Ondalıktan Hex'e Çevirici Nedir?
Bu araç, ondalık sistemde (taban 10; 0-9 rakamlarını kullanan günlük sayı sistemimiz) yazılmış bir sayıyı on altılık sisteme (taban 16; 0-9 rakamları ile A-F harflerini kullanır) dönüştürür. Hexadecimal; bilişimde bellek adresleri, renk kodları, bayt değerleri ve hata ayıklama için yaygın olarak kullanılır, çünkü her hex basamağı tam olarak dört ikilik biti temsil eder.
Nasıl Kullanılır?
Bir tam ondalık sayı girin — örneğin 255 — ve hesaplayıcı, on altılık karşılığını (FF) alışılmış 0x ön ekli biçimiyle (0xFF) birlikte verir. Negatif sayılar da desteklenir ve önlerinde eksi işaretiyle gösterilir.
Formülün Açıklaması
Dönüştürme, 16'ya tekrarlı bölme yöntemiyle yapılır. Sayıyı 16'ya bölün, kalanı not edin, ardından bölümle birlikte sıfıra ulaşana kadar bunu tekrarlayın. Her kalan bir hex basamağına karşılık gelir: 0-9 aynı kalır; 10, 11, 12, 13, 14, 15 ise sırasıyla A, B, C, D, E, F olur. Hex değeri, kalanların ters sıradan (son kalan başta olacak şekilde) okunmasıyla elde edilir.
$$\text{Hex} = \left( \text{Decimal} \right)_{10} \rightarrow \left( \sum_{i=0}^{k} d_i \cdot 16^{\,i} \right)_{16}, \quad d_i = \left\lfloor \frac{|\text{Decimal}|}{16^{\,i}} \right\rfloor \bmod 16$$
Çözümlü Örnek
255'i çevirelim: \(255 \div 16 = 15\), kalan 15 (F); \(15 \div 16 = 0\), kalan 15 (F). Aşağıdan yukarıya okuduğumuzda FF yani 0xFF elde ederiz. 4096'yı çevirelim: \(4096 \div 16 = 256\) kalan 0, \(256 \div 16 = 16\) kalan 0, \(16 \div 16 = 1\) kalan 0, \(1 \div 16 = 0\) kalan 1; sonuç 1000 olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Hex sisteminde neden harf kullanılır? Taban 16, birbirinden farklı 16 sembole ihtiyaç duyar. Ondalık sistemde yalnızca 10 rakam bulunduğundan, 10'dan 15'e kadarki değerleri A-F harfleri karşılar.
0x ön eki ne anlama gelir? Bu, kendisinden sonra gelen karakterlerin on altılık bir sabit (literal) olduğunu belirten bir gösterim kuralıdır (C, Java, Python ve birçok dilde kullanılır).
Ondalık kesirleri çevirebilir miyim? Bu çevirici tam sayılarla çalışır; kesirli kısımlar dönüştürmeden önce atılır.