Thu nhập khả dụng là gì?
Thu nhập khả dụng là số tiền bạn còn lại sau khi đã nộp thuế. Đây chính là khoản tiền bạn có thể dùng để chi tiêu cho nhu cầu thiết yếu, mua sắm tùy thích, tiết kiệm hay đầu tư. Đây là một trong những con số quan trọng nhất khi lập ngân sách cá nhân, đồng thời cũng là chỉ số kinh tế then chốt phản ánh sức khỏe tài chính của hộ gia đình.
Cách sử dụng công cụ
Hãy nhập tổng thu nhập của bạn (tổng số tiền kiếm được trước mọi khoản khấu trừ) và tổng thuế (thuế thu nhập, các khoản thuế tính trên lương và mọi khoản khấu trừ bắt buộc khác). Công cụ sẽ lấy thu nhập trừ đi thuế để cho ra thu nhập khả dụng, đồng thời hiển thị thuế suất thực tế tính theo phần trăm trên tổng thu nhập. Bạn có thể dùng bất kỳ kỳ hạn nào — theo năm, theo tháng hay theo tuần — miễn là cả hai con số nhập vào đều cùng một kỳ hạn.
Giải thích công thức
Công thức cốt lõi rất đơn giản:
$$\text{Thu nhập khả dụng} = \text{Tổng thu nhập} - \text{Thuế}$$Thuế suất thực tế được tính theo công thức
$$\text{Thuế suất thực tế} = \frac{\text{Thuế}}{\text{Tổng thu nhập}} \times 100\%$$cho bạn biết bao nhiêu phần trăm thu nhập của mình dành để nộp thuế.
Ví dụ minh họa
Giả sử thu nhập hàng tháng của bạn là 5.000 USD và tổng thuế là 1.200 USD. Khi đó thu nhập khả dụng của bạn là
$$5000 - 1200 = 3800 \text{ USD}$$Thuế suất thực tế là
$$\frac{1200}{5000} \times 100 = 24\%$$Vậy 3.800 USD chính là số tiền bạn thực sự có mỗi tháng để sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Thu nhập khả dụng có giống thu nhập tùy ý không? Không. Thu nhập khả dụng là phần còn lại sau khi nộp thuế. Còn thu nhập tùy ý là phần còn lại sau khi đã trừ cả thuế và các chi phí sinh hoạt thiết yếu như tiền thuê nhà, ăn uống, điện nước.
Tôi có nên tính các khoản đóng góp hưu trí vào phần thuế không? Chỉ những khoản khấu trừ bắt buộc mới được xem là thuế ở đây. Những khoản đóng góp tự nguyện như tiền gửi vào quỹ hưu trí (ví dụ tài khoản 401(k) ở Mỹ) tuy làm giảm số tiền thực nhận nhưng không phải là thuế, nên nếu muốn bạn hãy đưa chúng vào ngân sách riêng. Tại Việt Nam, các khoản tương tự có thể là đóng góp vào bảo hiểm tự nguyện hoặc quỹ hưu trí bổ sung.
Tôi có thể dùng lương thực nhận thay thế không? Nếu bạn đã biết lương thực nhận (lương net) của mình thì con số đó về cơ bản chính là thu nhập khả dụng — bạn có thể nhập lương thực nhận vào ô tổng thu nhập và nhập 0 vào ô thuế để xác nhận lại.