Ortalama Arter Basıncı (OAB) Nedir?
Ortalama Arter Basıncı (OAB; İngilizcesi MAP), bir kalp döngüsü boyunca atardamarlardaki ortalama basıncı ifade eder. Kalp her döngünün yaklaşık üçte ikisini diyastol (gevşeme) evresinde geçirdiği için OAB, sistolik ve diyastolik değerlerin basit ortalaması değildir; daha çok diyastolik basınca yakın bir sonuç verir. Hekimler OAB'yi; beyin, böbrekler ve kalp gibi hayati organların yeterli kan akımını alıp almadığını değerlendirmek için kullanır. Doku beslenmesi (perfüzyon) açısından yaklaşık 70–100 mmHg arası bir OAB genellikle normal kabul edilir.
Bu Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Sistolik tansiyonunuzu (SBP, büyük tansiyon) ve diyastolik tansiyonunuzu (DBP, küçük tansiyon) mmHg cinsinden girin; ardından hesaplanan OAB değerini görün. Araç ayrıca referans olması için nabız basıncınızı (\(\text{SBP} - \text{DBP}\)) da gösterir. Bu araç yalnızca eğitim ve genel bilgilendirme amaçlı bir tahmin sunar; doktorunuzun tıbbi tavsiyesinin yerini tutmaz.
Formülün Açıklaması
Standart tahmin formülü şudur: $$\text{OAB} = \text{DBP} + \frac{\text{SBP} - \text{DBP}}{3}$$ Buradaki (\(\text{SBP} - \text{DBP}\)) ifadesi nabız basıncıdır ve bunu üçe bölmek, kalbin diyastolde ve sistolde geçirdiği görece süreyi yansıtır. Aynı sonuca ulaşan eşdeğer bir biçim de şudur: $$\text{OAB} = \frac{\text{SBP} + 2 \times \text{DBP}}{3}$$
Örnek Hesaplama
120/80 mmHg tansiyon değeri için: nabız basıncı \(= 120 - 80 = 40\) mmHg. $$\text{OAB} = 80 + \frac{40}{3} = 80 + 13{,}33 = 93{,}33 \text{ mmHg}$$ olur; bu değer normal perfüzyon aralığının rahatlıkla içinde kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
OAB, sistolik ve diyastolik değerin ortalaması mıdır? Hayır. Diyastol, sistolden daha uzun sürdüğü için OAB diyastolik değere doğru ağırlık kazanır; bu nedenle basit ortalamadan daha düşüktür.
Sağlıklı bir OAB değeri kaçtır? Kabaca 70 ile 100 mmHg arasındaki bir OAB, organların kan beslenmesi için genellikle yeterlidir; ancak hedef değerler klinik duruma göre değişebilir.
Bu formül yüksek nabızda da işe yarar mı? \(1/3\)'lük ağırlıklandırma, normal istirahat nabzını varsayar. Çok yüksek kalp hızlarında diyastol kısalır ve bu tahmin daha az doğru olur.
