Borç/Özkaynak Oranı Nedir?
Borç/özkaynak (D/E) oranı, bir şirketin toplam yükümlülüklerini özkaynaklarıyla karşılaştıran temel bir finansal kaldıraç ölçütüdür. Şirketin finansmanının ne kadarının alacaklılardan, ne kadarının ortaklardan geldiğini gösterir. Yüksek bir oran, borçlanmaya daha fazla bağımlı olunduğuna işaret eder; bu da hem getirileri hem de riski büyütebilir. Düşük bir oran ise daha temkinli, özkaynak ağırlıklı bir sermaye yapısına işaret eder.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Şirketin toplam yükümlülüklerini (tüm kısa ve uzun vadeli borçlar ve yükümlülükler) ve toplam özkaynaklarını (bilançoda yer alan, varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılmasıyla bulunan tutar) girin. Hesaplayıcı, D/E oranını, aynı değerin yüzde karşılığını ve özet bir tabloyu anında verir. Her iki değer de genellikle en güncel bilançodan doğrudan alınır.
Formül ve Açıklaması
Oran şu şekilde hesaplanır:
$$\text{Borç/Özkaynak} = \frac{\text{Toplam Yükümlülükler}}{\text{Toplam Özkaynaklar}}$$
Sonucun 1,0 olması, yükümlülüklerin özkaynaklara eşit olduğu anlamına gelir. 2,0 olması ise şirketin özkaynağının iki katı kadar borcu olduğunu gösterir. Kabul edilebilir oranlar sektöre göre büyük farklılık gösterir; enerji ve altyapı gibi sermaye yoğun sektörlerde oran genellikle yüksekken, teknoloji şirketlerinde daha düşük seyreder.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir şirketin toplam yükümlülükleri 500.000 $ ve özkaynakları 250.000 $ olsun. D/E oranı $$500{.}000 \div 250{.}000 = \mathbf{2{,}0}$$ yani %200 olur. Bu, firmanın her 1 $ özkaynağa karşılık 2 $ borç kullandığı anlamına gelir; göreceli olarak kaldıraçlı bir yapıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İyi bir borç/özkaynak oranı nedir? Genel olarak 1,0 ila 2,0 arasındaki bir oran sağlıklı kabul edilir, ancak ideal aralık büyük ölçüde sektöre bağlıdır.
Oran negatif olabilir mi? Evet. Özkaynak negatifse (yani yükümlülükler varlıkları aşıyorsa) oran negatife döner ve bu, finansal sıkıntının işaretidir.
Tüm yükümlülükleri dahil etmeli miyim? Standart D/E oranı toplam yükümlülükleri kullanır. Bazı analistler ise "uzun vadeli borç/özkaynak" varyantı için yalnızca faiz getiren borçları dikkate alır.
