Vites inç hesaplayıcısı nedir?
Vites inç (gear inches), bisikletçilerin aktarma organı tasarımı ne olursa olsun farklı bisikletlerin vites oranlarını karşılaştırmak için kullandığı klasik bir yöntemdir. Her vitesi, doğrudan tahrik edilen hayali bir tekerleğin çapı (inç cinsinden) olarak ifade eder; bu hayali tekerlek, her pedal çevirişinde sizi aynı mesafe kadar ilerletir. Yüksek bir değer daha ağır ve hızlı bir vitesi; düşük bir değer ise daha kolay, tırmanışa uygun bir vitesi gösterir.
Formül
Hesaplama, tahrik tekerleğinin çapını ön dişli (chainring) diş sayısının arka dişliye (cog) oranıyla çarpar:
$$G = D \times \frac{C}{R}$$Burada \(G\) = vites inç, \(D\) = inç cinsinden tekerlek çapı (lastik dahil), \(C\) = ön dişli diş sayısı ve \(R\) = arka dişli (pinyon) diş sayısıdır. Tipik yol bisikleti tekerlekleri yaklaşık \(27\) inçtir; yaygın dağ bisikleti tekerlekleri ise \(26\)–\(29\) inç arasında değişir.
Nasıl kullanılır?
Tekerlek çapınızı inç cinsinden, ön dişlideki diş sayısını ve arka dişlideki diş sayısını girin. Araç size vites inç değerini, ham vites oranını ve gelişimi (development) verir — yani krankların tam bir turunda metre cinsinden ne kadar yol aldığınızı.
Örnek hesaplama
27 inçlik bir tekerlek, 48 dişli bir ön dişli ve 16 dişli bir arka dişli için:
$$G = 27 \times \frac{48}{16} = 27 \times 3 = 81 \ \text{vites inç}$$Gelişim ise şöyle olur:
$$L = 81 \times \pi \times 0.0254 \approx 6.46 \ \text{krank turu başına m}$$
Sıkça Sorulan Sorular
Tekerlek çapına lastiği dahil etmeli miyim? Evet. Doğru bir sonuç için şişirilmiş haldeki toplam çapı (jant artı lastik) kullanın.
İyi bir vites inç aralığı nedir? Dik tırmanışlar için kabaca 20–30, hızlı ve düz sürüşler için 90–125 arasıdır; çok amaçlı vitesler genellikle bu ikisinin arasına düşer.
"Gelişim" (development) nedir? Her pedal turunda kat edilen yuvarlanma mesafesidir. İnç cinsinden hesaplamak için vites inç değerini \(\pi\) ile, metre cinsinden hesaplamak için \(\pi \times 0.0254\) ile çarpın.
