Thu nhập khả dụng là gì?
Thu nhập khả dụng là số tiền bạn còn lại sau khi đã thanh toán mọi chi phí cố định hằng tháng từ khoản thu nhập thực nhận (thu nhập ròng). Đây là phần tiền bạn có thể dùng để tiết kiệm, đầu tư, trả nợ hoặc chi tiêu tùy ý. Công cụ này cho bạn cái nhìn nhanh và rõ ràng về số tiền thực sự "rảnh tay" mỗi tháng — cũng như nó chiếm bao nhiêu phần trăm thu nhập của bạn.
Cách sử dụng công cụ
Hãy nhập thu nhập ròng hằng tháng — tức số tiền thực sự về tài khoản của bạn sau khi đã trừ thuế và các khoản khấu trừ — cùng với tổng chi phí hằng tháng, bao gồm tiền thuê nhà hoặc trả góp mua nhà, điện nước, ăn uống, đi lại, bảo hiểm, các gói đăng ký dịch vụ và tiền trả nợ. Công cụ sẽ lấy thu nhập trừ đi chi phí và hiển thị số tiền còn lại cùng tỷ lệ tiết kiệm của bạn.
Giải thích công thức
Phép tính cốt lõi rất đơn giản:
$$\text{Thu nhập khả dụng} = \text{Thu nhập ròng} - \text{Tổng chi phí hằng tháng}$$
Tỷ lệ tiết kiệm cho biết phần thu nhập còn dư lại của bạn: $$\text{Tỷ lệ tiết kiệm} = \frac{\text{Thu nhập khả dụng}}{\text{Thu nhập ròng}} \times 100$$ Tỷ lệ càng cao thì bạn càng có dư địa tài chính thoải mái. Nếu thu nhập khả dụng âm, nghĩa là bạn đang chi nhiều hơn kiếm được và có thể phải lấn vào tiền tiết kiệm hoặc dùng tới tín dụng.
Ví dụ minh họa
Giả sử thu nhập ròng hằng tháng của bạn là 4.000 USD và tổng chi phí hằng tháng là 2.800 USD. Thu nhập khả dụng = \(4.000 - 2.800 = \mathbf{1.200}\) USD. Tỷ lệ tiết kiệm = \((1.200 \div 4.000) \times 100 = \mathbf{30\%}\). Khoản 1.200 USD đó chính là số tiền bạn có thể tiết kiệm, đầu tư hoặc chi tiêu tự do mỗi tháng.
Câu hỏi thường gặp
Thu nhập khả dụng có giống thu nhập tùy ý không? Không. Thu nhập khả dụng là phần còn lại sau khi trừ thuế; còn thu nhập tùy ý là phần còn lại sau khi trừ cả thuế lẫn các chi phí sinh hoạt thiết yếu. Công cụ này xem "chi phí" của bạn là tất cả những khoản bắt buộc phải trả, nên kết quả thực ra gần với thu nhập tùy ý hơn.
Nên dùng thu nhập gộp hay thu nhập ròng? Hãy dùng thu nhập ròng — số tiền thực nhận của bạn — để có kết quả chính xác.
Tỷ lệ tiết kiệm bao nhiêu là tốt? Nhiều chuyên gia tài chính khuyên nên hướng tới mức 15–20% trở lên, nhưng chỉ cần con số dương đã là một khởi đầu lành mạnh rồi.
