Margin Call (Teminat Tamamlama Çağrısı) Nedir?
Hisse senedini marjinle (kredili olarak) satın aldığınızda, alış bedelinin bir kısmını aracı kurumunuzdan borç alırsınız. Margin call, yani teminat tamamlama çağrısı, pozisyonunuzun değeri yeterince düştüğünde ve öz sermayeniz aracı kurumun belirlediği sürdürme teminatı oranının altına indiğinde ortaya çıkar. Bu noktada hesabınıza ek nakit veya menkul kıymet yatırmanız gerekir; aksi takdirde aracı kurum pozisyonunuzu tasfiye edebilir. Bu hesaplama aracı, bu çağrının hangi hisse fiyatında tetikleneceğini size tam olarak gösterir.
Nasıl Kullanılır?
Hisse başına alış fiyatını, başlangıç teminatı oranınızı (alışın kendi paranızla finanse ettiğiniz yüzdesi, genellikle %50) ve aracı kurumunuzun talep ettiği sürdürme teminatı oranını (çoğunlukla %25) girin. Hesaplayıcı, margin call'un tetiklendiği hisse başı fiyatı ve bu fiyatın giriş fiyatınıza göre düşüş yüzdesini gösterir.
Formülün Açıklaması
Margin call fiyatı şöyle hesaplanır:
$$P_{\text{call}} = \text{Alış Fiyatı} \cdot \frac{1 - \dfrac{\text{Başlangıç Teminatı (\%)}}{100}}{1 - \dfrac{\text{Sürdürme Teminatı (\%)}}{100}}$$
Paydaki (1 − Başlangıç Teminatı) ifadesi, alışın borçla finanse edilen kısmını, yani hisse başına sabit kalan kredi tutarını verir. Paydadaki (1 − Sürdürme Teminatı) ifadesi ise bu krediyi, öz sermayenizin sürdürme kuralını hâlâ karşıladığı en düşük hisse fiyatına ölçeklendirir.
Örnek Hesaplama
Diyelim ki bir hisseyi 100 $'dan, %50 başlangıç teminatı ile satın aldınız ve aracı kurumunuz %25 sürdürme teminatı talep ediyor. Bu durumda:
$$\text{Çağrı Fiyatı} = 100 \times \frac{1 - 0{,}50}{1 - 0{,}25} = 100 \times \frac{0{,}50}{0{,}75} = 66{,}67 \text{ \$}$$ Fiyat yaklaşık 66,67 $ seviyesine düşerse margin call tetiklenir; bu da giriş fiyatınıza göre yaklaşık %33,3'lük bir düşüşe denk gelir.
Sıkça Sorulan Sorular
Başlangıç teminatı ile sürdürme teminatı arasındaki fark nedir? Başlangıç teminatı, pozisyonu açmak için baştan yatırmanız gereken öz sermaye miktarıdır; sürdürme teminatı ise pozisyonu açtıktan sonra hesabınızda tutmanız gereken asgari öz sermayedir.
Bu hesaplama ABD'ye mi özgü? Kavramın kendisi evrenseldir; ancak ABD'de Regulation T tipik olarak %50 başlangıç teminatı, FINRA ise %25 sürdürme teminatı asgarisi belirler. Türkiye'de bu oranlar SPK düzenlemeleri ve aracı kurumların kendi politikaları çerçevesinde farklılık gösterebilir; her hâlükârda aracı kurumunuz daha yüksek oranlar talep edebilir.
Margin call alırsam ne olur? Öz sermayenizi yeniden kurallara uygun seviyeye getirmek için ek fon veya menkul kıymet yatırmanız gerekir; aksi takdirde aracı kurum açığı kapatmak için varlıklarınızı, çoğu zaman önceden bildirimde bulunmaksızın satabilir.
