Borç/Özkaynak Oranı Nedir?
Borç/özkaynak (D/E) oranı, bir şirketin toplam yükümlülüklerini özkaynaklarıyla karşılaştıran temel bir finansal kaldıraç göstergesidir. İşletmenin ne kadarının borçla, ne kadarının ortakların koyduğu sermayeyle finanse edildiğini ortaya koyar. Oranın yüksek olması, borca daha fazla bağımlılığı ve genellikle daha yüksek finansal riski işaret eder; düşük oran ise daha temkinli bir sermaye yapısına işaret eder.
Bu Aracı Nasıl Kullanırsınız?
Şirketin toplam yükümlülüklerini (tüm kısa ve uzun vadeli borçlar ile yükümlülükler) ve özkaynaklarını (bilançoda yer alan, toplam varlıklardan toplam yükümlülüklerin çıkarılmasıyla bulunan tutar) girin. Hesaplama aracı, D/E oranını hem katsayı hem de yüzde olarak anında gösterir.
Formül Nasıl İşliyor?
Formül oldukça basittir:
$$\text{D/E Oranı} = \frac{\text{Toplam Yükümlülükler}}{\text{Özkaynaklar}}$$Sonucun \(1{,}0\) çıkması, şirketin borç ve özkaynak tutarlarının eşit olduğu anlamına gelir. \(0{,}5\) değeri, borcun özkaynağın yarısı kadar olduğunu; \(2{,}0\) ise borcun özkaynağın iki katı olduğunu gösterir.
Örnek Hesaplama
Bir şirketin toplam yükümlülüklerinin 500.000 $, özkaynaklarının ise 250.000 $ olduğunu varsayalım. D/E oranı
$$\frac{500{.}000}{250{.}000} = \textbf{2{,}0}$$ya da %200 olur. Bu, şirketin her 1 $ özkaynağa karşılık 2 $ borç taşıdığı anlamına gelir; yani görece yüksek kaldıraçlı bir yapı söz konusudur.
Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir borç/özkaynak oranı nedir? Bu, sektöre göre değişir. Birçok analist \(1{,}0\) ile \(1{,}5\) arasındaki bir oranı makul kabul eder; ancak enerji ve altyapı gibi sermaye yoğun sektörlerde bu oran çoğu zaman daha yüksek, teknoloji şirketlerinde ise daha düşük seyreder.
D/E oranı negatif olabilir mi? Evet. Özkaynaklar negatifse (yükümlülükler varlıkları aşıyorsa) oran da negatife döner ve bu durum genellikle finansal sıkıntının bir işaretidir.
Toplam yükümlülükleri mi yoksa yalnızca faiz getiren borcu mu kullanmalıyım? Klasik D/E oranı toplam yükümlülükleri esas alır; ancak bazı analistler "uzun vadeli borç/özkaynak" varyantı için yalnızca faiz getiren (uzun vadeli) borcu kullanır. Analizinize en uygun ölçütü tercih edin.
