Harcanabilir Gelir Nedir?
Harcanabilir gelir, eline geçen (net) maaşınızdan tüm düzenli aylık giderlerinizi ödedikten sonra elinizde kalan paradır. Bu tutar; tasarruf etmek, yatırım yapmak, borç kapatmak ya da keyfi harcamalar için kullanabileceğiniz nakittir. Bu hesaplama aracı, her ay gerçekten ne kadar paranızın serbest kaldığını ve bunun gelirinizin yüzde kaçına denk geldiğini hızlı ve net bir şekilde gösterir.
Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Net aylık gelirinizi — yani vergiler ve kesintilerden sonra hesabınıza fiilen yatan tutarı — ve kira ya da konut kredisi taksiti, faturalar, yemek, ulaşım, sigorta, abonelikler ve borç ödemeleri dâhil toplam aylık giderlerinizi girin. Araç, giderleri gelirden çıkarır ve elinizde kalan tutarı tasarruf oranınızla birlikte gösterir.
Formül Nasıl İşliyor?
Temel hesaplama oldukça basittir:
$$\text{Harcanabilir Gelir} = \text{Net Gelir} - \text{Toplam Aylık Giderler}$$
Tasarruf oranı, gelirinizin ne kadarının elinizde kaldığını gösterir: $$\text{Tasarruf Oranı} = \frac{\text{Harcanabilir Gelir}}{\text{Net Gelir}} \times 100$$. Oranın yüksek olması, mali açıdan daha fazla nefes alanınız olduğu anlamına gelir. Negatif bir harcanabilir gelir ise kazandığınızdan fazlasını harcadığınızı; birikimlerinizi ya da kredi kartınızı eritiyor olabileceğinizi gösterir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki net aylık geliriniz 4.000 $ ve toplam aylık gideriniz 2.800 $. Harcanabilir gelir = $$4{.}000 - 2{.}800 = \mathbf{1{.}200\ \$}$$. Tasarruf oranınız = $$(1{.}200 \div 4{.}000) \times 100 = \mathbf{\%30}$$. Bu 1.200 $, her ay tasarruf edebileceğiniz, yatırıma yönlendirebileceğiniz veya dilediğiniz gibi harcayabileceğiniz tutardır.
Sıkça Sorulan Sorular
Harcanabilir gelir ile keyfi (isteğe bağlı) gelir aynı şey midir? Hayır. Harcanabilir gelir, vergiler ödendikten sonra kalan tutardır; keyfi gelir ise hem vergiler hem de zorunlu yaşam giderleri düşüldükten sonra geriye kalan paradır. Bu araçta "giderler" başlığı altında ödemek zorunda olduğunuz her şey kapsandığı için sonuç, keyfi gelire daha yakındır.
Brüt geliri mi, net geliri mi kullanmalıyım? Doğru bir sonuç için net gelirinizi — yani fiilen elinize geçen tutarı — kullanın.
İyi bir tasarruf oranı kaçtır? Birçok finansal danışman %15–20 veya daha yüksek bir oranı hedeflemenizi önerir; ancak pozitif olan her oran sağlıklı bir başlangıçtır.
