

%8'lik toplam asgari, kesin alt sınırdır. %2.5'lik sermaye koruma tamponunun eklenmesi, RWA'nın %10.5'i tutarında efektif bir toplam gereksinim verir. Bir döngüsellik karşıtı tamponun (%2.5'e kadar) veya bir G-SIB ek yükünün (atanan kovaya bağlı olarak %1.0–%3.5) uygulandığı durumlarda, CET1 sermayesiyle karşılanması gereken bu tutarlar üstüne eklenir; böylece en büyük küresel bankalar önemli ölçüde daha yüksek efektif gereksinimlerle karşı karşıya kalır.

Reklam

Sıkça Sorulan Sorular

İyi bir CAR nedir? Basel III, %8'lik bir toplam sermaye oranını asgari sınır olarak belirler; ancak birçok düzenleyici buna ilave tamponlar ekler; bu nedenle sermaye yapısı güçlü bankalar çoğu zaman %12 veya daha yüksek oranlar açıklar.

Tier 1 ile Tier 2 arasındaki fark nedir? Tier 1, banka faaliyetine devam ederken (going-concern) zararları karşılayabilen yüksek kaliteli çekirdek sermayedir; Tier 2 ise daha çok tasfiye senaryolarında kullanılan, kalitesi daha düşük ilave sermayedir.

Neden toplam varlıklar yerine risk ağırlıklı varlıklar kullanılıyor? RWA, her bir riski taşıdığı riske göre ölçeklendirir; böylece daha güvenli varlıklar, daha riskli olanlara kıyasla daha az sermaye ile desteklenmeyi gerektirir.

Son güncelleme: